Αρκετοί διανοητές αλλά και προοδευτικοί ψηφοφόροι έχουν αναρωτηθεί «τι είναι αριστερό και προοδευτικό σήμερα». Η απάντηση δεν είναι εύκολη. Δεν υπάρχει διεθνές αριστερό, μην σου πω και κεντροαριστερό, κίνημα, ούτε όμως και «σοσιαλιστικές νησίδες». Θα χρειαστεί κάποιος να ψάξει με το κιάλι για να βρει στον πλανήτη κάποια αριστερή κυβέρνηση και η οποία να έχει στοιχειώδη δημοκρατικά χαρακτηριστικά. Σε επίπεδο Ευρώπης δεν υπάρχει τίποτα και ό,τι πιο κοντινό είναι η κυβέρνηση Σάντσεθ στην Ισπανία. Ακόμα, όμως, και αυτή τη σοσιαλδημοκρατική κυβέρνηση, οι δυνάμεις της συντήρησης κάνουν ό,τι μπορούν για να την πετροβολήσουν. Έχει γίνει σχεδόν εμμονή σε πολλούς ο κ. Σάντσεθ, λες και αποτελεί κομμάτι του πάλαι ποτέ σοβιετικού οικοδομήματος.
Ενδεχομένως το τσιτάτο του Σαάρτρ «αριστερά είναι να βλέπεις τα πράγματα από την πλευρά των αδυνάτων» να είναι μια απάντηση στο αφετηριακό ερώτημα. Αλλά αυτό συνήθως αφορά μια προσωπική στάση ζωής και όχι ένα ολοκληρωμένο πολιτικό αφήγημα.
Για να είμαι ειλικρινής, αφορμή για τα προαναφερθέντα είναι το γεγονός ότι χθες συμπληρώθηκαν 15 χρόνια από τον θάνατο του Λεωνίδα Κύρκου, του εμβληματικού ηγέτη της ανανεωτικής Αριστεράς. Πολλοί θα ήθελαν -φαντάζομαι- να ξέρουν τι θα σκεφτόταν σήμερα ο Λεωνίδας για τη γενικότερη πολιτική κατάσταση και ποια θα ήταν η ιδέα που θα πάλευε στο μυαλό του. Δεδομένου ότι απαγορεύεται διά ροπάλου να φέρουμε στο σήμερα τις σκέψεις ενός ανθρώπου που έχει πεθάνει εδώ και χρόνια και εν συνεχεία να τον ερμηνεύσουμε, ας θυμηθούμε τι ακριβώς έπραξε ο Κύρκος σε εποχές που πρωταγωνιστούσε.
Η μία κορυφαία επιλογή του ήταν να γεφυρώσει το χάσμα που υπήρχε στην Αριστερά από το 1968 με τη δημιουργία του Ενιαίου Συνασπισμού (σ.σ: το αποτέλεσμα της συνεργασίας του ΚΚΕ με την ΕΑΡ). Τέτοιες δυνατότητες δεν υπάρχουν σήμερα, ούτε υπάρχουν υπαρκτές δυνάμεις που να θέλει ή να μπορεί το ΚΚΕ να συνομιλήσει.
Το άλλο που έκανε ο Κύρκος, ιδίως μετά τα φορτισμένα γεγονότα του 1989 και την αποτυχία του εγχειρήματος του Ενιαίου Συνασπισμού, ήταν η εμμονική προσπάθεια να αποκαταστήσει τις σχέσεις μεταξύ της δικής του Αριστεράς και της σοσιαλδημοκρατίας. Πρωτίστως του Συνασπισμού και για όσο πρόλαβε της ΔΗΜΑΡ με το ΠΑΣΟΚ. Ακόμα και λίγο πριν πεθάνει, οι όποιες αναφορές έκανε στο «σήμερα», δηλαδή στο «τότε», ήταν αποκλειστικά προς αυτή την κατεύθυνση, της ώσμωσης των δύο ιδεολογικών ρευμάτων. Οι παλαιότεροι, για παράδειγμα, θα θυμούνται τα σχετικά ρεπορτάζ και την επικοινωνία που είχε με τον Γιώργο Παπανδρέου.
Ποιοι άραγε από τις υπαρκτές πολιτικές δυνάμεις εκπροσωπούν σήμερα αυτά τα ρεύματα; Ως προς τη σοσιαλδημοκρατία η απάντηση είναι αυτονόητη, μιας και το ΠΑΣΟΚ έχει καταλάβει αυτό τον χώρο. Με βάση τις διακηρύξεις, θα πρόσθετα και την ΕΛΑΣ, παρότι υπάρχει μια γενικότερη ιδεολογική θολούρα. Λόγω, όμως, της καταλυτικής παρουσίας του Αλέξη Τσίπρα, η ΕΛΑΣ τοποθετείται -σχηματικά- στα αριστερά του ΠΑΣΟΚ και αντίστοιχα στα δεξιά του ΚΚΕ.
Κλείνοντας, όπως αρχίσαμε, με ρητορικό τρόπο δηλαδή, αναρωτιέμαι αν υπάρχει προοδευτική προοπτική για τη χώρα πέραν της (μελλοντικής) συνεργασίας του ΠΑΣΟΚ με την ΕΛΑΣ. Πάσα άλλη απάντηση δεκτή.
Εφημερίδα Απογευματινή
