Υπάρχουν ειδήσεις που διαβάζονται γρήγορα και ξεχνιούνται το ίδιο γρήγορα. Και υπάρχουν γεγονότα που μοιάζουν με καθρέφτη μιας βαθύτερης κοινωνικής ασθένειας. Η υπόθεση της δολοφονίας του Πολωνού πανεπιστημιακού καθηγητή στην Αγία Παρασκευή και η πρόσφατη αυτοκτονία της πρώην συζύγου του μέσα στις φυλακές δεν είναι απλώς ένα ακόμη αστυνομικό χρονικό. Είναι η ιστορία μιας πορείας που ξεκίνησε με την αναζήτηση της προσωπικής ευτυχίας και κατέληξε σε μια αλυσίδα θανάτου, πόνου και ανείπωτης απώλειας. Στο τέλος αυτής της διαδρομής δεν υπάρχει κανένας νικητής. Ένας άνθρωπος δολοφονήθηκε, μία γυναίκα έδωσε τέλος στη ζωή της και δύο παιδιά βρέθηκαν να θρηνούν και τους δύο γονείς τους.
Πόσο λεπτή είναι, άραγε, η γραμμή ανάμεσα στην επιθυμία για μια καλύτερη ζωή και στην εμμονή που μετατρέπει τον άνθρωπο σε αιχμάλωτο των παθών του; Ζούμε σε μια εποχή που υμνεί διαρκώς το «δικαίωμα στην ευτυχία». Μας βομβαρδίζουν καθημερινά μηνύματα που μας λένε ότι αξίζουμε τα πάντα, ότι δεν πρέπει να ανεχόμαστε καμία δυσκολία, ότι οφείλουμε να διεκδικούμε ό,τι επιθυμούμε εδώ και τώρα. Όμως σπανίως συζητούμε για τα όρια. Σπανίως μιλούμε για τη στιγμή που η επιθυμία μετατρέπεται σε εμμονή, όταν το «θέλω» γίνεται τόσο απόλυτο ώστε εξαφανίζει τον άλλον άνθρωπο.
Η ευτυχία δεν μπορεί να οικοδομηθεί πάνω στην καταστροφή. Δεν μπορεί να στηριχθεί στην εκδίκηση, στον φανατισμό, στην αδυναμία αποδοχής μιας αποτυχίας ή ενός χωρισμού. Όταν ο άνθρωπος τοποθετεί τον εαυτό του στο κέντρο του κόσμου, όταν δεν μπορεί να διαχειριστεί την απόρριψη, τη ματαίωση ή την απώλεια, τότε γεννιούνται συμπεριφορές που οδηγούν σε ακραίες καταστάσεις. Το πιο ανησυχητικό, όμως, δεν είναι μόνο το έγκλημα. Είναι το γεγονός ότι ως κοινωνία συχνά αφυπνιζόμαστε μόνον όταν η τραγωδία έχει ήδη συμβεί. Παρακολουθούμε με κομμένη την ανάσα τις εξελίξεις στις οθόνες, αναλύουμε λεπτομέρειες, αναζητούμε ενόχους και σχολιάζουμε πρόσωπα. Λίγες ημέρες αργότερα, περνάμε στην επόμενη είδηση.
Αναρωτιόμαστε όμως αρκετά για τη μοναξιά, την ψυχική κατάρρευση, την αδυναμία διαχείρισης των ανθρώπινων σχέσεων, την έλλειψη ουσιαστικών δεσμών και υποστηρικτικών δικτύων; Μήπως έχουμε συνηθίσει να ζούμε ο καθένας μέσα στον μικρόκοσμό του, αδιαφορώντας για τα σημάδια που εκπέμπουν οι άνθρωποι γύρω μας; Καμία κοινωνία δεν μπορεί να αποτρέψει όλα τα εγκλήματα. Μπορεί όμως να καλλιεργήσει κουλτούρα πρόληψης, φροντίδας και ενδιαφέροντος. Μπορεί να μάθει να ακούει πριν φτάσει η κραυγή στην απόγνωση. Μπορεί να στηρίζει οικογένειες, να ενισχύει την ψυχική υγεία και να υπενθυμίζει ότι η ανθρώπινη αξία δεν εξαρτάται από την κατοχή, την επιτυχία ή την επιβολή.
Η συγκεκριμένη υπόθεση δεν είναι μόνο μια αστυνομική ιστορία. Είναι μια προειδοποίηση. Όταν η ευτυχία παύει να είναι σχέση και μετατρέπεται σε απαίτηση, όταν το «εγώ» καταπίνει τα πάντα γύρω του, τότε στο τέλος δεν απομένει παρά μόνο στάχτη. Και δυστυχώς, εκείνοι που πληρώνουν το βαρύτερο τίμημα είναι συνήθως οι πιο αθώοι. Οι άνθρωποι που μένουν πίσω, προσπαθώντας να καταλάβουν πώς η αγάπη μεταμορφώθηκε σε καταστροφή.
Εφημερίδα Απογευματινή
