Με την έκδοση αντι-NAVTEX, με την οποία χαρακτηρίζει «άκυρη και ανίσχυρη» την τουρκική αναγγελία για τις έρευνες του γαλλικού ερευνητικού πλοίου Abeille Marengo, απάντησε η Αθήνα στην κίνηση της Άγκυρας να εκδώσει δική της ναυτική οδηγία για τις εργασίες στον βυθό, στο πλαίσιο της ηλεκτρικής διασύνδεσης Ελλάδας – Κύπρου. Η ελληνική αναγγελία, NAVWARN 1441/26, εκδόθηκε λίγο μετά τα μεσάνυχτα, με την Υδρογραφική Υπηρεσία να επισημαίνει ότι σημαντικό τμήμα της περιοχής των ερευνών εμπίπτει στην ελληνική Αποκλειστική Οικονομική Ζώνη και υφαλοκρηπίδα. Παράλληλα, υπογραμμίζει ότι ο σταθμός Ηρακλείου έχει την αποκλειστική αρμοδιότητα έκδοσης NAVTEX στην περιοχή ευθύνης του και ότι παραμένει σε ισχύ η αρχική ελληνική αναγγελία, NAVWARN HA15-1411/26.
Η ελληνική απάντηση στην τουρκική NAVTEX
Η έκδοση της αντι-NAVTEX ήρθε μετά την τουρκική αναγγελία, με την οποία η Άγκυρα επιχείρησε να συνδέσει τις έρευνες του Abeille Marengo με τη δική της αντίληψη περί δικαιοδοσίας στην Ανατολική Μεσόγειο.
Η ελληνική Υδρογραφική Υπηρεσία χαρακτηρίζει την τουρκική NAVTEX άκυρη και ανίσχυρη, επισημαίνοντας ότι σημαντικό μέρος της περιοχής των ερευνών βρίσκεται εντός ελληνικής ΑΟΖ και υφαλοκρηπίδας. Ταυτόχρονα, ξεκαθαρίζει ότι η αρμοδιότητα για την έκδοση ναυτικών αναγγελιών στη συγκεκριμένη περιοχή ανήκει στον σταθμό Ηρακλείου και ότι η αρχική ελληνική NAVTEX εξακολουθεί να ισχύει.
Νωρίτερα, διπλωματικές πηγές του υπουργείου Εξωτερικών είχαν διαμηνύσει ότι η Ελλάδα και η Κύπρος είναι οι μόνες χώρες στις οποίες υποβλήθηκε αίτημα αδειοδότησης των εργασιών και οι μόνες που εξέδωσαν τις σχετικές άδειες.
Σύμφωνα με τις ίδιες πηγές, μετά την έκδοση και δημοσιοποίηση της ελληνικής NAVTEX κατέστη γνωστή σε όλους η ακριβής πορεία του πλοίου. Η κίνησή του πραγματοποιήθηκε και συνεχίζει να πραγματοποιείται βάσει της αναγγελίας που εξέδωσαν οι ελληνικές Αρχές.
Οι διπλωματικές πηγές υπογράμμισαν ακόμη ότι η τουρκική NAVTEX εκδόθηκε μεταγενέστερα, στηριζόμενη σε στοιχεία για την πορεία του πλοίου που είχαν ήδη δημοσιοποιηθεί, και δεν έχει καμία σημασία για τη διαδικασία αδειοδότησης. Όπως διευκρίνισαν, η τουρκική αναγγελία δεν αναφέρεται σε έκδοση άδειας, καθώς δεν υποβλήθηκε ποτέ σχετικό αίτημα προς την τουρκική πλευρά.
Παράλληλα, προανήγγειλαν ότι η ελληνική πλευρά θα προχωρήσει στην προσήκουσα αντίδραση, με βάση το διεθνές δίκαιο.
Τι υποστηρίζει η Τουρκία για τις έρευνες
Η τουρκική NAVTEX εκδόθηκε μετά τον απόπλου του γαλλικού ερευνητικού πλοίου από το λιμάνι του Ηρακλείου, το απόγευμα της Τρίτης 10 Νοεμβρίου, με προορισμό τη θαλάσσια περιοχή νοτιοανατολικά της Κάσου και της Καρπάθου.
Στην αναγγελία της, η Άγκυρα υποστηρίζει ότι οι θαλάσσιες επιστημονικές έρευνες θα πραγματοποιηθούν κατά μήκος γραμμών που έχουν συντονιστεί με τις αρμόδιες τουρκικές Αρχές και με τη συγκατάθεσή τους, σε περιοχή την οποία χαρακτηρίζει τμήμα της τουρκικής υφαλοκρηπίδας στην Ανατολική Μεσόγειο.
Μάλιστα, επικαλείται τα εξωτερικά όρια της υφαλοκρηπίδας που, όπως αναφέρει, γνωστοποιήθηκαν στα Ηνωμένα Έθνη στις 18 Μαρτίου 2020, με το έγγραφο A/74/757.
Η τουρκική κίνηση συνιστά νέα προσπάθεια προβολής των διεκδικήσεων της Άγκυρας στην περιοχή, την ώρα που βρίσκεται σε εξέλιξη η επανεκκίνηση των ερευνών για το έργο της ηλεκτρικής διασύνδεσης.
Οι εργασίες του Abeille Marengo
Το γαλλικών συμφερόντων ερευνητικό πλοίο απέπλευσε από το Ηράκλειο με αποστολή τη διεξαγωγή ερευνών στον βυθό, προκειμένου να αξιολογηθούν οι συνθήκες εγκατάστασης του καλωδίου. Αρχικά θα πραγματοποιήσει εργασίες βαθμονόμησης του εξοπλισμού του και στη συνέχεια θα προχωρήσει στις προβλεπόμενες ερευνητικές δραστηριότητες.
Το πρόγραμμα περιλαμβάνει γεωτεχνικές δειγματοληψίες, δοκιμές και γεωτρήσεις, καθώς η υποθαλάσσια μορφολογία σε ορισμένα σημεία της διαδρομής παρουσιάζει ιδιαίτερες τεχνικές δυσκολίες.
Η αδειοδότηση των εργασιών έρευνας και πόντισης ολοκληρώθηκε από τις αρμόδιες ελληνικές Αρχές, έπειτα από αίτημα της εταιρείας Nexans. Ακολούθησε η έκδοση της ελληνικής NAVTEX από τον σταθμό Ηρακλείου, ενώ αντίστοιχη ναυτική οδηγία εκδόθηκε και από τις κυπριακές Αρχές.
Το μήνυμα της Αθήνας για την Ανατολική Μεσόγειο
Όπως εξηγεί ο διπλωματικός συντάκτης του ΕΡΤnews, Νίκος Μελέτης, βασικός στόχος από την αρχή της υπόθεσης του καλωδίου ήταν να αποτραπεί το ενδεχόμενο η Τουρκία να επιβάλει μονομερώς τις διεκδικήσεις της σε μια περιοχή στρατηγικής σημασίας για την Ανατολική Μεσόγειο.
Το έργο επανεκκινεί έπειτα από περίπου δύο χρόνια, με τις άδειες για τις εργασίες να έχουν χορηγηθεί από την Ελλάδα και την Κύπρο. Σύμφωνα με την ανάλυση του διπλωματικού συντάκτη, η τουρκική πλευρά επιχειρεί να αξιοποιήσει την υπόθεση του καλωδίου για να προωθήσει τις δικές της θέσεις ως προς τη θαλάσσια δικαιοδοσία στην περιοχή.
Ο ίδιος επισημαίνει ότι η γαλλική ρηματική διακοίνωση, η οποία έφτασε και στο Κάιρο, δεν μπορεί να εκληφθεί ως έμμεσο αίτημα αδειοδότησης των ερευνών, καθώς στο περιεχόμενό της αναφέρεται ρητά ότι δεν αποτελεί αίτημα χορήγησης άδειας.
Μητσοτάκης: «Ένα ταξίδι που θα ολοκληρωθεί χωρίς αναταράξεις»
Την εκτίμηση ότι η αποστολή του ερευνητικού πλοίου θα ολοκληρωθεί χωρίς προβλήματα εξέφρασε ο πρωθυπουργός Κυριάκος Μητσοτάκης, μιλώντας στο συνέδριο του «Πρώτου Θέματος».
«Εκτιμώ ότι θα είναι ένα ταξίδι που θα ολοκληρωθεί χωρίς αναταράξεις», ανέφερε χαρακτηριστικά, υπογραμμίζοντας ότι το έργο δεν είναι αποκλειστικά ελληνοκυπριακό, αλλά «ένα ευρωπαϊκό έργο με ισχυρή γαλλική παρουσία».
Ο πρωθυπουργός επανέλαβε ότι άδειες για την πλεύση του ερευνητικού πλοίου έχουν χορηγήσει αποκλειστικά η Ελλάδα και η Κύπρος. Παράλληλα, χαρακτήρισε λανθασμένη τη σύγχυση μεταξύ της γενικής ενημέρωσης τρίτων χωρών, όπως η Τουρκία ή η Αίγυπτος, και της επίσημης διαδικασίας αδειοδότησης.
Παπασταύρου: «Προχωράμε με σχέδιο»
Από την πλευρά του, ο υπουργός Περιβάλλοντος και Ενέργειας, Σταύρος Παπασταύρου, τόνισε ότι το πλοίο απέπλευσε με άδεια και NAVTEX της Ελληνικής Δημοκρατίας, σύμφωνα με το διεθνές δίκαιο.
Έκανε λόγο για μέγιστη εθνική συνεννόηση και ενότητα στην υλοποίηση ενός έργου με εθνική σημασία και ευρωπαϊκή στρατηγική διάσταση, το οποίο, όπως σημείωσε, αποσκοπεί στον τερματισμό της ενεργειακής απομόνωσης της Κύπρου.
Παράλληλα, άφησε ανοιχτό το ενδεχόμενο μελλοντικής επέκτασης της ενεργειακής διασύνδεσης προς το Ισραήλ. «Προχωράμε με σχέδιο, με αυτοπεποίθηση, χωρίς ζητωκραυγές, για την υλοποίηση ενός σημαντικά εθνικού έργου», ανέφερε χαρακτηριστικά.
