Με στόχο την οριοθέτηση της Αποκλειστικής Οικονομικής Ζώνης και της υφαλοκρηπίδας, διεξήχθη στο υπουργείο Εξωτερικών ο τρίτος γύρος των τεχνικών συνομιλιών μεταξύ Ελλάδας και Λιβύης. Η Αθήνα, διά της υφυπουργού Εξωτερικών, Αλεξάνδρας Παπαδοπούλου, προσήλθε στο τραπέζι των διαπραγματεύσεων με άξονα τις πάγιες θέσεις για την πλήρη εφαρμογή του Διεθνούς Δικαίου της Θάλασσας (UNCLOS), τη διασφάλιση της πλήρους επήρειας των ελληνικών νησιών στις θαλάσσιες ζώνες και τη ρητή απόρριψη του τουρκολιβυκού μνημονίου ως νομικά ανυπόστατου και στερούμενου έννομων αποτελεσμάτων.
Η ελληνική πλευρά είναι σαφές ότι επιδιώκει να διατηρήσει ανοιχτούς διαύλους επικοινωνίας με τους Λίβυους και βεβαίως ενεργό τον διάλογο που, παρά τις μεγάλες δυσκολίες, συνιστά προϋπόθεση έστω κάποιας λύσης. Αν και οι προσδοκίες για άμεση επίτευξη συμφωνίας στον παρόντα κύκλο συνομιλιών παραμένουν συγκρατημένες, η ελληνική διπλωματία αξιολογεί τη διαδικασία ως απαραίτητο και θετικό βήμα. Η διατήρηση της τεχνικής συζήτησης εντός των ορίων του Διεθνούς Δικαίου θωρακίζει σε κάθε περίπτωση τις ελληνικές θέσεις, ενώ παράλληλα στέλνει σαφές μήνυμα προς τη διεθνή κοινότητα ότι η Ελλάδα παραμένει δύναμη νομιμότητας, σταθερότητας, ειρήνης και διαλόγου στην περιοχή.
Οι συνομιλίες αυτές αποτελούν συνέχεια μιας προσπάθειας που ξεκίνησε τον Σεπτέμβριο του 2025 στην Αθήνα με τον πρώτο κύκλο επαφών, για να ακολουθήσει ο δεύτερος γύρος στις 10 Ιουνίου 2026 στην Τρίπολη. Παρόλο που οι μέχρι τώρα συναντήσεις δεν έχουν παραγάγει θεαματικές συγκλίσεις, διπλωματικές πηγές υπογραμμίζουν τη σημασία του γεγονότος ότι οι δύο πλευρές συνεχίζουν τις συζητήσεις για τις θαλάσσιες ζώνες.
Η Αθήνα παράλληλα, διορθώνοντας τα μεγάλα λάθη του παρελθόντος, καλλιεργεί και ενισχύει εκτός από τις διπλωματικές και τις οικονομικές σχέσεις και με τις δύο πλευρές στη Λιβύη, τόσο με την κυβέρνηση στην Τρίπολη όσο και με τις Αρχές στην ανατολική Λιβύη, καλύπτοντας το κενό που άφησε η ελληνική διπλωματία τα προηγούμενα χρόνια. Με αρνητική συνέπεια την εξέλιξη που είδαμε με τη ραγδαία τουρκική διείσδυση στη χώρα της Βόρειας Αφρικής. Θυμίζουμε πως οι δύο χώρες είχαν βρεθεί πολύ κοντά σε μια τελική συμφωνία το 2010 για τις θαλάσσιες ζώνες βασισμένη στην αρχή της μέσης γραμμής. Ωστόσο, η λιβυκή κρίση και ο εμφύλιος που ξέσπασε το 2011 πάγωσαν κάθε διαπραγμάτευση.
Οι διμερείς σχέσεις αφέθηκαν στην τύχη τους και επιβαρύνθηκαν δραματικά το 2019 με την υπογραφή του παράνομου τουρκολιβυκού μνημονίου, το οποίο αγνοεί παντελώς την παρουσία μεγάλων ελληνικών νησιών όπως η Κρήτη, η Ρόδος και η Κάρπαθος, επιχειρώντας να παρακάμψει την ελληνική υφαλοκρηπίδα. Έκτοτε μόνιμη επωδός της ελληνικής πλευράς είναι πως οποιαδήποτε συζήτηση για οριοθέτηση θαλάσσιων ζωνών στην Ανατολική Μεσόγειο μπορεί να γίνει αποκλειστικά στο πλαίσιο της UNCLOS.
Κάθε άλλη εξέλιξη παραβιάζει τα κυριαρχικά δικαιώματα, είναι άκυρη και δεν παράγει κανένα έννομο αποτέλεσμα.
Εφημερίδα Απογευματινή
