Η διανομή ρόλων από ΗΠΑ για την Ελλάδα και την Τουρκία

Αθήνα και Λευκωσία είναι στενοί εταίροι πέραν των Ηνωμένων Πολιτειών Αμερικής και με το Ισραήλ που παραμένει οργανικός σύμμαχος για τις τελευταίες ασχέτως το ποιος είναι ο κάτοικος στον Λευκό Οίκο
10:30 - 26 Σεπτεμβρίου 2026
Από την ομιλία του Ντόναλντ Τραμπ στον ΟΗΕ

Ο πρόεδρος της Τουρκίας Τ. Ερντογάν και το κατεστημένο της Άγκυρας κατάλαβαν με κάποια καθυστέρηση ότι στην Ουάσινγκτον δεν υπάρχουν περιθώρια για τη δημιουργία συνθηκών θερμών εντάσεων ή συγκρούσεων στην Ανατολική Μεσόγειο. Αυτό δεν σημαίνει ότι η Τουρκία θα αλλάξει θέσεις έναντι της ελληνικής και κυπριακής εθνικής επιχειρηματολογίας, αλλά μεθοδολογικά δεν μπορεί να διαταράξει το περιβάλλον για να επιβάλει με τη χρήση βίαιων μεθόδων τη δική της αντίληψη είτε ως προς αυτά που άπτονται στην έωλη θεωρία της «Γαλάζιας Πατρίδας» είτε στις διεκδικήσεις της που διαφεύγουν από το πλαίσιο του ισχύοντος δικαίου.

Η Τουρκία δεν μπορεί να εξάγει ιμπεριαλισμό έναντι άλλων και για πρακτικούς λόγους. Όσο και να επιδεικνύει τον όγκο των ενόπλων δυνάμεων που διαθέτει, αλλά και το βάθος της πολεμικής βιομηχανίας που έχει συγκροτήσει, δεν έχει τη δημοσιονομική δυνατότητα και την οικονομική ευμάρεια για να εξελίξει πολεμικές επιχειρήσεις έστω και περιορισμένης διάρκειας εναντίον της Ελλάδας. Ούτε φυσικά και η Ελλάδα δεν έχει καμία τέτοια διάθεση, όπως ποτέ δεν είχε μεταπολεμικά, να διαταράξει με τέτοιες περιπέτειες τη δημοσιονομική, επενδυτική και διαρθρωτική της αναβάθμιση. Άλλο να εξοπλίζεσαι ως χώρα ή να οργανώνεις επενδύσεις στην αμυντική βιομηχανία και άλλο να εξοπλίζεσαι και να αναβαθμίζεις την πολεμική σου βιομηχανία για να δημιουργήσεις συνθήκες θερμής αντιπαράθεσης με σταθερούς συμμάχους των ΗΠΑ.

Η στροφή προς τον ρεαλισμό λοιπόν του Ερντογάν από τη Νέα Υόρκη με την ευκαιρία της Γενικής Συνέλευσης του ΟΗΕ δεν μπορεί να θεωρηθεί ως «κεραυνός εν αιθρία», αλλά μια θετική αντίδραση σε εκκλήσεις για επαναφορά στη λογική. Σημαντικό «επιχείρημα» μάλιστα για το τέλος κάποιων έξαλλών φαντασιώσεων της Τουρκίας προφανώς ήταν η χρηματιστηριακή περιπέτεια των τελευταίων ημερών στην Κωνσταντινούπολη, αλλά και οι σκιές σκανδάλων, κερδοσκοπίας και άναρχης «οικογενειακής» απληστίας που ακολουθούν αυτήν την περιπέτεια.

Για την Ουάσινγκτον και στην αρρύθμιστη αυτή περίοδο της δεύτερης προεδρίας Τραμπ στον Λευκό Οίκο δεν είναι καθόλου λογικό η επιθετική και επεκτατική στρατηγική της Τουρκίας να επηρεάσει την εθνική κυριαρχία της Ελλάδας και τα νησιωτικά συμπλέγματα του Αιγαίου αλλά και την κατάσταση πραγμάτων στην κρατική επικράτεια της Λευκωσίας. Και τα δύο κράτη των Ελλήνων είναι στενοί σύμμαχοι των ΗΠΑ διμερώς. Δεν μπορούν λοιπόν να αντιμετωπισθούν ως «αναλώσιμα» από μια τουρκική υπεροψία και υπερβολή. Ειδικά για την Κύπρο που πολλοί μπορεί να παραπλανώνται από «εφιάλτες » του παρελθόντος, η σημερινή εποχή Χριστοδουλίδη δεν έχει καμία σχέση με την εποχή Μακαρίου για παράδειγμα πριν από μισό αιώνα και βάλε.

Ελλάδα και Κύπρος είναι στενοί εταίροι πέραν των ΗΠΑ με το Ισραήλ που, παρά τις κρίσεις αντισημιτισμού που έχουν καταλάβει διάφορους επαΐοντες, παραμένει οργανικός σύμμαχος για τις ΗΠΑ ασχέτως το ποιος είναι ο κάτοικος στον Λευκό Οίκο ή πώς έχει διαμορφωθεί ο διεθνής και περιφερειακός συσχετισμός. Η 3+1 με τη συμμετοχή των ΗΠΑ είναι ένας πολύ σκληρός συμμαχικός πυρήνας για την Ουάσινγκτον. Η ύπαρξη και διευρυμένη παρουσία του στην Ανατολική Μεσόγειο και τη Δυτική Ασία επιτρέπει την ευελιξία στην Τουρκία να εξαρτάται από την Κίνα, να έχει ειδικές σχέσεις με τη Ρωσία, να μιλά για νέες στρατιές του Ισλάμ τύπου Σαλαντίν που θα εφορμήσουν μέσω της Μεσοποταμίας και θα καταλάβουν την Ιερουσαλήμ διαλύοντας το Ισραήλ και ανακηρύσσοντας κράτος της Παλαιστίνης ως μέρος ενός νέου σουλτανάτου ή χαλιφάτου.

Αντίθετα η «επιτήδεια διπλωματία» της Τουρκίας με δεδομένο ότι η θέση και η ακτίνα αρμοδιότητάς της αφορά κυριαρχικά τη Μαύρη Θάλασσα ή τον Καύκασο και όχι φυσικά την Ανατολή Μεσόγειο ή τη Μεσοποταμία, εξαρτάται ως ευχέρεια από την ισχύ, την επάρκεια και τη συνοχή του άξονα Ισραήλ, Ελλάδας, Κύπρου. Το γεγονός ότι η Τουρκία και ο στενός σύμμαχός της, το Πακιστάν, συνδέθηκαν με το Βασίλειο της Σαουδικής Αραβίας με τη Συμφωνία της Μέκκας δεν σημαίνει ότι θα επιτρέψει η Ουάσινγκτον ανταγωνιστικό διπολισμό και συγκρουσιακή ατμόσφαιρα με την 3+1. Συνεκτική είναι στη βάση της η οπτική των ΗΠΑ με την Τουρκία ως μέλος του ΝΑΤΟ στη μια ενότητα και την Ελλάδα στην άλλη.

Εφημερίδα Απογευματινή