Νέο ιστορικό υψηλό στην εγκατάσταση έργων ΑΠΕ αναµένεται να καταγράψει φέτος η Ελλάδα, καθώς οι εκτιµήσεις ειδικών, που έχουν πλήρη εποπτεία της πορείας της πράσινης διείσδυσης, «δείχνουν» την προσθήκη έως και 4 GW νέας ανανεώσιµης ισχύος. Εφόσον επιβεβαιωθεί η πρόβλεψη, το 2026 θα αποτελέσει χρονιά-ορόσηµο για την ενεργειακή µετάβαση, µε το συνολικό ύψος των επενδύσεων που θα τεθούν σε λειτουργία να υπολογίζεται µεταξύ 2,5 και 3 δισ. ευρώ.
Οι πρώτοι µήνες του έτους έχουν ήδη δώσει ισχυρή ένδειξη για την επίτευξη της επίδοσης αυτής. Σύµφωνα µε πληροφορίες, µέσα στο α΄ τρίµηνο είχαν συνδεθεί έργα συνολικής ισχύος περίπου 1,2 GW, ενώ µέχρι τα τέλη Μαΐου το µέγεθος πλησίασε το 1,5 GW. Με δεδοµένο ότι στο δεύτερο εξάµηνο αναµένεται να ολοκληρωθεί η κατασκευή και να τεθεί σε λειτουργία σηµαντικός αριθµός µεγάλων έργων, η επίτευξη των 4 GW θεωρείται εν πολλοίς δροµολογηµένη.
Ο µόνος παράγοντας που θα µπορούσε να ανατρέψει την εξέλιξη αυτή θα ήταν σηµαντικά τεχνικά ή κατασκευαστικά απρόοπτα σε κρίσιµη µάζα µεγάλων έργων που βρίσκονται υπό υλοποίηση. Σε διαφορετική περίπτωση, το 2026 θα αφήσει πίσω του κάθε προηγούµενο ρεκόρ, επιβεβαιώνοντας την ιδιαίτερα υψηλή ταχύτητα µε την οποία αυξάνει τα τελευταία χρόνια το εγχώριο χαρτοφυλάκιο ΑΠΕ.
Ταχύτητα όµως που µπορεί να ενισχύσει τα οφέλη για τους καταναλωτές και την εθνική οικονοµία, µεταφράζεται όµως παράλληλα σε µεγαλύτερη ασφυξία για σηµαντική µερίδα έργων.
Στη συντριπτική πλειονότητά του, το νέο χαρτοφυλάκιο θα αποτελείται από φωτοβολταϊκά πάρκα, από έργα µερικών δεκάδων MW έως εγκαταστάσεις αρκετών εκατοντάδων MW. Τα αιολικά θα αποτελέσουν σηµαντικά µικρότερο µέρος της νέας ισχύος, γεγονός που αποτυπώνει για ακόµη µία χρονιά την κυριαρχία της ηλιακής τεχνολογίας στην ελληνική αγορά.
Η τάση αυτή είναι εµφανής και στα προηγούµενα χρόνια. Το 2024, όταν σηµειώθηκε το προηγούµενο ιστορικό υψηλό, προστέθηκαν περίπου 2,73 GW από ΑΠΕ, εκ των οποίων περίπου 2,6 GW ήταν φωτοβολταϊκά και µόλις 0,13 GW αιολικά. Το 2025, παρά την υποχώρηση του ρυθµού σε περίπου 2,19 GW, τα φωτοβολταϊκά αντιστοιχούσαν και πάλι στο µεγαλύτερο µέρος της νέας ισχύος. Η εξέλιξη δεν είναι τυχαία, καθώς η τεχνολογία των φωτοβολταϊκών έχει ωριµάσει σηµαντικά, µε χαµηλότερο κόστος εξοπλισµού και ταχύτερους χρόνους ανάπτυξης.
Εφόσον προστεθούν φέτος έως 4 GW, η εγκατεστηµένη ισχύς των ΑΠΕ θα αυξηθεί στα 21,2 GW, φέρνοντας το µίγµα κοντά στους στόχους του αναθεωρηµένου ΕΣΕΚ, αρκετά νωρίτερα απ’ ό,τι προβλεπόταν. Το εγκεκριµένο σχέδιο προβλέπει για το 2030 ΑΠΕ 22,4 GW. Η επιτάχυνση των επενδύσεων στις ΑΠΕ δεν µεταφράζεται µόνο σε αύξηση της εγκατεστηµένης ισχύος. ∆ηµιουργεί παράλληλα προϋποθέσεις για ακόµη µεγαλύτερη συµµετοχή των φθηνών εγχώριων πηγών στο ενεργειακό µίγµα και, κατά συνέπεια, για συγκράτηση του κόστους ηλεκτροπαραγωγής. Το όφελος θα «περάσει» στους καταναλωτές, στον βαθµό βέβαια που το επιτρέπει η φόρµουλα τιµολόγησης στο Target Model και ο τρόπος µε τον οποίο οι πάροχοι ενέργειας διαµορφώνουν το «καλάθι» προµήθειάς τους. Η µεγάλη διείσδυση των ΑΠΕ ενισχύει ταυτόχρονα την ενεργειακή αυτονοµία της χώρας, περιορίζοντας την έκθεση σε διεθνείς διακυµάνσεις των τιµών φυσικού αερίου και στις αναταράξεις των περιφερειακών αγορών. Η εικόνα του φετινού Αυγούστου είναι χαρακτηριστική, µε την ελληνική χονδρεµπορική αγορά να είναι η φθηνότερη πανευρωπαϊκά, αφού κατά κύριο λόγο οι ΑΠΕ λειτουργούν ως «ανάχωµα» στις σηµαντικά υψηλότερες τιµές των γειτονικών αγορών.
Η µεγαλύτερη «πράσινη» στροφή ενισχύει όµως και τον ρόλο της Ελλάδας ως εξαγωγέα ηλεκτρικής ενέργειας στη Νοτιοανατολική Ευρώπη, σε µία συγκυρία όπου οι ροές εκτός συνόρων ήδη έχουν 9πλασιαστεί φέτος, σε σχέση µε το 2025. Οσο αυξάνεται η διαθέσιµη «πράσινη» παραγωγή τόσο ενισχύονται οι δυνατότητες εξαγωγών, µε θετική επίδραση στο εµπορικό ισοζύγιο και στην ενεργειακή γεωστρατηγική θέση της χώρας.
Κίνδυνοι
Ωστόσο, πίσω από το νέο ρεκόρ κρύβονται και σηµαντικές αρνητικές ιδιαιτερότητες, ξεκινώντας από τη «µονοκαλλιέργεια φωτοβολταϊκών». Ηδη από τον Μάιο του 2026 η εγκατεστηµένη ισχύς ηλιακών πάρκων διαµορφωνόταν στα 13 GW, όταν το ΕΣΕΚ προβλέπει 13,5 GW στο τέλος της 10ετίας. Εποµένως, ο στόχος αυτός θα επιτευχθεί ήδη από φέτος. Το γκάζι στα φωτοβολταϊκά δεν προχωρά µε εξίσου γρήγορη ενίσχυση της αποθήκευσης και µε καθηλωµένη τη ζήτηση. Αυτό σηµαίνει ότι ολοένα µεγαλύτερο µέρος της «πράσινης» παραγωγής θα συµπίπτει στις ώρες ηλιοφάνειας -ιδιαίτερα τις µεσηµβρινές, όταν η παραγωγή των φωτοβολταϊκών βρίσκεται στο υψηλότερο σηµείο της- καταλήγοντας στα αζήτητα.
Κυριακάτικη Απογευματινή
