Μια σημαντική ασφαλιστική μεταρρύθμιση που επιχειρεί να αποκαταστήσει μια πολυετή ανισότητα στο εσωτερικό του δημόσιου συστήματος υγείας φέρνει το νέο νομοσχέδιο του υπουργείου Εργασίας και Κοινωνικής Ασφάλισης. Η ρύθμιση αφορά χιλιάδες εργαζόμενους σε κρίσιμες ειδικότητες του ΕΣΥ και του ΕΚΑΒ, όπως νοσηλευτές, βοηθούς νοσηλευτών, διασώστες, οδηγούς και πληρώματα ασθενοφόρων, οι οποίοι είχαν προσληφθεί πριν από το 2011 και μέχρι σήμερα αντιμετώπιζαν διαφορετικό ασφαλιστικό καθεστώς σε σχέση με νεότερους συναδέλφους τους, παρά το γεγονός ότι εκτελούν ακριβώς τα ίδια καθήκοντα υπό τις ίδιες ιδιαίτερα απαιτητικές συνθήκες εργασίας.
Με τη νέα διάταξη επιχειρείται η εξομοίωση των όρων ασφάλισης και συνταξιοδότησης, μέσω της ένταξης όλων των συγκεκριμένων κατηγοριών στα βαρέα και ανθυγιεινά επαγγέλματα, τόσο στην κύρια όσο και στην επικουρική ασφάλιση. Η αλλαγή αυτή αναμένεται να δημιουργήσει ένα ενιαίο και πιο δίκαιο πλαίσιο δικαιωμάτων, αίροντας τις «δύο ταχύτητες» που ίσχυαν επί δεκαετίες μέσα στους ίδιους εργασιακούς χώρους και επηρεάζοντας ουσιαστικά τον χρόνο και τις προϋποθέσεις συνταξιοδότησης για χιλιάδες εργαζόμενους πρώτης γραμμής.
Τέλος στις «δύο ταχύτητες»
Η ρύθμιση έρχεται να αντιμετωπίσει μια διαχρονική στρέβλωση που είχε διαμορφωθεί στο εσωτερικό του δημόσιου συστήματος υγείας και των υπηρεσιών επείγουσας προνοσοκομειακής φροντίδας, όπου συνυπήρχαν εργαζόμενοι με ταυτόσημο αντικείμενο αλλά διαφορετικό ασφαλιστικό καθεστώς. Μέχρι σήμερα, οι νεοπροσλαμβανόμενοι στις ίδιες ειδικότητες υπάγονταν στο καθεστώς των βαρέων και ανθυγιεινών μέσω του πρώην ΙΚΑ, ενώ το προσωπικό με προγενέστερη πρόσληψη και υπαγωγή στο συνταξιοδοτικό καθεστώς του Δημοσίου παρέμενε εκτός του πλαισίου αυτού.
Ενιαίο πλαίσιο
Με τη νέα διάταξη διαμορφώνεται για πρώτη φορά ενιαίο σύστημα ένταξης στα βαρέα και ανθυγιεινά επαγγέλματα, το οποίο καλύπτει τόσο την κύρια όσο και την επικουρική ασφάλιση. Στόχος είναι η εξομοίωση των όρων συνταξιοδότησης με εκείνους που ισχύουν για τις αντίστοιχες ειδικότητες του πρώην ΙΚΑ-ΕΤΑΜ, αίροντας τις αποκλίσεις που ίσχυαν μέχρι σήμερα.
Η υπουργός Εργασίας και Κοινωνικής Ασφάλισης έχει επισημάνει σε δημόσιες τοποθετήσεις της ότι με τη ρύθμιση αποκαθίσταται μια αδικία δεκαετιών για εργαζόμενους που βρίσκονται καθημερινά στην πρώτη γραμμή του συστήματος υγείας και επιτελούν έργο υψηλών απαιτήσεων και αυξημένης ευθύνης.
Πρόωρη συνταξιοδότηση έως πέντε έτη νωρίτερα
Η ένταξη στο καθεστώς των βαρέων και ανθυγιεινών επαγγελμάτων δίνει τη δυνατότητα πλήρους συνταξιοδότησης έως και πέντε χρόνια νωρίτερα, υπό συγκεκριμένες προϋποθέσεις, με όριο το 62ο έτος ηλικίας. Προβλέπεται η συμπλήρωση 15 ετών ασφάλισης, εκ των οποίων τα 12 έτη πρέπει να έχουν διανυθεί στις συγκεκριμένες ειδικότητες, καθώς και τρία έτη εντός της τελευταίας 17ετίας πριν από τη συνταξιοδότηση ή την υποβολή αίτησης.
Δυνατότητα αναγνώρισης και εξαγοράς χρόνου ασφάλισης
Η ρύθμιση προβλέπει επίσης τη δυνατότητα αναγνώρισης και εξαγοράς προηγούμενου χρόνου απασχόλησης στις ίδιες ειδικότητες, είτε εφάπαξ είτε σε δόσεις, ώστε να διευκολύνεται η θεμελίωση συνταξιοδοτικού δικαιώματος. Ο αναγνωριζόμενος χρόνος λογίζεται ως πραγματικός χρόνος ασφάλισης, χωρίς να συνυπολογίζεται στα ανώτατα όρια αναγνώρισης.
Παράλληλα, για πρώτη φορά θεσπίζεται πλήρες διοικητικό πλαίσιο εφαρμογής που ρυθμίζει συνολικά την υπαγωγή στο νέο καθεστώς, περιλαμβάνοντας διαδικασίες για κύρια και επικουρική ασφάλιση, καθώς και δυνατότητα προαιρετικής ένταξης των εργαζομένων κατόπιν αίτησής τους.
