Η γλαφυρή διανοητικότητα, η οποία είναι έκδηλη στον λόγο του διακεκριμένου καθηγητή Νευρολογίας της Ιατρικής Σχολής του Πανεπιστημίου Αθηνών, Δήμου Μητσικώστα, καθιστά τον συγκεκριμένο πανεπιστημιακό δάσκαλο και γιατρό ως ιδανικό για να μας εξηγήσει με ποιον τρόπο καθίσταται τόσο ευρέως διαδεδομένο το κοινωνικό στίγμα, έναντι της σκλήρυνσης κατά πλάκας και των πασχόντων από αυτή την ύπουλη νευροεκφυλιστική νόσο. Ο κ. Μητσικώστας μιλά στην «Κυριακάτικη Α» και διαλύει με αριστοτεχνικό τρόπο αβάσιμες εικασίες και λανθασμένες εντυπώσεις για μία σχετικά σπάνια νόσο, η οποία ταλαιπωρεί, βασανίζει και φορτώνει με άγχος περίπου 13.000 συνανθρώπους μας στη χώρα. Η νόσος επηρεάζει κυρίως νέους ενήλικους, από 20 έως 40 ετών, και συχνότερα γυναίκες.
Η σκλήρυνση κατά πλάκας περιλαμβάνεται στις νόσους όπου οι πάσχοντες νιώθουν το κοινωνικό στίγμα να τους σημαδεύει. Ποια είναι εκείνα τα στοιχεία, τα οποία πυροδοτούν αυτόν τον κοινωνικό στιγματισμό;
Το στίγμα στη Σκλήρυνση κατά Πλάκας ή Πολλαπλή Σκλήρυνση (Π.Σ.) εκπορεύεται από προκαταλήψεις και άγνοια κυρίως. Οπως κάθε «κοινωνικό στίγμα», άλλωστε, δυναμώνει από τις δοξασίες και τις προκαταλήψεις και προκαλεί κοινωνική απομόνωση, επαγγελματικές διακρίσεις και προβλήματα στις σχέσεις. Πολλοί άνθρωποι με Π.Σ. κρύβουν την πάθηση γιατί φοβούνται τον στιγματισμό. Μερικές φορές μάλιστα εκείνοι οι άνθρωποι με Π.Σ., που φοβούνται τον στιγματισμό, είναι προσωπικότητες που έχουν προδιάθεση «στιγματισμού», θα κακοέβλεπαν δηλαδή έναν συνάδελφο με Π.Σ. στην εργασία, ή δεν θα έκαναν σχέση με έναν σύντροφο που έχει Π.Σ. Ακόμη και αυτοί ωστόσο, στο ταξίδι τους μέσα στην πάθηση, «αποστιγματίζονται», επειδή ακριβώς μαθαίνουν και πλέον κατανοούν διεισδυτικότερα, εκπαιδεύονται με άλλα λόγια. Ο φόβος του οίκτου, ή η εμπειρία του οίκτου, ειδικά στις έντονες προσωπικότητες ανθρώπων με Π.Σ., διαδραματίζει πολύ σημαντικό ρόλο επίσης, ανάμεσα σε άλλους πολλούς βέβαια (κοινωνικά και ατομικά στερεότυπα, επαγγελματικές δεξιότητες που οδηγούν σε επαγγελματικό επαναπροσδιορισμό κ.λπ.).
Η πεποίθηση πλείστων συνανθρώπων μας είναι ότι η σκλήρυνση κατά πλάκας αποτελεί νόσο όπου δεν επιτυγχάνεται καμία ουσιαστική ιατρική πρόοδος τα τελευταία χρόνια. Εχει βάση αλήθειας αυτό;
Είναι παντελώς αναληθής αυτή η αντίληψη και αποτελεί συνέπεια δοξασίας. Οπως οι περισσότερες κοινωνικές πεποιθήσεις, έτσι και αυτή στερείται δεδομένων. Στον τομέα της Π.Σ. ειδικά έχει συντελεστεί μια εκρηκτική θεραπευτική πρόοδος. Οταν ολοκλήρωσα τις σπουδές μου στη Νευρολογία δεν υπήρχε ειδική για την πάθηση θεραπεία. Τριάντα χρόνια μετά έχουμε στο θεραπευτικό μας τραπέζι περίπου 30 θεραπείες, ειδικές για την πάθηση, ώστε να μπορούμε να επιλέγουμε θεραπείες εξατομικευμένα, ανάλογα με την προσωπικότητα και τις προσδοκίες του κάθε ανθρώπου με Π.Σ… Οι θεραπείες αυτές έχουν αλλάξει τη φυσική πορεία της πάθησης, ώστε οι περισσότεροι άνθρωποι με Π.Σ. να μην έχουν πλέον ορατή αναπηρία και να κυκλοφορούν ανάμεσά μας χωρίς να γίνονται αντιληπτοί.
Αλλη μία στερεότυπη άποψη, η οποία διακινείται ευρέως, είναι ότι οι ασθενείς με σκλήρυνση κατά πλάκας είναι καλύτερο να μην τεκνοποιήσουν. Πώς αντιδράτε όταν ακούτε τέτοιες παραδοξότητες;
Οι γυναίκες με Π.Σ. μπορούν να αποκτήσουν όσα παιδιά θέλουν, αρκεί να έχουν σωστό προγραμματισμό και μια σωστή σχέση. Δεν επιβαρύνεται η πάθηση, αν ακολουθηθούν συγκεκριμένες πρακτικές. Αυτό πρέπει να είναι ένα ξεκάθαρο, σαν ατσάλι και κρύσταλλο μήνυμα. Είμαι ενθουσιώδης για την εγκυμοσύνη γυναικών με Π.Σ. και κατακεραυνώνω τις αντίθετες δοξασίες στους ανθρώπους με Π.Σ. που παρακολουθώ.
Υπάρχει ορθολογικός τρόπος, με τον οποίον θα μπορούσαμε να αντικρούσουμε επιτυχώς τα fake news και τα παρωχημένα στερεότυπα σχετικά με τη σκλήρυνση κατά πλάκας, δεδομένου ότι στην υιοθέτηση τέτοιων fake news και στερεοτύπων -και όχι μόνο για τη σκλήρυνση κατά πλάκας- φτάνει κανείς αφού αφήσει εντελώς στην άκρη τον ορθολογισμό και το επιστημονικό επιχείρημα;
Ο μόνος τρόπος για σωστή προστασία είναι η ιατρική συμβουλή και η συζήτηση με τον νευρολόγο. Κανένας άλλος δεν υπάρχει, δυστυχώς. Οι προσωπικές αντιλήψεις χωρίς δεδομένα, που διαδίδονται αστραπιαία πλέον με τα μέσα δικτύωσης, προκαλούν στους ανθρώπους με Π.Σ. το ίδιο κακό που προκαλούν οι ανεξέλεγκτες πληροφορίες στα παιδιά.
Θα μπορούσατε να μας αναφέρετε ποιο είναι το πιο ακραία ανορθολογικό στερεότυπο, το οποίο έχετε ακούσει ποτέ για τη σκλήρυνση κατά πλάκας, καθώς και πώς το αντιμετωπίσατε;
Οτι υπάρχει φόβος μετάδοσης της Π.Σ. στους οικείους, κάτι σαν λοιμώδες νόσημα δηλαδή. Δεν είναι αρκετό να χλευάσει κανείς αυτές τις δοξασίες, απαιτείται συνολικά και εκ βαθέων εκπαίδευση των ανθρώπων με Π.Σ., αλλά και του περιβάλλοντός τους.
Να περιμένουμε άμεσα, και στη χώρα μας, κάποιες πολύ σημαντικές ειδήσεις για τη θεραπευτική της σκλήρυνσης κατά πλάκας;
Ο ρυθμός κυκλοφορίας νέων θεραπειών εξακολουθεί αμείωτος στην τελευταία πενταετία. Περίπου μια νέα θεραπεία ανά έτος, μεταξύ των οποίων μία καινοτόμος, δηλαδή με νέο μηχανισμό λειτουργίας, μια κατηγορία νέων θεραπειών ανά πενταετία. Δεν υπάρχει ποτέ νηνεμία στη θεραπευτική της Π.Σ., σταθερά «πρίμος άνεμος φυσά».
Εφημερίδα «Κυριακάτικη Απογευματινή»
