Μία μεγάλη χώρα γιορτάζει τα 250 χρόνια ανεξαρτησίας. Οι Ηνωμένες Πολιτείες της Αμερικής τίμησαν στις 4 Ιουλίου την επέτειο των 250 ετών από τη συμβολική ημερομηνία του 1776, όταν ξεκίνησε ο αγώνας κατά των Βρετανών. Μία νέα χώρα δημιουργήθηκε με αγώνες και θυσίες. Μία χώρα φιλική προς την Ελλάδα. Συγχαίρουμε τον σύμμαχο λαό των ΗΠΑ και ευχόμαστε να συνεχισθεί η συνεργασία μας σε πολλούς τομείς.
Η Αμερικανική Επανάσταση ήταν εθνική επανάσταση. Όπως ακριβώς και η Ελληνική. Με τη διαφορά ότι το 1776 άρχισε να δημιουργείται ένα νέο έθνος: το αμερικανικό. Από μετανάστες Ευρωπαίους, Αφρικανούς κ.ά. Από ανθρώπους διαφορετικών προελεύσεων, οι οποίοι ενώθηκαν για να υλοποιήσουν το αμερικανικό όνειρο.
Στην Ελλάδα το 1821 ένα αρχαίο έθνος ξεσηκώθηκε κατά των Τούρκων κατακτητών. Το κράτος που δημιουργήθηκε αποτέλεσε την εθνική εστία των Ελλήνων, οι οποίοι ουδέποτε από την αρχαιότητα μέχρι σήμερα έπαυσαν να αισθάνονται Έλληνες και κληρονόμοι αρχαίων, ελληνιστικών και βυζαντινών προγόνων. Το 1821 οι Έλληνες ξαναβρήκαν την ελευθερία τους. Το 1776 οι Αμερικανοί για πρώτη φορά συνειδητοποίησαν ότι θέλουν να αποτελέσουν κράτος.
Η διαφορά είναι σαφής. Κατά τα άλλα, οι δεσμοί φιλίας υπήρχαν από την αρχή. Το 1821 Αμερικανοί φιλέλληνες βοήθησαν το αγωνιζόμενο έθνος των Ελλήνων. Χαρακτηριστική περίπτωση ο ιατρός Σάμουελ Γκρίντλεϊ Χάου, ο οποίος περιέθαλψε ασθενείς και τραυματίες σε πολλά πεδία μαχών. Στην Τρίπολη και σε άλλες πόλεις της Ελλάδος υπάρχουν δρόμοι με το όνομά του.
Ο εθνικός ποιητής μας Διονύσιος Σολωμός στον περίφημο Ύμνον εις την Ελευθερίαν τονίζει τον ενθουσιασμό των Αμερικανών για την Ελληνική Επανάσταση, ενώ εκφράζει πικρία για τη στάση ορισμένων ευρωπαϊκών δυνάμεων. Χαρακτηριστικά γράφει τα εξής για τη χώρα του Τζορτζ Ουάσινγκτον, όπως αποκαλεί τις ΗΠΑ:
Γκαρδιακά χαροποιήθη
και του Βάσιγκτον η γη,
και τα σίδερα ενθυμήθη
που την έδεναν και αυτή! (Στροφή 22η)
Ο Ουάσινγκτον ήταν ένας εκ των ιδρυτών των ΗΠΑ. Τα σίδερα είναι τα δεσμά που είχαν οι Αμερικανοί πριν αποκτήσουν ανεξαρτησία.
Στο ίδιο ποίημα του 1823 ο Διονύσιος Σολωμός καταγράφει και την πεποίθηση όχι μόνο του ιδίου αλλά όλων των Ελλήνων της εποχής του ότι ο αγώνας του 1821 συνεχίζει τους αγώνες των αρχαίων Ελλήνων. Οι ήρωες του 1821 αισθάνονται ως συνεχιστές των τριακοσίων του Λεωνίδα. Οι πολεμιστές των Θερμοπυλών θα ήταν υπερήφανοι αν έβλεπαν ότι υπάρχουν στη νεότερη εποχή άξιοι απόγονοι και συνεχιστές:
Ω, τριακόσιοι! Σηκωθήτε
και ξανάλθετε σ’ εμάς,
τα παιδιά σας θέλ’ ιδήτε
πόσο μοιάζουνε με σας. (Στροφή 78η)
Οι ιδρυτές των ΗΠΑ πήραν πολλά στοιχεία από την Αθηναϊκή Δημοκρατία και από τους κλασικούς φιλοσόφους. Οι Εθνικές Συνελεύσεις των επαναστατημένων Ελλήνων πήραν ιδέες από τα θεμελιώδη κείμενα της ανεξαρτησίας των ΗΠΑ. Ας μην ξεχνούμε, πάντως, ότι το 1821 αποδεικνύει τη διαχρονική συνέχεια του Ελληνισμού. Το έθνος προϋπήρχε του κράτους.
Ο κ. Χολέβας είναι πολιτικός επιστήμων
Εφημερίδα Απογευματινή
