Ρεπορτάζ: Λαλέλα Χρυσανθοπούλου, Βασίλης Γεώργας
«Ανεβαίνει η τάση» στον Κάθετο Διάδρομο, καθώς ανήμερα της επίσκεψης του Μάρκο Ρούμπιο στην Αθήνα και ενώ το εμβληματικό αυτό project (που χαίρει της διαχρονικής και διακομματικής στήριξης των ΗΠΑ) αποτελεί το μοναδικό ενεργειακό θέμα στην ατζέντα του Στρατηγικού Διαλόγου Ελλάδας – ΗΠΑ, ένα ακόμη σημαντικό κεφάλαιο στην ωρίμανση του έργου και την ενίσχυση του εμπορικού και γεωπολιτικού του αποτυπώματος γράφεται στο Βελιγράδι.
Κρίσιμη συνάντηση
Ο υπουργός Περιβάλλοντος και Ενέργειας, Σταύρος Παπασταύρου, συμμετέχει σήμερα Τρίτη 6 Οκτωβρίου, στη δεύτερη τετραμερή υπουργική συνάντηση Ελλάδας, Σερβίας, Βουλγαρίας και Βόρειας Μακεδονίας, σε μια συγκυρία κατά την οποία Ουάσινγκτον και Αθήνα συνδέουν όλο και πιο εμφατικά την ενεργειακή ασφάλεια της περιοχής με την απεξάρτηση από το ρωσικό φυσικό αέριο και τη διαφοροποίηση των οδεύσεων που παράλληλα αποκόπτουν την Τουρκία.
Στη σημερινή συνάντηση, η οποία αποτελεί συνέχεια της πρώτης τετραμερούς της Αθήνας στις 15 Μαΐου, θα μετάσχουν η υπουργός Ενέργειας της Σερβίας, Ντουμπράβκα Χαντάνοβιτς, η υπουργός Ενέργειας, Μεταλλείων και Ορυκτών Πόρων της Βόρειας Μακεδονίας, Σάνια Μποζίνοφσκα, και η υπουργός Ενέργειας της Βουλγαρίας, Ίβα Πετρόβα, οι επικεφαλής των Διαχειριστών Συστημάτων Μεταφοράς Φυσικού Αερίου και Ηλεκτρικής Ενέργειας από τις τέσσερις χώρες (ΔΕΣΦΑ, Srbjiagas, Bulgartransgaz και Nomagas), αλλά και ο διευθύνων σύμβουλος της Gastrade (που διαχειρίζεται τον τερματικό σταθμό LNG της Αλεξανδρούπολης), καθώς και ο επικεφαλής του ICGB που «τρέχει» τον ελληνοβουλγαρικό αγωγό φυσικού αερίου IGB που αποτελούν κρίσιμους κρίκους της αλυσίδας του Κάθετου Διαδρόμου.
Η σημερινή συνάντηση πραγματοποιείται σε μια περίοδο που ο Κάθετος Διάδρομος διευρύνεται προς τα Δυτικά Βαλκάνια, με τη συμμετοχή της Σερβίας και της Βόρειας Μακεδονίας, ενώ από 1η Οκτωβρίου έχει τεθεί σε εφαρμογή το νέο καθεστώς ανταγωνιστικών τιμολογίων και συμβάσεων που συμφωνήθηκε από τους διαχειριστές των δικτύων και την Ευρωπαϊκή Επιτροπή.
Στόχος είναι να γίνει η διαδρομή από τον Νότο προς τον Βορρά πιο ανταγωνιστική και να ενισχυθεί η δυνατότητα μεταφοράς κυρίως αμερικανικού αερίου, από την Ελλάδα προς την ευρύτερη Κεντρική και Ανατολική Ευρώπη. Σύμφωνα με πληροφορίες της «Α», στο πλαίσιο αυτό στο Βελιγράδι θα συζητηθούν τα επόμενα βήματα του Κάθετου Διαδρόμου, από τις απαραίτητες φυσικές υποδομές έως τη χρηματοδότηση των έργων που απαιτούνται για να αρθούν οι συμφορήσεις κατά μήκος της Διαδρομής και την περαιτέρω ενίσχυση της εμπορικής του ελκυστικότητας.
Μεταξύ άλλων, θα τεθούν επί τάπητος η αξιοποίηση του υφιστάμενου αγωγού Σερβίας – Βουλγαρίας, η πορεία υλοποίησης του αγωγού Ελλάδας – Βόρειας Μακεδονίας και Βόρειας Μακεδονίας – Σερβίας, δύο αγωγών που είναι «κλειδί» για την περαιτέρω αξιοποίηση του FSRU της Αλεξανδρούπολης ως σημείο εισόδου των φορτίων LNG που θα καταλήγουν στις δύο χώρες των Δυτικών Βαλκανίων.
Άλλα θέματα που θα βρεθούν στο επίκεντρο της τετραμερούς του Βελιγραδίου είναι οι ηλεκτρικές διασυνδέσεις (εξού και η συμμετοχή και των Διαχειριστών Συστημάτων Ηλεκτρικής Ενέργειας στις αντιπροσωπείες), η λειτουργία των ενεργειακών αγορών και η διαφοροποίηση των πηγών και των οδών τροφοδοσίας.
Απεξάρτηση
Η γεωπολιτική διάσταση έχει μεγάλη σημασία για τη χώρα μας. Όπως τόνισε ο κ. Παπασταύρου μιλώντας στην κρατική τηλεόραση, ο Κάθετος Διάδρομος αποτελεί την απάντηση της Ελλάδας και της ευρύτερης περιοχής στην απόφαση της Ευρωπαϊκής Ένωσης να απεξαρτηθεί από το ρωσικό φυσικό αέριο. Ο ίδιος πρόσθεσε ότι η νέα κατεύθυνση των ροών του φυσικού αερίου περιορίζει τον ρόλο τόσο της Ρωσίας όσο και της Τουρκίας στις ενεργειακές ισορροπίες της ευρύτερης περιοχής, ενώ αναβαθμίζει τη θέση της Ελλάδας. Και τούτο διότι επί δεκαετίες το φυσικό αέριο, κατά κύριο λόγο ρωσικής προέλευσης, κινούνταν κυρίως από τον Βορρά προς τον Νότο. Τώρα επιχειρείται η αντιστροφή της ροής. Η Αλεξανδρούπολη που κατά τον Έλληνα ΥΠΕΝ αποτελεί βασική πύλη εισόδου αμερικανικού LNG προς τον Κάθετο Διάδρομο μαζί με τις υπόλοιπες ελληνικές υποδομές αποτελούν την αφετηρία μιας νέας ενεργειακής διαδρομής, με κατεύθυνση τη Βουλγαρία, τη Ρουμανία, τη Σερβία, τη Βόρεια Μακεδονία και από εκεί ευρύτερα προς την Κεντρική και Ανατολική Ευρώπη, έως την Ουγγαρία, τη Σλοβακία, τη Μολδαβία και την Ουκρανία.
Η συγκυρία αποκτά ακόμη μεγαλύτερο βάρος λόγω της επίσκεψης Ρούμπιο, ο οποίος μάλιστα λίγες ημέρες πριν έδωσε δημόσια ψήφο εμπιστοσύνης στην πρέσβη των ΗΠΑ στην Ελλάδα, Κίμπερλι Γκιλφόιλ, χαρακτηρίζοντας ιδιαίτερα σημαντικό τον ρόλο της στην προώθηση των αμερικανικών ενεργειακών συμφερόντων στη χώρα μας, και τη Νοτιοανατολική Ευρώπη και συνδέοντας ευθέως τη δράση της με τον Κάθετο Ενεργειακό Διάδρομο.
Διπλό μήνυμα
Το μήνυμα από την Αθήνα και το Βελιγράδι είναι διπλό. Από τη μία πλευρά, η Ευρώπη επιχειρεί να κλείσει σταδιακά τον κύκλο της ενεργειακής εξάρτησης από τη Ρωσία. Από την άλλη, οι ΗΠΑ επιδιώκουν να ενισχύσουν τις δικές τους ενεργειακές εξαγωγές και την παρουσία τους σε μια περιοχή όπου για χρόνια οι αγωγοί και οι ροές φυσικού αερίου αποτελούσαν εργαλείο γεωπολιτικής επιρροής.
Ενδεικτικό μάλιστα της σημασίας που προσδίδουν οι Αμερικανοί στην ωρίμανση του Κάθετου Διαδρόμου είναι η παρουσία στο τραπέζι του Στρατηγικού Διαλόγου -μεταξύ άλλων- του αντιπροέδρου της EXIM Bank, Τζεφ Γουίλσον, και του διευθυντή του γραφείου Εμπορικού Αντιπροσώπου των ΗΠΑ (USTR) για Ευρώπη και Μέση Ανατολή, Ντάνα Ιγκερ. Πρόκειται για δύο κρατικούς αναπτυξιακούς φορείς που αξιοποιεί η Ουάσινγκτον για τη χρηματοδοτική στήριξη έργων υψηλού ενδιαφέροντος.
Εφημερίδα Απογευματινή
