Πριν από επτά χρόνια ο Γάλλος πρόεδρος Μακρόν σε μία συνέντευξή του στον «Economist» είχε πει, με χαρακτήρα πρόβλεψης, ότι το ΝΑΤΟ είναι εγκεφαλικά νεκρό. Αυτήν τη διαπίστωσή του την απέδιδε στη θέση Τραμπ περί αποδέσμευσης των Ηνωμένων Πολιτειών από την Ατλαντική Συμμαχία αλλά και στη συμπεριφορά της Τουρκίας. Ως προς τη συμπεριφορά της τελευταίας να θυμίσουμε την καταγγελία που είχε κάνει το γαλλικό υπουργείο Ενόπλων Δυνάμεων ότι μια γαλλική φρεγάτα που επιδίωκε να προσδιορίσει την ταυτότητα ενός φορτηγού πλοίου, το οποίο θεωρείτο ύποπτο για μεταφορά όπλων προς τη Λιβύη, αποτέλεσε αντικείμενο μιας «εξαιρετικά επιθετικής ενέργειας» εκ μέρους τουρκικών πλοίων. Το γεγονός αυτό ο Μακρόν το είχε σχολιάσει ως εξής: «…Είμαστε μάρτυρες μίας επίθεσης από έναν άλλον εταίρο του ΝΑΤΟ, την Τουρκία, σε μία ζώνη όπου διακυβεύονται τα συμφέροντά μας, χωρίς συντονισμό. Αυτό που συνέβη αποτελεί τεράστιο πρόβλημα για το ΝΑΤΟ».
Η αλήθεια είναι ότι η εν γένει συμπεριφορά του Βλαντίμιρ Πούτιν δεν επέτυχε μόνο τη δυτική συσπείρωση, αλλά μέσω αυτής διαψεύστηκε προσωρινά πάντως η καταγγελία του προέδρου Μακρόν ότι το ΝΑΤΟ «είναι εγκεφαλικά νεκρό». Την εποχή μάλιστα που ο Γάλλος πρόεδρος είχε εκτοξεύσει την κατηγορία αυτή ο τότε Αμερικανός υπουργός των Εξωτερικών, Μάικ Πομπέο, είχε απορρίψει την άποψη του Μακρόν, λέγοντας ότι «το NATO παραμένει μία σημαντική, κρίσιμη, ίσως ιστορικά μία από τις πιο κρίσιμες στρατηγικές εταιρικές σχέσεις που έχουν καταγραφεί στην ιστορία».
Αντιθέτως, ήρκεσε μία κρίση -και εννοούμε το Ουκρανικό- για να επιβεβαιωθεί ο γενικός γραμματέας της Ατλαντικής Συμμαχίας κ. Στόλτενμπεργκ, ο οποίος είχε προειδοποιήσει ότι «κάθε απόπειρα να απομακρύνουμε την Ευρώπη από τη Βόρεια Αμερική κινδυνεύει όχι μόνο να εξασθενίσει τη Συμμαχία, τον διατλαντικό δεσμό, αλλά και να διχάσει την Ευρώπη».
Όμως, επτά χρόνια μετά, η δήλωση του Αμερικανού προέδρου Τραμπ περί του ενδεχομένου αποχώρησης των ΗΠΑ -που είναι ιδρυτής και βασικός πυλώνας της Ατλαντικής Συμμαχίας- ήρθε να επιβεβαιώσει την πρόβλεψη Μακρόν, ο οποίος από τότε είχε καταγράψει την ανάγκη ενίσχυσης της ευρωπαϊκής άμυνας. Υπονοώντας βεβαίως τον ευρωστρατό.
Στο θέμα αυτό εκείνο το οποίο δεν μπορεί να δεχθεί η Ελλάδα -η οποία έχει μία ειδική πλέον αμυντική σχέση με τις ΗΠΑ- είναι να δίνει ο οργανισμός κρατών, στον οποίο δικαιωματικά ανήκει, διαβεβαιώσεις ότι η άσκηση της ευρωπαϊκής άμυνας δεν θα θίγει τα ζωτικά συμφέροντα κρατών μη μελών της ΕΕ, χωρίς παράλληλη επέκταση της ισχύος των διαβεβαιώσεων αυτών σε όλες τις χώρες, δηλαδή και σε αυτές που είναι μέλη της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Αν επομένως θα υπήρχαν κάποιες εγγυήσεις μη επίθεσης και υπογράμμισης της έννοιας της καλής γειτονίας, τότε η Ελλάδα δεν θα είχε ενδοιασμούς για τον ευρωστρατό. Θα ήταν άλλωστε και ένα πείραμα για τους Ευρωπαίους αν υπήρχε αυτή η διεύρυνση των διαβεβαιώσεων, έτσι ώστε αν η Τουρκία ηρνείτο λόγου χάρη την εγγύηση της μη επίθεσης και την έννοια της καλής γειτονίας, τότε θα προέκυπταν έμμεσα αλλά σαφώς οι διεκδικητικές και επιθετικές τάσεις της Τουρκίας έναντι της Ελλάδας και η Ευρώπη θα αντιλαμβανόταν τις πραγματικές προθέσεις της χώρας στην οποία συμπεριφέρεται, συνήθως, με το «γάντι».
Η αρχική αφορμή και ευκαιρία για την εφαρμογή και στην πράξη του δόγματος «πρώτα η Αμερική» είχε δοθεί στον Τραμπ από το γεγονός ότι οι σύμμαχοι ελάχιστα συνεισέφεραν αναλογικά προς την οικονομική ισχύ τους στις νατοϊκές δαπάνες. Η δεύτερη και πιο πρόσφατη αφορμή υπήρξε το γεγονός ότι οι Ευρωπαίοι δεν θέλησαν να αναμειχθούν στην έκταση που ο Τραμπ απαιτούσε στον πόλεμο που άνοιξε με το Ιράν.
Ως προς την πρώτη αφορμή, δηλαδή τις στρατιωτικές δαπάνες των μελών του ΝΑΤΟ, δεν είχε και πολύ άδικο, αν σκεφτεί κανείς ότι, σύμφωνα με στοιχεία που στο παρελθόν είχε δώσει ο πρώην γενικός γραμματέας της Ατλαντικής Συμμαχίας Γενς Στόλτενμπεργκ, η Ελλάδα ήταν η δεύτερη χώρα σε δαπάνες για το ΝΑΤΟ σε σχέση με το ΑΕΠ της, αμέσως μετά τις Ηνωμένες Πολιτείες! Με άλλα λόγια, οι ισχυροί παίκτες της Ευρώπης ξοδεύουν ελάχιστα συγκριτικά με το ύψος του Ακαθάριστου Εθνικού Προϊόντος τους, με χειρότερο παράδειγμα αυτό της Γερμανίας, η οποία την εποχή που δόθηκαν τα στοιχεία αυτά ήταν η ταχύτερα αναπτυσσόμενη χώρα της Ευρωζώνης. Αλλά και για την Τουρκία, που μας ενδιαφέρει ιδιαίτερα, η συμβολή της στις νατοϊκές δαπάνες εμφανιζόταν πενιχρότατη, ενώ συγχρόνως, όπως είναι γνωστό, είχε προσεγγίσει για συνεργασία τη Μόσχα. Και τα οπλικά συστήματα που είχε προμηθευτεί από τη Ρωσία υπήρξαν και η αφορμή να την αποκλείσουν οι Ηνωμένες Πολιτείες από την προμήθεια των F-35.
Ανεξαρτήτως τι θα γίνει με το ΝΑΤΟ σε σχέση με τις τελικές προθέσεις Τραμπ, έχουν ενδιαφέρον οι επισημάνσεις που πριν από 12 χρόνια είχε κάνει σε σχετικό άρθρο του ο γνωστός Αμερικανός δημοσιογράφος Τζορτζ Φρίντμαν. Είχε γράψει ότι το ΝΑΤΟ «δένει» την Ευρώπη από πλευράς συνοχής, διότι καθιστά τα κράτη συντρόφους. Μπορούν να αντικρίσουν τον Αρμαγεδώνα μαζί… Στο τέλος η Ευρώπη χάνει περισσότερα από όσα μπορεί να φανταστεί όταν το ΝΑΤΟ πέφτει σε αχρησία…
Βέβαια είναι μία καθαρά αμερικανική άποψη που αφήνει ασφαλώς αδιάφορο τον πρόεδρο Τραμπ…
Εφημερίδα Απγευματινή
