Η προειδοποίηση του Αλέξανδρου Εξάρχου για τον δύσκολο χειμώνα που έρχεται στην αγορά φυσικού αερίου δεν χρειάστηκε να περιμένει πολύ για να επιβεβαιωθεί. Μόλις λίγες ημέρες μετά τη δήλωση του προέδρου και διευθύνοντος συμβούλου του Ομίλου AKTOR στους «Financial Times» ότι η Ευρωπαϊκή Ένωση θα αναγκαστεί να βάλει φρένο στην εφαρμογή του αυστηρού κανονισμού για το μεθάνιο, η Κομισιόν ανακοίνωσε ότι εξετάζει την αναβολή της εφαρμογής του. Η εξέλιξη αποτυπώνει με τον πλέον καθαρό τρόπο την πίεση που ασκείται στην Ευρώπη από την εκρηκτική ζήτηση για LNG, τα περιορισμένα αποθέματα και τον παγκόσμιο ανταγωνισμό για τα διαθέσιμα φορτία.
Η Ευρώπη οδεύει προς τον χειμώνα με τα αποθέματα φυσικού αερίου στα χαμηλότερα επίπεδα των τελευταίων 15 ετών, ενώ οι ασιατικές οικονομίες διεκδικούν ολοένα μεγαλύτερες ποσότητες
Ο Αλέξανδρος Εξάρχου είχε μιλήσει την περασμένη Τετάρτη 23 Σεπτεμβρίου στη δημοσιογράφο των «Financial Times», Βέριτι Ράτκλιφ, στο πλαίσιο του ρεπορτάζ για τις προοπτικές της διεθνούς αγοράς LNG ενόψει του χειμώνα 2026-2027.
Η εκτίμησή του ήταν ότι οι συνθήκες που διαμορφώνονται στην αγορά θα υποχρέωναν την Ευρώπη να επανεξετάσει την αυστηρή εφαρμογή του κανονισμού 1787/2024 για το μεθάνιο, καθώς οι εισαγωγείς ορυκτών καυσίμων θα αντιμετώπιζαν πρόσθετες υποχρεώσεις και κόστος συμμόρφωσης σε μια περίοδο κατά την οποία το φυσικό αέριο γίνεται ολοένα πιο δυσεύρετο και ακριβό.
- 30 δολάρια ανά MMBtu έχει φθάσει το LNG στην ασιατική αγορά Platts JKM
- 105 ευρώ/MWh θα μπορούσαν να αγγίξουν οι τιμές στο Platts JKM
Η χθεσινή τοποθέτηση εκπροσώπου της Ευρωπαϊκής Επιτροπής ότι σχεδιάζεται αναβολή της έναρξης εφαρμογής του κανονισμού έρχεται ουσιαστικά να επιβεβαιώσει αυτή την εκτίμηση. Η εφαρμογή του πλαισίου, που έχει ως βασικό στόχο τον περιορισμό των εκπομπών μεθανίου στην αλυσίδα των ορυκτών καυσίμων, επρόκειτο να ενεργοποιηθεί από την 1η Ιανουαρίου, επιβάλλοντας σημαντικές υποχρεώσεις στους εισαγωγείς. Ήδη από την περασμένη Παρασκευή ο επίτροπος Ενέργειας της ΕΕ, Νταν Γιόργκενσεν, είχε δηλώσει σε συνέντευξή του στο Bloomberg News ότι οι Βρυξέλλες εξετάζουν το ενδεχόμενο αναβολής κατά ένα έτος της εφαρμογής των διατάξεων του νόμου για τα εισαγόμενα καύσιμα.
Η απόφαση των Βρυξελλών έρχεται αφού είχαν προηγηθεί παρεμβάσεις κρατών-μελών, μεταξύ των οποίων και η Γαλλία, καθώς η διεθνής ενεργειακή συγκυρία έχει επιβαρυνθεί από την κατάσταση στα Στενά του Ορμούζ και την άνοδο των τιμών.
ΔΙΠΛΟ ΤΟ ΠΡΟΒΛΗΜΑ
Για την Ευρώπη το πρόβλημα είναι διπλό: χρειάζεται περισσότερο LNG για να καλύψει τις ανάγκες του χειμώνα, την ώρα που βρίσκεται αντιμέτωπη με αυξημένο ανταγωνισμό από την Ασία.
Αυτό ακριβώς είναι το βασικό καμπανάκι που χτυπάει το ρεπορτάζ των «Financial Times». Η Ευρώπη οδεύει προς τον χειμώνα με τα αποθέματα φυσικού αερίου στα χαμηλότερα επίπεδα των τελευταίων 15 ετών, ενώ οι ασιατικές οικονομίες διεκδικούν ολοένα μεγαλύτερες ποσότητες LNG. Το αποτέλεσμα είναι ένας παγκόσμιος αγώνας για τα διαθέσιμα φορτία, με τον αγοραστή που προσφέρει την υψηλότερη τιμή να έχει μεγαλύτερες πιθανότητες να εξασφαλίσει την προμήθεια.
Οι τιμές ήδη αποτυπώνουν αυτήν την πίεση. Στην ασιατική αγορά Platts JKM, που αποτελεί ουσιαστικά το αντίστοιχο σημείο αναφοράς του ευρωπαϊκού TTF, το LNG έχει φτάσει κοντά στα 30 δολάρια ανά MMBtu, έναντι λίγο κάτω από 25 δολάρια στην Ευρώπη. Σε όρους ενέργειας, αυτό αντιστοιχεί περίπου σε 90 ευρώ/MWh στην Ασία έναντι περίπου 75 ευρώ/MWh στην Ευρώπη.
Και οι αναλυτές βλέπουν περιθώριο για ακόμη μεγαλύτερη πίεση. Χώρες όπως η Ινδία και το Πακιστάν έχουν πλέον προσαρμοστεί σε υψηλότερες και πιο ευμετάβλητες τιμές και εμφανίζονται διατεθειμένες να αγοράσουν πολλαπλά φορτία LNG. Πρόκειται για μια σημαντική διαφοροποίηση σε σχέση με το 2022, όταν αντίστοιχες αυξήσεις στις τιμές είχαν οδηγήσει σε πολύ διαφορετικές συμπεριφορές στις ασιατικές αγορές.
Το ενδεχόμενο να μπει δυναμικά στις αγορές spot και η Κίνα αποτελεί έναν ακόμη παράγοντα κινδύνου. Εάν οι κινεζικές αγορές αυξηθούν σημαντικά ή εάν μειωθεί το κόστος μεταφοράς, φορτία που σήμερα κατευθύνονται προς την Ευρώπη θα μπορούσαν να αλλάξουν προορισμό και να καταλήξουν στην Ασία. Σε ένα ακόμη δυσμενέστερο σενάριο, εάν η πολεμική κατάσταση στον Κόλπο παραταθεί, οι τιμές στο Platts JKM θα μπορούσαν να αγγίξουν τα 35 δολάρια/MMBtu, δηλαδή περίπου 105 ευρώ/MWh.
Η ΣΤΡΟΦΗ
Μέσα σε αυτό το περιβάλλον αποκτά ιδιαίτερη σημασία και η στροφή σε μακροχρόνια συμβόλαια LNG. Ασιατικές χώρες επιχειρούν να «κλειδώσουν» ποσότητες για τα επόμενα χρόνια, ώστε να μην εξαρτώνται από τον σκληρό ανταγωνισμό της αγοράς spot. Οι μακροχρόνιες συμφωνίες εμφανίζουν μεγαλύτερη σταθερότητα στις τιμές, ενώ η αναμενόμενη αύξηση της παγκόσμιας παραγωγικής δυναμικότητας LNG, κυρίως στις ΗΠΑ, δημιουργεί προοπτικές για μεγαλύτερη προσφορά τα επόμενα χρόνια.
Σε αυτό το σημείο βρίσκεται και η ουσία της παρέμβασης Εξάρχου. Η ευρωπαϊκή ενεργειακή πολιτική βρίσκεται πλέον αντιμέτωπη με μια δύσκολη ισορροπία: από τη μία πλευρά η ανάγκη για αυστηρότερους περιβαλλοντικούς κανόνες και περιορισμό των εκπομπών μεθανίου και από την άλλη η ανάγκη να εξασφαλιστεί επαρκές και όσο το δυνατόν οικονομικότερο φυσικό αέριο για νοικοκυριά και επιχειρήσεις.
Η αναβολή του κανονισμού δείχνει ότι οι Βρυξέλλες αναγνωρίζουν πλέον πως σε μια αγορά όπου κάθε επιπλέον κόστος μπορεί να μετακυλιστεί στην τελική τιμή της ενέργειας, η χρονική στιγμή εφαρμογής των νέων κανόνων έχει ιδιαίτερη σημασία. Παράλληλα, όπως προκύπτει και από το ρεπορτάζ των «Financial Times», ο κανονισμός του μεθανίου θα μπορούσε να λειτουργήσει ως πρόσθετο εμπόδιο στην υπογραφή μακροχρόνιων συμφωνιών LNG, καθώς οι εισαγωγείς θα αντιμετώπιζαν αβεβαιότητα ως προς τις μελλοντικές υποχρεώσεις συμμόρφωσης.
Η εξέλιξη δικαιώνει, ως προς το συγκεκριμένο ζήτημα, την έγκαιρη προειδοποίηση του Εξάρχου. Η αγορά LNG δείχνει ότι η ενεργειακή ασφάλεια δεν είναι πλέον μόνο θέμα εξασφάλισης ποσοτήτων, αλλά και θέμα χρόνου, τιμής και ευελιξίας. Και για την Ευρώπη, που μπαίνει στον χειμώνα με χαμηλά αποθέματα και απέναντι σε έναν ολοένα πιο επιθετικό διεθνή ανταγωνισμό για το LNG, οι αποφάσεις που λαμβάνονται σήμερα θα κρίνουν σε μεγάλο βαθμό πόσο ακριβή θα είναι η ενέργεια τους επόμενους μήνες.
Εφημερίδα Απογευματινή
