Οι Αμερικανοί κινδυνεύουν και στην περίοδο της προεδρίας Τραμπ να επιβεβαιώσουν τη διπλωματική και στρατηγική ανυποληψία της προεδρίας Μπάιντεν στα πεδία της Μέσης Ανατολής. Αν συμβεί κάτι τέτοιο, η ήττα τους σε μια περιοχή κρίσιμη όχι μόνο για τη διεθνή οικονομία, αλλά πολύ περισσότερο για το παγκόσμιο power game στη γεωπολιτική κινδυνεύει να είναι μη αναστρέψιμη. Και μπορεί ο σημερινός υπουργός Εξωτερικών και σύμβουλος Εθνικής Ασφαλείας, Μ. Ρούμπιο, να μην πέφτει στην παγίδα όπου βρέθηκε ο προκάτοχός του, κ. Μπλίνκεν -παρά τη βαθιά εμπειρία του στο Στέιτ Ντιπάρτμεντ- να βρίσκεται στο κυβερνητικό μεγαλόπρεπο αεροπλάνο και να πηγαίνει από πρωτεύουσα σε πρωτεύουσα της Δυτικής Ασίας χωρίς επί της ουσίας να τον λαμβάνει σοβαρά υπόψη καμία ηγεσία στην περιοχή (ούτε τις απειλές ούτε τις υποσχέσεις του), αλλά αυτό δεν αλλάζει την πραγματικότητα.
Το κύριο σφάλμα στο οποίο έχει υποπέσει ο Λευκός Οίκος είναι ότι δεν τελειώνει καμία δουλειά στην Εγγύς Ανατολή. Ούτε τον πόλεμο ούτε την ειρήνη. Σύρεται η Ουάσινγκτον με όρους και συνθήκες μίντια σε μια εμμονή αυξημένης αποφασιστικότητας που δεν οδηγεί πουθενά. Πολύ περισσότερο σε μια «νέα αρχιτεκτονική». Αποδεικνύει ο πρόεδρος Τραμπ, και αυτό είναι δυστύχημα για την παγκόσμια Δύση, παρά τα χαμόγελα των πολύ πιο ισχνών και ανίκανων να κινήσουν την ιστορία πολιτικών του αντιπάλων εντός της Αμερικής αλλά και διεθνώς, ότι με αναρτήσεις, κραυγές και θόρυβο δεν μπορεί να καθοριστεί στρατηγική.
Οι ΗΠΑ παγιδεύτηκαν σε έναν πόλεμο που δεν τελείωσε και σε μια ειρηνευτική διαδικασία που δεν μπορεί να αλλάξει τους κανόνες του παιχνιδιού. Μπορεί βέβαια από τον πρόεδρο Τραμπ να λείπουν κάποιοι έμπειροι «παίκτες» και σύμβουλοι στο πλευρό του. Για παράδειγμα, ο πρώην υπουργός Εξωτερικών, Μ. Πομπέο, που χάραξε την πορεία των «Συμφωνιών του Αβραάμ» στην πρώτη του θητεία. Υφίσταται βεβαίως στα δρώμενα της περιοχής, ειδικά στο περιβάλλον της Μεσοποταμίας, με σκιώδη ρόλο, ο στρατηγός τεσσάρων αστέρων και πρώην επικεφαλής της CIA Ντ. Πετρέους, αλλά προφανώς αυτό δεν φτάνει. Γιατί δεν μπορεί να ισοσκελίσει την ελλειπτική λειτουργία του πρέσβη στην Τουρκία, Τ. Μπάρακ, ή των ειδικών μεσολαβητών σε όλα τα θερμά μέτωπα Γουίτκοφ και Κούσνερ.
Δεν μπορεί οι εκπρόσωποι του κατεστημένου της Τεχεράνης να διαπραγματεύονται με τόση άνεση το Ορμούζ και το πυρηνικό τους πρόγραμμα. Δεν γίνεται ο πρόεδρος του στρατευμένου κοινοβουλίου τους, Μ. Γκαλιμπάφ, να μιλά με τον ομόλογό του, εκπρόσωπο της Χεζμπολάχ, επιβεβαιώνοντας και δίδοντας εγγυήσεις για την παρουσία του Ιράν στον Λίβανο. Και την ίδια στιγμή να κοινοποιείται η υψηλής έντασης ιδιαίτερη συνομιλία Τραμπ – Νετανιάχου προκειμένου να πιεστεί η ισραηλινή ηγεσία να μην προχωρήσει στη δριμεία στρατιωτική επιχείρηση στο πεδίο της Βηρυτού. Μπορεί να υπάρχει ζήτημα νομιμοποίησης της στρατηγικής του Ισραήλ περί μονοδιάστατου πολέμου, χωρίς συναίσθηση του ορίου των παράπλευρων απωλειών. Αλλά κάποιοι πρέπει να μιλήσουν με τους Ισραηλινούς για μια άλλη, πιο σύνθετη μεθοδολογία, που ενδεχομένως να φέρει θετικά αποτελέσματα, με διακανονισμούς και όχι μόνο σφαγές. Για να συμβεί κάτι τέτοιο, δεν μπορεί να υπογράφονται εκεχειρίες και να σχεδιάζονται φιλόδοξες συμφωνίες ειρήνης ενώ η Χαμάς στη Γάζα και η Χεζμπολάχ στον Λίβανο παραμένουν εξοπλισμένες και σε δράση. Σημειωτέον ότι ακόμη κι αν στις εκλογές του Οκτωβρίου προκύψει κυβέρνηση συνασπισμού Μπένετ-Λαπίντ-Έισενκοτ και όχι Νετανιάχου, μπορεί η ένταση σε κάποια μέτωπα πρόσκαιρα να μειωθεί, αλλά μια νέα 7η Οκτωβρίου θα βάλει και πάλι φωτιά καταστρέφοντας κάθε προοπτική για την ειρήνη.
Και μπορεί ο Τούρκος πρόεδρος Ερντογάν με μεγαλόπρεπο τρόπο να λέει ιστορικές ανοησίες, ότι δήθεν η άλωση του Βυζαντίου και της Κωνσταντινούπολης ήταν ένας απελευθερωτικός πόλεμος από την πλευρά του Ισλάμ για να διορθώσει τη στοχοπροσήλωση στην άλωση της Ιερουσαλήμ, που διακηρύσσει όλα τα τελευταία χρόνια, επιχειρώντας να ανταποδώσει τον διορισμό Μπάρακ ως επιτετραμμένου στη Μεσοποταμία, αλλά ούτε η Τουρκία δεν θα αλλάξει ή θα πάψει να είναι ο «μεγάλος ασθενής» στην Ανατολή.
Ο γιαλός στη Δυτική Ασία που συνδέει τη Μεσόγειο με τον Ειρηνικό μπορεί να είναι στραβός. Αλλά και το αμερικανικό αεροπλανοφόρο στραβά αρμενίζει…
Εφημερίδα Απογευματινή
