Αντίστροφα μετρά ο χρόνος για τον 6ο Στρατηγικό Διάλογο Ελλάδας – ΗΠΑ και την ανανέωση της ελληνοαμερικανικής Συμφωνίας Αμοιβαίας Αμυντικής Συνεργασίας (MDCA) το φθινόπωρο, με την Αθήνα να προσέρχεται στις διαβουλεύσεις έχοντας ως βασικό ζητούμενο την περαιτέρω ενίσχυση των εγγυήσεων ασφαλείας. Η συγκυρία προσδίδει στις συνομιλίες ιδιαίτερο βάρος, καθώς η ευρύτερη περιοχή βρίσκεται σε παρατεταμένη αναταραχή, οι ελληνοτουρκικές σχέσεις εισέρχονται σε περίοδο αυξημένης έντασης και το Ιράν επαναφέρει απειλές για πλήγματα εναντίον χωρών και κρίσιμων υποδομών στην περιοχή.
Το πρώτο βήμα της προετοιμασίας αναμένεται να γίνει με την επίσκεψη στην Αθήνα της Αμερικανίδας υφυπουργού Εξωτερικών για Πολιτικές Υποθέσεις, Άλισον Χούκερ, η οποία θα προετοιμάσει το έδαφος για την άφιξη του Μάρκο Ρούμπιο. Σύμφωνα με πληροφορίες, η κυρία Χούκερ αναμένεται να φτάσει στην Ελλάδα την επόμενη εβδομάδα (πιθανότατα την Τετάρτη 2 Σεπτεμβρίου) και θα συναντηθεί με την υφυπουργό Εξωτερικών, Αλεξάνδρα Παπαδοπούλου, με «ανοιχτά» όλα τα θέματα της ελληνοαμερικανικής ατζέντας. Από την πλευρά του ο Αμερικανός υπουργός Εξωτερικών έχει ήδη εκφράσει στον Γιώργο Γεραπετρίτη την πρόθεσή του να επισκεφθεί την Ελλάδα, ενώ ο νέος γύρος του Στρατηγικού Διαλόγου προγραμματίζεται να πραγματοποιηθεί στην Αθήνα το φθινόπωρο.
Κεντρικό κεφάλαιο των συνομιλιών θα αποτελέσει η Άμυνα. Ο 6ος Στρατηγικός Διάλογος αναμένεται να συνδεθεί με την ανανέωση και επικαιροποίηση της Συμφωνίας Αμοιβαίας Αμυντικής Συνεργασίας (MDCA), η οποία μετά την τροποποίηση του 2021 απέκτησε πενταετή χρονικό ορίζοντα και διαφορετική νομική αρχιτεκτονική. Η διαδικασία, επομένως, δεν αφορά απλώς την υπογραφή μιας «νέας συμφωνίας», αλλά την επόμενη φάση ενός πλαισίου που έχει ήδη διευρύνει σημαντικά το αμερικανικό στρατιωτικό αποτύπωμα και τη διμερή αμυντική συνεργασία. Για την Αθήνα το ζητούμενο είναι τι περισσότερο μπορεί να εξασφαλιστεί σε επίπεδο αμερικανικής δέσμευσης για την ελληνική ασφάλεια υπό τη μορφή εγγυήσεων. Η Σούδα, η Αλεξανδρούπολη, η απόκτηση των F-35 και η αυξανόμενη διαλειτουργικότητα των Ενόπλων Δυνάμεων των δύο χωρών, αποτελούν τη βάση πάνω στην οποία θα διεξαχθεί η συζήτηση.
Ωστόσο, η νέα ένταση στις ελληνοτουρκικές σχέσεις, με αιχμή τα θαλάσσια πάρκα, τις θαλάσσιες ζώνες και τις κινήσεις της Άγκυρας στο Αιγαίο και την Ανατολική Μεσόγειο, επαναφέρει στο προσκήνιο το ερώτημα του πρακτικού περιεχομένου που μπορεί να αποκτήσει η στρατηγική σχέση με τις ΗΠΑ σε συνθήκες κρίσης. Στην εξίσωση μπαίνει και η ευρύτερη ανάφλεξη στη Μέση Ανατολή. Οι απειλές του Ιράν για πλήγματα κατά κρατών που θα διευκολύνουν αμερικανικές επιχειρήσεις αυξάνουν τη σημασία των αμερικανικών υποδομών στην περιοχή και αναπόφευκτα ενισχύουν το ενδιαφέρον γύρω από τη Σούδα. Η Αθήνα, από τη δική της πλευρά, επιδιώκει να διατηρήσει τη στρατηγική συνεργασία με την Ουάσινγκτον χωρίς αυτό να συνεπάγεται αυτομάτως ελληνική εμπλοκή σε μια νέα περιφερειακή σύγκρουση. Η ατζέντα, πάντως, δεν θα περιοριστεί στην Άμυνα. Αντιθέτως, αναμένεται να διευρυνθεί σημαντικά στα ζητήματα ενεργειακής συνεργασίας, τα οποία αποκτούν πλέον στρατηγική διάσταση στις σχέσεις Αθήνας – Ουάσινγκτον.
Η Ελλάδα επιδιώκει να εδραιώσει τον ρόλο της ως ενεργειακής πύλης προς τη Νοτιοανατολική και Κεντρική Ευρώπη, με τον Κάθετο Διάδρομο, τις υποδομές LNG και τις περιφερειακές ηλεκτρικές διασυνδέσεις να βρίσκονται στο ευρύτερο πεδίο των συζητήσεων. Η Ουάσινγκτον έχει άλλωστε επαναλάβει πρόσφατα τη στήριξή της στην ενεργειακή ασφάλεια και τη συνεργασία στην Ανατολική Μεσόγειο. Η επίσκεψη Ρούμπιο δεν θα είναι η μόνη υψηλού επιπέδου αμερικανική παρουσία που σχεδιάζεται. Στην Αθήνα αναμένεται το επόμενο διάστημα και ο υπουργός Άμυνας, Πιτ Χέγκσεθ, με τις αμυντικές εκκρεμότητες και την περαιτέρω εμβάθυνση της συνεργασίας να βρίσκονται στο επίκεντρο, ενώ στον σχεδιασμό περιλαμβάνεται και επίσκεψη του αντιπροέδρου Τζέι Ντι Βανς.
Εφόσον το πρόγραμμα υλοποιηθεί, η διαδοχή των επισκέψεων Χούκερ, Ρούμπιο, Χέγκσεθ και Βανς, θα δημιουργήσει ένα πυκνό ελληνοαμερικανικό διπλωματικό ημερολόγιο. Πίσω από τον συμβολισμό, ωστόσο, βρίσκεται η ουσία της διαπραγμάτευσης: κατά πόσο η Αθήνα μπορεί να μετατρέψει την αυξημένη γεωστρατηγική και ενεργειακή αξία της σε συγκεκριμένο πρόσθετο κεφάλαιο ασφάλειας, σε μια περίοδο κατά την οποία οι ισορροπίες από το Αιγαίο και την Ανατολική Μεσόγειο έως τη Μέση Ανατολή μεταβάλλονται με μεγάλη ταχύτητα.
Εφημερίδα Απογευματινή
