Πάντα επίκαιρες η ιστορική γνώση και η κλασική παιδεία

Η κλασική παιδεία και η ιστορική γνώση είναι αναγκαία εφόδια ώστε να έχουν οι νέοι μας και οι νέες μας επίγνωση της κληρονομιάς μας και να δημιουργήσουν όραμα για το μέλλον
13:39 - 14 Οκτωβρίου 2026

Έχω την εντύπωση ότι εμείς οι Έλληνες υποτιμούμε την ιστορία μας και τα κείμενα των αρχαίων και βυζαντινών προγόνων μας, ενώ πολιτικοί και επιστήμονες άλλων χωρών δίνουν μεγαλύτερη σημασία.

Θυμίζω ορισμένα γεγονότα:

Ήλθε προ ολίγων ετών στη χώρα μας ο πρόεδρος των ΗΠΑ Ομπάμα και ανέγνωσε αποσπάσματα από τον «Επιτάφιο του Περικλέους», τον οποίο κατέγραψε ο Θουκυδίδης. Κι όμως την εποχή εκείνη οι υπουργοί Παιδείας του κ. Τσίπρα είχαν αφαιρέσει τον «Επιτάφιο» από την ύλη του λυκείου.

Ήλθε ο Γάλλος πρόεδρος Μακρόν και απήγγειλε στίχους του Σεφέρη. Είμαι βέβαιος ότι ελάχιστοι Έλληνες έχουν διαβάσει αυτούς τους στίχους, διότι δεν είχαν την ενθάρρυνση από το σχολείο ή διότι ο Σεφέρης δεν εκτιμάται από τη δήθεν προοδευτική διανόηση.

Έρχεται τώρα ο Μάρκο Ρούμπιο και καταθέτει έναν ύμνο για την κλασική αρχαιότητα και για τον χριστιανισμό. Την ίδια εποχή τα καλύτερα μυαλά των παιδιών μας που πηγαίνουν στο λύκειο προτρέπονται να ακολουθήσουν το ΙΒ (Διεθνές Απολυτήριο) στα δημόσια Πρότυπα Σχολεία, με αποτέλεσμα να μη διδάσκονται Αρχαία Ελληνικά και Θρησκευτικά στη Β΄ και Γ΄ Λυκείου.

Βλέπουμε τον Κινέζο πρόεδρο Σι να μιλά με θαυμασμό για τον Θουκυδίδη όταν συναντά τον πρόεδρο των ΗΠΑ. Κι όμως στην πατρίδα μας καλλιεργείται η άποψη ότι η κλασική παιδεία είναι άχρηστη γνώση και ότι τα ελληνόπουλα αρκεί να μάθουν καλά τα Αγγλικά και την Πληροφορική για να βρουν μία «μοντέρνα» δουλειά.

Το Βυζάντιο, τη χιλιόχρονη ελληνορθόδοξη αυτοκρατορία, το έχουμε συρρικνώσει στα σχολικά βιβλία. Όμως οι γειτονικοί λαοί τιμούν προσωπικότητες της δικής τους ιστορίας, οι οποίες συναντήθηκαν ποικιλοτρόπως με τους Βυζαντινούς. Με εξέπληξε η λαμπρή υποδοχή που επιφύλαξαν οι Βούλγαροι στα οστά του τσάρου (εκ του: Καίσαρ = ηγεμών) Σαμουήλ. Κι όμως αυτός ήταν ο ηττημένος από τα ελληνικά στρατεύματα του Βασιλείου Β΄ του Μακεδόνος. Πόσοι απόφοιτοι των λυκείων μας μπορούν να μας εξηγήσουν τι έγινε στη σημαντική μάχη του Κλειδίου το 1014 και ποια ήταν η παιδεία και η νομοθεσία της εποχής εκείνης, δηλαδή της μακεδονικής δυναστείας;

Η κλασική παιδεία και η ιστορική γνώση είναι αναγκαία εφόδια ώστε να έχουν οι νέοι μας και οι νέες μας επίγνωση της κληρονομιάς μας και να δημιουργήσουν όραμα για το μέλλον. Αξιοποιώντας δημιουργικά το παρελθόν, θα σχεδιάσουμε προοπτικές για τον Ελληνισμό και για τη νέα γενιά. Διαβάζω ότι στη Γαλλία ένας από τους λόγους που εξεγείρονται οι μαθητές των σχολείων είναι η έλλειψη οράματος. Εμείς κάποτε είχαμε τη Μεγάλη Ιδέα. Τώρα τι έχουμε;

Η ιστορία μας, η γλώσσα μας, η Ορθοδοξία, τα κείμενα του διαχρονικού Ελληνισμού από τον Όμηρο μέχρι τον Σεφέρη περιέχουν επίκαιρα και οικουμενικά μηνύματα. Αποτελούν οδοδείκτες για τους Έλληνες. Ταυτοχρόνως μας διαφημίζουν στο εξωτερικό, σε μία εποχή όπου πολλοί αναζητούν πνευματικά ερείσματα και όχι μόνον υλικά αγαθά.

Εφημερίδα Απογευματινή