Τουρκία: Πώς διαμορφώθηκε το σουλτανάτο των Ερντογάν

Στη θέση του «εσωτερικού κράτους» οργανώθηκε και εμπεδώθηκε το imperium της οικογένειας σε όλα τα επίπεδα, χωρίς να εξαιρείται η πολύφερνη πολεμική βιομηχανία της, το τραπεζικό σύστημα κ.ά.
10:30 - 27 Μαΐου 2026

Ένα συγκεκριμένο άρθρο στον φιλελεύθερο, αριστερής οπτικής βρετανικό «Guardian» αναπαράχθηκε σωρευτικά και σχολιάστηκε και στη χώρα μας. Υπό τον εύγλωττο τίτλο «Οι επόμενες εκλογές ίσως έχουν ήδη κριθεί», ανέλυε και περιέγραφε τις συνθήκες που πλέον επικρατούν στη γειτονική χώρα. Τα όσα συνέβησαν μέσα στην τελευταία εβδομάδα στην Τουρκία είναι χαρακτηριστικά. Δικαστήριο στην Άγκυρα ακύρωσε το συνέδριο και την εκλογή ηγεσίας του 2023 του μεγαλύτερου κόμματος της αντιπολίτευσης και στην παρούσα τουρκική Βουλή. Του ιστορικού Republican People’s Party αγγλιστί, που διατηρεί την πολιτική παρακαταθήκη του Κεμάλ Ατατούρκ και του εθνικιστικού νέου κράτους, με δυτική οπτική και πολίτευμα που δεν αναφέρεται στη φεουδαρχική εποχή.

Με την απόφαση αυτή το δικαστικό σύστημα της Τουρκίας κατήργησε από πρόεδρο της αξιωματικής αντιπολίτευσης τον επαρκώς δημοφιλή Οζκιούρ Οζέλ και στην ουσία επανάφερε στην προεδρία τον προηγούμενο επικεφαλής, Κεμάλ Κιλιτσντάρογλου. Έναν υπερήλικα πολιτικό που θεωρείται διαχειρίσιμος πολιτικός αντίπαλος για το ισλαμικό AKP του Τ. Ερντογάν. Ο στόχος ήταν επιπλέον φανερός ως προς το τι θα επακολουθούσε στο κόμμα μετά τον διορισμό ηγεσίας με δικαστική απόφαση. Υπήρξαν έντονες αντιδράσεις, συγκρούσεις και γρονθοκοπήματα εντός των κεντρικών γραφείων του κόμματος, διαδηλώσεις πέριξ αυτών, συγκρούσεις με την Αστυνομία, δακρυγόνα, πλαστικές σφαίρες απέναντι στο οργισμένο πλήθος. Πριν από την παρούσα φάση, το 2025 συγκεκριμένα, είχε συλληφθεί και αποκαθηλωθεί εν τοις πράγμασι ο επίσης πολύ δημοφιλής ηγέτης και φιλόδοξος αντίπαλος του προέδρου Ερντογάν, Εκρέμ Ιμάμογλου, εκλεγμένος δήμαρχος Κωνσταντινούπολης, έπειτα από αποτυχημένες για τους εκλεκτούς του ΑΚΡ αυτοδιοικητικές εκλογές.

Οι κατηγορίες για τον Ιμάμογλου πολύ σοβαρές, και μάλιστα ενώ αυτός βρίσκεται από τότε προφυλακισμένος διευρύνονται και με άλλα ποινικά αδικήματα. Σύμφωνα με τα δεδομένα του νομικού πλαισίου της Τουρκίας, όπως σημείωνε και το εν λόγω άρθρο στον «Guardian», θα μπορούσε να καταδικασθεί σε 1.900 χρόνια φυλακή. Δεν θα πρέπει να περάσει απαρατήρητο το γεγονός της σκοτεινής δολοφονίας του αδελφού Ιμάμογλου πρόσφατα, χωρίς φυσικά να εντοπιστούν οι δράστες και να προσδιοριστούν οι συνθήκες.

Η Τουρκία ποτέ δεν ήταν μια σπουδαία Δημοκρατία. Και την εποχή των γενοκτόνων και συνδεδεμένων με το διεθνές οργανωμένο έγκλημα κεμαλιστών, κάτω από τον μανδύα της φιλοδυτικής δύναμης στη Δυτική Ασία κρυβόταν ένα καταπιεστικό και απολύτως σκοτεινό και σκιώδες «βαθύ κράτος», με τον στρατό και τις κρατικές υπηρεσίες ασφαλείας να επιχειρούν περίπου κάθε δεκαετία πραξικόπημα. Με τον τρόπο αυτόν «διορθωνόταν» το πολίτευμα στη βάση των αρχών και αξιών του Κεμάλ Ατατούρκ κατά την άποψή τους. Τότε οι ισλαμιστές και τα κόμματα τύπου AKP ετίθεντο εκτός νόμου, όπως και εκείνα των Κούρδων ή της Δεξιάς και της Αριστεράς που χαρακτηρίζονταν ως εξτρεμιστικά.

Η εποχή Ερντογάν, που ξεκίνησε από την αυτοδιοίκηση περνώντας στην πρωθυπουργία στις αρχές της δεκαετίας του 2000, 26 χρόνια μετά, με τον πρωθυπουργό να έχει αναλάβει την προεδρία του κράτους με όλο και πιο αυξημένες εκτελεστικές αρμοδιότητες, δεν προσομοιάζει σε δικτατορία κλασικού τύπου για την Τουρκία. Αλλά σε σουλτανάτο. Το ποιοτικό άλμα προς τον Ισλαμισμό και την παράδοση των σουλτάνων εξελίχθηκε μετά την αποτυχημένη απόπειρα εναντίον του Ερντογάν του 2016, όταν κηρύχθηκε ο διωγμός με όλα τα μέσα του κινήματος του αποθανόντος πλέον Γκιουλέν, από το οποίο προερχόταν ιδεολογικά, πολιτικά και πνευματικά και ο ίδιος ο Ερντογάν. Τότε καθαιρέθηκε όλο το σύστημα «εσωτερικής ισχύος» της Τουρκίας. Στρατιωτικοί, αξιωματούχοι ασφάλειας, διπλωμάτες, καθηγητές πανεπιστημίου, δικαστές, η ανώτερη γραφειοκρατία της διοίκησης, μεγάλο μέρος της επιχειρηματικής ελίτ.

Στη θέση του «εσωτερικού κράτους» οργανώθηκε και εμπεδώθηκε το imperium της οικογένειας Ερντογάν σε όλα τα επίπεδα, χωρίς να εξαιρείται η πολύφερνη πολεμική της βιομηχανία, το τραπεζικό σύστημα, τα καρτέλ των επιχειρηματικών ομίλων από τις κατασκευές και την ενέργεια μέχρι τη showbiz. Το σουλτανάτο θα μπορούσε να προσομοιωθεί με τις μοναρχίες και τα εμιράτα των Αράβων, όμως η Τουρκία είναι μια άλλη χώρα. Όσο για τις εκλογές, είναι από καιρό φανερό ότι έχουν διαδικαστικό και γραφειοκρατικό χαρακτήρα…

Εφημερίδα Απογευματινή