Ας αφήσουμε τη φιλολογία περί mega fires – Ώρα να οργανωθούμε διαφορετικά

Το έλλειμμα Δασικής Υπηρεσίας συγκροτημένης, σύγχρονης και εκπαιδευμένης δεν υποκαθίσταται από την αναβάθμιση των μέσων της Πυροσβεστικής ή την αρτιότητα τεχνολογιών των επιχειρησιακών κέντρων
10:30 - 4 Αυγούστου 2026
Από το καταστροφικό πέρασμα της πυρκαγιάς στο Πόρτο Γερμενό

Ακούγοντας στην πρωινή ενημερωτική ζώνη του ραδιοφώνου των Παραπολιτικών (90,1 FM) έναν έγκριτο και με εμπειρία δασολόγο, έγινε κατανοητό ότι η στρατηγική που έχει προκριθεί από το 1998 και ακολουθείται και σήμερα από τις κρατικές υπηρεσίες στην πυρόσβεση σε σχέση με τα δάση δεν είναι επιτυχής. Αυτό προκύπτει εκ του αποτελέσματος. Στο πεδίο δηλαδή, όπου κρίνονται όλες οι διαχειρίσεις κρίσεων σε επίπεδο manual και όχι περιπτωσιολογίας. Αναφέρθηκε ένα στοιχείο που προκαλεί σοκ. Αλλά οδηγεί και στη συγκεκριμένη κριτική περί της στρατηγικής που ακολουθείται ασχέτως συγκυρίας, κυβερνήσεων και συνθηκών. Από το 1998 μέχρι σήμερα έχουν αποτεφρωθεί 14.000.000 στρέμματα δασικών και γεωργικών εκτάσεων στην Ελλάδα. Μυθώδης καταστροφή. Σε προηγούμενες δεκαετίες ήταν συνεχής η επίκληση από τις εκάστοτε κυβερνήσεις των περιορισμένων πόρων για τα μέσα πυρόσβεσης. Ιπτάμενα και επίγεια. Η έλλειψη πόρων που είχε ως αποτέλεσμα ελλείψεις στις συντονιστικές δομές, στην αγορά τεχνολογιών, στον όγκο του προσωπικού και ούτως καθεξής.

Ναι, αλλά τα τελευταία χρόνια επί διακυβέρνησης Μητσοτάκη δεν ισχύουν αυτά. Οι πόροι βρέθηκαν και από τα ευρωπαϊκά ταμεία. Το κράτος επένδυσε τεράστια κονδύλια για τη στήριξη της πυρόσβεσης. Υπουργείο συγκροτήθηκε για την πολιτική προστασία και τη διαχείριση κρίσεων, που στην καλοκαιρινή περίοδο επικεντρώνεται στη διαχείριση και τον περιορισμό των πυρκαγιών που είναι φυσικά δασικές και όχι αστικές. Πέρα από τα μέσα, που πλέον έχουν σημαντική, αν όχι εντυπωσιακή, επάρκεια τόσο στον αέρα όσο και στο έδαφος, υπάρχουν επιχειρησιακά κέντρα τόσο σύγχρονα και επανδρωμένα που θα μπορούσαν να αξιολογηθούν ως τα πλέον σπουδαία στην Ευρώπη. Τα δάση και ο εντοπισμός των πυρκαγιών γίνεται σε σχεδόν άμεσους χρόνους μέσω δορυφορικών συνεργασιών, ενώ η δασοπυρόσβεση ενισχύεται από θερμικές κάμερες και αισθητήρες. Κι όμως το αποτέλεσμα είναι ισχνό.

Τα κονδύλια που επενδύονται για τη δασοπυρόσβεση αντιστοιχούν, λαμβανομένου υπόψη και του προγράμματος «ΑΙΓΙΣ», στα 3 δισ. ευρώ περίπου τον χρόνο. Αντιστοιχούν εν ολίγοις σε εκείνα του υπουργείου Άμυνας για στρατιωτικούς εξοπλισμούς. Αλλά το δάσος της Δαδιάς κάηκε, αν και διέθετε μελετημένες αντιπυρικές ζώνες. Η Βόρεια Εύβοια αποψιλώθηκε. Τοπικοί πληθυσμοί εγκαταλείπουν τις εστίες και τις περιουσίες και φεύγουν. Φέτος καίγεται η Αττικοβοιωτία και λίγο πριν χάθηκαν 43.000 στρέμματα στο Ρέθυμνο στην Κρήτη. Το καλοκαίρι και μάλιστα με τα μελτέμια του Αυγούστου μπροστά μας συνεχίζεται. Είναι νωρίς δηλαδή για απολογισμούς. Ήδη έχουν χαθεί πέντε πυροσβέστες.

Υπάρχουν δηλαδή υψηλές δαπάνες επενδυμένες στην αναβάθμιση μέσω και τεχνολογιών. Αλλά καθόλου σκέψη και σοβαρή συζήτηση στη βάση της διεθνούς εμπειρίας. Υπάρχει Πυροσβεστική Υπηρεσία ενισχυμένη και εκπαιδευμένη στις αστικές πυρκαγιές κατά πρώτο λόγο. Αλλά δεν υφίσταται ούτε προβλέπεται Δασική Υπηρεσία για την ανάσχεση των δασικών πυρκαγιών. Υπάρχει ένα δόγμα σωστό, που είναι ότι προτεραιότητα είναι η σωτηρία των ανθρώπινων ζωών, η δουλειά που κάνει πολύ καλά η Αστυνομία με τις εκκενώσεις, στη συνέχεια το μέλημα της σωτηρίας το δυνατόν των περιουσιών (σπίτια, αυτοκίνητα, επιχειρήσεις κ.λπ.), που επιτυγχάνει η Πυροσβεστική και καμία προτεραιότητα για τα δάση. Που συνεχίζουν «όμορφα» να καίγονται. Το έλλειμμα Δασικής Υπηρεσίας συγκροτημένης, σύγχρονης και εκπαιδευμένης δεν υποκαθίσταται από την αναβάθμιση των μέσων της Πυροσβεστικής ή την αρτιότητα τεχνολογιών των επιχειρησιακών κέντρων.

Είναι ώρα να σκεφθούν οι κυβερνητικοί αξιωματούχοι και οι αρμόδιες κρατικές γραφειοκρατίες μια άλλη στρατηγική που θα φέρει καλύτερα αποτελέσματα στο πεδίο. Η φιλολογία που ξεκίνησε από την Ευρώπη περί mega fires και κλιματικής αλλαγής είναι υπεκφυγή. Ο υπερτουρισμός, που προέβαλαν χθες ως αιτία οι «Financial Times», παραμετροποίηση. Είναι η ώρα να οργανωθούμε καλύτερα και να προστατεύσουμε την επικράτειά μας πιο αποτελεσματικά.

Εφημερίδα Απογευματινή