Υπάρχει μια συζήτηση που η Ελλάδα αποφεύγει εδώ και χρόνια. Συζητάμε για μεταρρυθμίσεις, νόμους, επενδύσεις, ψηφιακό κράτος και νέες υποδομές. Πολύ λιγότερο συζητάμε για το ανθρώπινο υπόβαθρο πάνω στο οποίο όλα αυτά πρέπει να στηριχθούν.
Γιατί καμία χώρα δεν αλλάζει πραγματικά μόνο με νόμους και έργα. Αλλάζει όταν αλλάζουν μαζί της οι άνθρωποι, οι συμπεριφορές και τελικά η σχέση του πολίτη με την κοινωνία και το κράτος.
Η έναρξη της νέας σχολικής χρονιάς μάς δίνει την ευκαιρία να θέσουμε ένα μεγαλύτερο ερώτημα: τι πολίτες θέλουμε να βγουν από τα σχολεία μας σε δεκαπέντε ή είκοσι χρόνια;
Εδώ βρίσκεται μια μεγάλη πρόκληση για την επόμενη Ελλάδα: να ξαναδώσουμε ουσιαστικό περιεχόμενο στην έννοια της ατομικής ευθύνης.
Όχι ως άλλοθι για ένα κράτος που δεν κάνει τη δουλειά του. Όχι ως λογική τού «ο καθένας μόνος του». Αλλά ως μια νέα σχέση ανάμεσα σε τρεις θεμελιώδεις έννοιες: Πολίτης. Κοινότητα. Κράτος.Ο πολίτης αναλαμβάνει. Η κοινότητα συμμετέχει. Το κράτος λογοδοτεί.
Η αλλαγή πρέπει να ξεκινήσει από την Α΄ Δημοτικού με ένα Εργαστήριο Ζωής και Ευθύνης: συνεργασία, σεβασμός, κανόνες, φροντίδα του κοινού χώρου και, όσο τα παιδιά μεγαλώνουν, πρώτες βοήθειες, οδική ασφάλεια, εθελοντισμός, οικονομική και ψηφιακή παιδεία, υπεύθυνη χρήση της τεχνητής νοημοσύνης.
Δεν πρέπει να λέμε στα παιδιά τι να σκέφτονται. Πρέπει να τα μαθαίνουμε να σκέφτονται, να επιλέγουν, να συνεργάζονται και να αναλαμβάνουν. Γιατί η ευθύνη δεν αποστηθίζεται. Η ευθύνη ασκείται.
Υπάρχει όμως και ένα δεύτερο μεγάλο σχολείο ευθύνης: ο αθλητισμός. Εκεί το παιδί μαθαίνει την προσωπική προσπάθεια αλλά και την ομάδα. Τους κανόνες, τη συνεργασία, τη νίκη και την ήττα.
Για αυτό χρειαζόμαστε έναν απλό στόχο: «Ένα παιδί – ένα άθλημα». Κάθε παιδί, ανεξάρτητα από την οικονομική δυνατότητα της οικογένειάς του, να έχει πραγματική πρόσβαση σε τουλάχιστον μία οργανωμένη αθλητική δραστηριότητα.
Γιατί ατομική ευθύνη δεν σημαίνει ατομικισμός. Ο άνθρωπος ζει μέσα στην οικογένεια, στο σχολείο, στην ομάδα, στη γειτονιά, στην κοινότητα.
Υπάρχει όμως και η ευθύνη της ίδιας της εξουσίας.
Η πολιτική δεν μπορεί να ζητά υπευθυνότητα από τον πολίτη και να εξαιρεί τον εαυτό της. Η ατομική ευθύνη ξεκινά από τον καθένα. Η πολιτική ευθύνη ξεκινά από την κορυφή.
Για αυτό το κράτος πρέπει να κοιτάξει πρώτο στον καθρέφτη: συγκεκριμένοι στόχοι, μετρήσιμα αποτελέσματα και δημόσια λογοδοσία. Ο πολίτης δικαιούται να γνωρίζει τι υποσχέθηκε η διοίκηση, τι πέτυχε, πού απέτυχε και τι πρόκειται να διορθώσει.
Η μεγάλη αλλαγή δεν θα ολοκληρωθεί σε μία τετραετία. Μπορεί όμως να ξεκινήσει σήμερα.
Από μια νέα γενιά που θα δημιουργεί αντί να περιμένει, θα συμμετέχει αντί να παρακολουθεί, θα διεκδικεί τα δικαιώματά της και ταυτόχρονα θα αναλαμβάνει τις υποχρεώσεις της. Μια γενιά που θα απαιτεί περισσότερα από το κράτος αλλά και περισσότερα από τον εαυτό της.
Αυτό είναι το νέο ξεκίνημα που χρειαζόμαστε. Όχι ένα ακόμη σύνθημα για την επόμενη εκλογική αναμέτρηση. Μια διαφορετική αντίληψη για την Ελλάδα της επόμενης γενιάς. Πολίτης που αναλαμβάνει. Κοινότητα που συμμετέχει. Κράτος που λογοδοτεί.
Γιατί η Ελλάδα του αύριο δεν θα κριθεί μόνο από τα έργα που θα κατασκευάσουμε ή από τους νόμους που θα ψηφίσουμε. Θα κριθεί και από τους πολίτες που θα διαμορφώσουμε. Και αυτοί οι πολίτες βρίσκονται ήδη ανάμεσά μας. Κάθονται σήμερα στα θρανία της Α΄ Δημοτικού.
Ο κ. Οικονόμου είναι βουλευτής Ανατολικής Αττικής ΝΔ, πρώην υφυπουργός Μεταφορών
Εφημερίδα Απογευματινή
