Αν διαβάσουμε προσεκτικά τις δημοσκοπήσεις μετά τη Διεθνή Έκθεση Θεσσαλονίκης -προσεκτικά όμως-, διαπιστώνεται ένα παράδοξο: η βελόνα των ποσοστών των κομμάτων που καταμετρώνται μοιάζει ακίνητη, αλλά το υπέδαφος του πολιτικού συστήματος κινείται έντονα. Λίγο πάνω, λίγο κάτω, τα βασικά πολιτικά κόμματα εμφανίζονται στην ίδια σειρά με οριακές αποκλίσεις. Όμως αν θεωρηθεί δεδομένος ο τρέχων συσχετισμός δυνάμεων, μπορεί να υπάρξει λάθος στην ανάγνωση τόσο της κοινωνικής κινητικότητας όσο και της πολιτικής ρευστότητας, που εκδηλώνεται με τον έναν ή τον άλλο τρόπο.
Πρώτον, τα νέα πολιτικά εγχειρήματα δεν έχουν εγγυημένη επιτυχία. Παράδειγμα το κόμμα Ελπίδα για τη Δημοκρατία της κυρίας Καρυστιανού, που υποχωρεί από 12,6% τον Ιούνιο στο 4,8%.
Δεύτερον, υπάρχει κινητικότητα στα δεξιά της ΝΔ. Η συζήτηση για ενδεχόμενο κόμμα Σαμαρά δεν είναι πλέον απλώς δημοσιογραφική φιλολογία. Μένει να αναγγελθεί το νέο κόμμα και να μετρηθεί η δυναμική του.
Τρίτον, η αποφυλάκιση του Ηλία Κασιδιάρη στις 15 Σεπτεμβρίου και η δημόσια δήλωσή του ότι επιδιώκει πολιτική επιστροφή προσθέτουν έναν ακόμη παράγοντα κινητικότητας στον χώρο της άκρας Δεξιάς. Αυτό δεν σημαίνει ότι μπορεί απλώς να επανέλθει εκλογικά με οποιονδήποτε τρόπο: υπάρχουν σημαντικά νομικά εμπόδια που συνδέονται με τις αποφάσεις του Αρείου Πάγου και την καταδίκη του. Αλλά πάντως ήδη καταγράφεται ένα ρεύμα που «υποκλέπτει» επιρροή από άλλους όμορους χώρους.
Ο σχετικά σταθερός συσχετισμός δυνάμεων -πάντα στις δημοσκοπήσεις- δείχνει ασφαλώς ότι δεν υπάρχει αυτήν τη στιγμή γενικευμένη κατάρρευση του κομματικού συστήματος, όπως το βλέπουμε να εξελίσσεται σε άλλες ευρωπαϊκές χώρες. Η ΝΔ εξακολουθεί να κινείται περίπου στο 30,5%-31% στην εκτίμηση ψήφου στις πρόσφατες μετρήσεις, ενώ ΠΑΣΟΚ και ΕΛΑΣ διατηρούν σημαντικές εκλογικές βάσεις.
Από την άλλη όμως, η ακινησία μπορεί να σημαίνει ότι τα συστημικά κόμματα δεν καταφέρνουν να απορροφήσουν τη δυσαρέσκεια. Και αυτή δεν εξαφανίζεται. Μεταλλάσσεται. Συσσωρεύεται σε δεξαμενές αποχής, αναποφάσιστων, αντισυστημικής ψήφου και μικρότερων κομμάτων. Ένα παράδειγμα. Το ότι το κόμμα της κυρίας Καρυστιανού καταρρέει δημοσκοπικά δεν σημαίνει ότι οι χιλιάδες που διαδήλωσαν πριν από ενάμιση χρόνο για τα Τέμπη ηρέμησαν. Ναι, η διαμαρτυρία δεν βρήκε πολιτική έκφραση προσώρας. Όμως δεν έχει παραγραφεί, καθώς παράγοντες την τροφοδοτούν συνεχώς. Η βελόνα δεν κουνιέται, αλλά το καντράν μπορεί να αλλάζει…
Εφημερίδα Απογευματινή
