Δύο μεγάλες, σχεδόν άθικτες και ιδιαίτερα εντυπωσιακές μαρμάρινες προτομές του 3ου αιώνα μ.Χ., η μία με το όνομα Λυκούργος γραμμένο στα αρχαία ελληνικά, βρέθηκαν θαμμένες στον πυθμένα ρωμαϊκού-βυζαντινού πατητηριού στην Καισάρεια. Τοποθετημένες η μία δίπλα στην άλλη, με την όψη προς τα κάτω και φαινομενικά τοποθετημένες με προσοχή, μέσα σε λάκκο συλλογής οίνου που ανήκε σε ένα ρωμαϊκό-βυζαντινό πατητήρι, γέννησαν απορίες στους ειδικούς.
Το ένα από τα δύο γλυπτά μάλιστα φέρει επιγραφή στα αρχαία ελληνικά όπως προαναφέραμε, με το όνομα Λυκούργος: πρόκειται για επιγραφικό εύρημα που ανοίγει τον δρόμο για δύο σενάρια σχετικά με την ταυτότητα του εικονιζόμενου προσώπου. Ο υπεύθυνος της Ισραηλινής Αρχαιολογικής Υπηρεσίας για την περιοχή της Καισάρειας, δρ Peter Gendelman, υπενθύμισε ότι στην ελληνική ιστορία «υφίσταντο ο Λυκούργος της Σπάρτης, μεταρρυθμιστής και ιδρυτής του σπαρτιατικού στρατιωτικού συστήματος, και ο Λυκούργος της Αθήνας, πολιτικός και ρήτορας του 4ου αιώνα π.Χ. Αυτή η προτομή ενδεχομένως να απεικονίζει μία από αυτές τις δύο ιστορικές προσωπικότητες, αλλά η έρευνά μας μόλις ξεκίνησε», διευκρίνισε.
Αξίζει να τονίσουμε ότι το αρχαιολογικό πλαίσιο του χώρου όπου ανακαλύφθηκαν τα γλυπτά είναι γνωστό για την ύπαρξη αρχαίων κτιρίων. Σε μικρή απόσταση από το σημείο όπου εντοπίστηκαν οι προτομές, οι αρχαιολόγοι λίγο καιρό πριν εντόπισαν ερείπια δημόσιων λουτρών, γεγονός που οδήγησε τον δρα Gendelman να διατυπώσει μια εύλογη υπόθεση, που αφορά την πιθανότητα «τα αγάλματα να κοσμούσαν βίλα επιφανούς κατοίκου της Καισάρειας».
Το δε γεγονός ότι τα γλυπτά βρέθηκαν σε λάκκο πατητηριού -που αρχικά προοριζόταν για τη ζύμωση και την αποθήκευση του κρασιού- αποτελεί αίνιγμα που θα απασχολήσει την αρχαιολογική κοινότητα τους επόμενους μήνες. Κατά τον Gendelman, «είναι πιθανό κάποιος να έκρυψε τα γλυπτά για να τα προστατεύσει από επικείμενο κίνδυνο, ίσως στη διάρκεια πολιτικής ή θρησκευτικής έντασης στην περιοχή». Ό,τι κι αν ισχύει, μεταφέρθηκαν στο Μουσείο του Τελ Αβίβ -με τον εκπληκτικό φωτισμό που επιλέχθηκε από τους ειδικούς του μουσείου να τα κάνει να μοιάζουν έτοιμα να ζωντανέψουν- και θα είναι επισκέψιμα από αύριο.
Εφημερίδα Απογευματινή
