Την αντίθεσή τους στο τουρκολιβυκό μνημόνιο του 2019 εξέφρασαν από την έδρα του ΟΗΕ η Ελλάδα, η Ευρωπαϊκή Ένωση και τέσσερις ακόμη χώρες, χαρακτηρίζοντάς το «άκυρο και ανυπόστατο» και υπογραμμίζοντας ότι αντίκειται στο Διεθνές Δίκαιο.
Την κοινή δήλωση εκφώνησε ο υπουργός Εξωτερικών, Γιώργος Γεραπετρίτης, εξ ονόματος της Ελλάδας, της Αιγύπτου, της Κύπρου, του Μπαχρέιν, των Ηνωμένων Αραβικών Εμιράτων και της Ευρωπαϊκής Ένωσης, από την έδρα του ΟΗΕ, όπου η Ελλάδα ασκεί την προεδρία του Συμβουλίου Ασφαλείας.
Η δήλωση έρχεται μετά την απόφαση της Βουλής των Αντιπροσώπων της Λιβύης να κυρώσει το μνημόνιο Τουρκίας – Λιβύης για την οριοθέτηση θαλάσσιων περιοχών δικαιοδοσίας στη Μεσόγειο, εξέλιξη που, σύμφωνα με τις έξι πλευρές, εγείρει σοβαρές ανησυχίες για την περιφερειακή ασφάλεια και σταθερότητα.
«Η κύρωση δεν αλλάζει τη νομική πραγματικότητα»
Στην κοινή δήλωση επισημαίνεται ότι η κύρωση του μνημονίου από τη λιβυκή Βουλή δεν μεταβάλλει τη νομική του υπόσταση. Όπως τονίζεται, η συμφωνία παραμένει άκυρη και ανυπόστατη, καθώς παραβλέπει τους κανόνες του Διεθνούς Δικαίου και τα δικαιώματα τρίτων κρατών.
«Η αποδοχή διμερών συμφωνιών που παραβλέπουν τους εφαρμοστέους κανόνες και τις αρχές του Διεθνούς Δικαίου θα δημιουργούσε επικίνδυνο προηγούμενο», αναφέρεται χαρακτηριστικά.
Παράλληλα, υπογραμμίζεται ότι το Διεθνές Δίκαιο, η Σύμβαση των Ηνωμένων Εθνών για το Δίκαιο της Θάλασσας (UNCLOS) και το εθιμικό διεθνές δίκαιο αποτελούν το νομικό πλαίσιο για την οριοθέτηση των θαλάσσιων ζωνών.
Αναφορά στα δικαιώματα των νησιών
Οι έξι πλευρές επισημαίνουν ότι το τουρκολιβυκό μνημόνιο παραγνωρίζει τη γεωγραφική πραγματικότητα και τα δικαιώματα των παράκτιων κρατών επί των θαλάσσιων ζωνών τους, συμπεριλαμβανομένων των δικαιωμάτων των νησιών, όπως προβλέπονται στη Σύμβαση του ΟΗΕ για το Δίκαιο της Θάλασσας.
Σύμφωνα με την κοινή δήλωση, το μνημόνιο δεν μπορεί να αποτελέσει νόμιμη βάση για την οριοθέτηση θαλάσσιων ζωνών ούτε να παράγει έννομα αποτελέσματα για τρίτα κράτη.
Ταυτόχρονα, επαναλαμβάνεται η υποστήριξη στην επανένωση των θεσμών της Λιβύης και στην προοπτική μιας ενωμένης και ευημερούσας χώρας, με την επισήμανση ότι η σταθερότητά της είναι απαραίτητη για την ειρήνη και την ασφάλεια στη Μεσόγειο.
Η Αθήνα δηλώνει έτοιμη να συνεχίσει τις συνομιλίες με τη Λιβύη
Στην ίδια δήλωση υπογραμμίζεται ότι η πολιτική μετάβαση της Λιβύης και οι σχέσεις της με τις γειτονικές χώρες πρέπει να βασίζονται στον σεβασμό του Διεθνούς Δικαίου και στις αρχές της καλής γειτονίας.
Ο Γιώργος Γεραπετρίτης σημείωσε ότι η Ελλάδα έχει πραγματοποιήσει διμερείς συνομιλίες με τη Λιβύη για την οριοθέτηση θαλάσσιων ζωνών, με καλή πίστη και σύμφωνα με το Διεθνές Δίκαιο, εκφράζοντας την ετοιμότητα της Αθήνας να συνεχίσει τις προσπάθειες αυτές.
Όπως τονίζεται, ο σεβασμός του Διεθνούς Δικαίου αποτελεί απαραίτητη προϋπόθεση για την περιφερειακή σταθερότητα και τη διατήρηση μιας διεθνούς τάξης βασισμένης σε κανόνες.
Γκουτέρες: «Οι παραβιάσεις του διεθνούς δικαίου είναι απαράδεκτες»
Νωρίτερα, από το Κάιρο, ο γενικός γραμματέας του ΟΗΕ, Αντόνιο Γκουτέρες, είχε χαρακτηρίσει απαράδεκτες τις παραβιάσεις του Διεθνούς Δικαίου, απαντώντας σε σχετική ερώτηση.
«Η θέση μας είναι πολύ σαφής: οι παραβιάσεις του διεθνούς δικαίου είναι απαράδεκτες», δήλωσε, παραπέμποντας στη Σύμβαση του ΟΗΕ για το Δίκαιο της Θάλασσας.
«Οτιδήποτε δεν είναι συμβατό με τη Σύμβαση για το Δίκαιο της Θάλασσας δεν πρέπει να τυγχάνει σεβασμού ούτε να γίνεται αποδεκτό», πρόσθεσε, υπογραμμίζοντας ότι η ισχύς του δικαίου πρέπει να υπερισχύει του δικαίου της ισχύος.
