Ο Γιώργος Μαζωνάκης έφυγε ξαφνικά στα 54 του χρόνια. Οι ακριβείς συνθήκες διερευνώνται και θα ήταν ανεύθυνο να προκαταλάβει κανείς τα πορίσματα. Η δημόσια συζήτηση, όμως, που ακολούθησε αποτελεί αφορμή για ένα διαφορετικό ερώτημα. Πόσο έχουμε υποδουλωθεί στην εικόνα μας; Σήμερα δεν αρκεί να είσαι καλά. Πρέπει να φαίνεσαι καλά. Δεν αρκεί να είσαι πενήντα. Πρέπει να δείχνεις σαράντα. Στα εξήντα οφείλεις να δηλώνεις ότι «νιώθεις τριάντα». Λες και το να μεγαλώνεις δεν είναι προνόμιο και ευλογία αλλά κοινωνικό ελάττωμα.
Και η φωτογραφία; Πριν να δημοσιευθεί περνά από μικρό συνεργείο ανακαίνισης. Φωτισμός, γωνία, φίλτρο, λείανση προσώπου, λίγο λεπτότερη μέση, λίγο μεγαλύτερα μάτια. Δεν φωτογραφίζουμε πλέον αυτό που είμαστε. Κατασκευάζουμε αυτό που πιστεύουμε ότι οι άλλοι θέλουν να δουν. Η επιστήμη καταγράφει ήδη το τίμημα. Μελέτες συνδέουν τη συστηματική έκθεση σε εξιδανικευμένες εικόνες με μεγαλύτερη δυσαρέσκεια για το σώμα, ενώ η χρήση φίλτρων έχει συσχετισθεί ακόμη και με αυξημένη αποδοχή αισθητικών παρεμβάσεων. Κάπως έτσι το φίλτρο της οθόνης ζητά να μετακομίσει στο πραγματικό πρόσωπο.
Ένα μπότοξ ακόμη. Λίγο filler. Μια καινούργια θεραπεία. Κάτι «θαυματουργό» που υπόσχεται λάμψη, σύσφιξη, ανανέωση, αντιγήρανση. Η αισθητική ιατρική ασφαλώς έχει θέση και, όταν ασκείται υπεύθυνα, προσφέρει πραγματικές λύσεις. Αλλά οι ιατρικές πράξεις παραμένουν ιατρικές πράξεις. Όχι φίλτρα του Instagram. Το πρόβλημα λοιπόν δεν είναι το μπότοξ. Είναι η φιλοσοφία πίσω από αυτό.
Και υπάρχει πλέον ένας παράξενος αισθητικός ρατσισμός, ιδιαίτερα σκληρός απέναντι στα δημόσια πρόσωπα. Ο τραγουδιστής πρέπει να είναι αψεγάδιαστος, η παρουσιάστρια αγέραστη, ο ηθοποιός γυμνασμένος. Αν πάρει κιλά, θα χλευαστεί. Αν αδυνατίσει, πάλι θα σχολιαστεί. Αν γεράσει φυσιολογικά, «παραμελήθηκε». Αν κάνει επεμβάσεις, «παραμορφώθηκε». Του ζητάμε δηλαδή να παραμείνει για πάντα νέος και μετά τον τιμωρούμε επειδή προσπάθησε. Και για τον επώνυμο η πίεση γίνεται ασφυκτική. Ο κόσμος απαιτεί να βλέπει σχεδόν το ίδιο πρόσωπο που θυμάται πριν από είκοσι χρόνια. Σαν να αγοράσαμε μαζί με το εισιτήριο μιας συναυλίας και το δικαίωμα να απαιτούμε από τον καλλιτέχνη να μην αλλάξει ποτέ.
Εδώ γεννιέται μια τεράστια αγορά. Όσο περισσότερο φοβάσαι τον χρόνο, τόσο περισσότερα μπορεί κάποιος να σου πουλήσει για να τον σταματήσεις. Κρέμες, ενέσεις, μηχανήματα, δίαιτες και υποσχέσεις αιώνιας φρεσκάδας. Μόνο που ο χρόνος δεν σταματά. Ίσως λοιπόν χρειαζόμαστε λιγότερη αντιγήρανση και περισσότερη συμφιλίωση με την ηλικία. Ένας άνθρωπος δεν γίνεται λιγότερο όμορφος επειδή απέκτησε ρυτίδες ούτε λιγότερο σημαντικός επειδή πήρε κιλά. Η διαφορετικότητα που υπερασπιζόμαστε τόσο εύκολα στις διακηρύξεις μας πρέπει κάποτε να χωρέσει και στον καθρέφτη μας.
Γιατί η πιο σκληρή μορφή διάκρισης είναι εκείνη που τελικά εφαρμόζουμε στον ίδιο μας τον εαυτό. Κοιταζόμαστε και δεν ρωτάμε πια «είμαι καλά;». Ρωτάμε «φαίνομαι ακόμη αρκετά νέος;». Και ίσως η πραγματική επανάσταση της εποχής μας να είναι πολύ απλούστερη. Να αποκτήσουμε ξανά το δικαίωμα να μεγαλώνουμε χωρίς να απολογούμαστε γι’ αυτό.
Εφημερίδα Απογευματινή
