Μεγάλες διαδηλώσεις ξεκίνησαν προχθές ξανά στο κέντρο της Λισαβόνας, με επίκεντρο τη στεγαστική κρίση που πλήττει την Πορτογαλία και η οποία, μεταξύ άλλων παραγόντων, έχει προκαλέσει εδώ και καιρό κύμα διαμαρτυρίας στη χώρα. Η κρίση στέγης και άλλα προβλήματα που αντιμετωπίζουν οι Ισπανοί, τους έχουν βγάλει πολλές φορές και κατά εκατοντάδες χιλιάδες στους δρόμους τον τελευταίο ενάμιση μήνα περίπου. Στη Γαλλία, για μία ακόμα φορά, διαδήλωσαν μαζικά το περασμένο Σάββατο για ζητήματα εκπαιδευτικά, στέγης και ακρίβειας. Στη Γερμανία, πάνω από 120.000 πολίτες όπως σημειώνει η Deutche Welle διαδήλωσαν ειρηνικά σε περισσότερες από 30 πόλεις με σύνθημα «Gen Z regelt» (Η Γενιά Ζ παίρνει την κατάσταση στα χέρια της), ζητώντας περισσότερες επενδύσεις στην εκπαίδευση, κοινωνική δικαιοσύνη και μέτρα κατά της ακρίβειας.
Στην Ελλάδα; Ένα μεγάλο συλλαλητήριο είχε προγραμματιστεί και έγινε στις 21 Οκτωβρίου, που δεν ήταν τελικά όσο μαζικό θα ήθελαν και περίμεναν οι διάφοροι διοργανωτές του. Άλλο ένα έχει ανακοινωθεί για μεθαύριο, Πέμπτη. Τα προβλήματα με τις υπόλοιπες ευρωπαϊκές χώρες είναι σε κάποια μείζονα ζητήματα κοινά, όχι όμως και η κινητοποίηση. Τους τελευταίους δύο μήνες (από τη στιγμή δηλαδή που ο περισσότερος κόσμος επέστρεψε από τις όποιες θερινές διακοπές του) από τα κύματα διαμαρτυρίας πολιτών στην Ευρώπη έφτασαν μόνο κάποιες σταγόνες στη χώρα μας.
Πολλά μπορούν να γραφτούν και να αναλυθούν σχετικά. Το βασικότερο ίσως όμως είναι η κόπωση. Είκοσι χρόνια πίσω, την άνοιξη του 2006, ξεκινούσαν στην Ελλάδα μαζικές πορείες μαθητών και φοιτητών που έδιναν ραντεβού επί μακρόν κάθε Πέμπτη στο κέντρο της Αθήνας για να διαμαρτυρηθούν για τις πολιτικές της κυβέρνησης Καραμανλή και της αείμνηστης Μαριέττας Γιαννάκου που ήταν τότε υπουργός Παιδείας. Το 2007 άλλα ογκώδη συλλαλητήρια και φοιτητικές κινητοποιήσεις γίνονταν τακτικά από τη λεγόμενη τότε γενιά των 700 ευρώ. Ακολούθησαν το 2008 οι καθημερινές κινητοποιήσεις και τα βίαια επεισόδια, μετά τη δολοφονία του Αλέξανδρου Γρηγορόπουλου. Το 2010 η χώρα παρέλυσε την περίοδο της ψήφισης του πρώτου μνημονίου, όπου είχαμε και το έγκλημα με τους ανθρώπους που έχασαν τη ζωή τους στη Marfin. Έπειτα, το 2011, ήρθαν οι Αγανακτισμένοι της πλατείας Συντάγματος (πάνω και κάτω). Το 2012 η Αθήνα κάηκε στην κυριολεξία – οι ιστορικοί χώροι «Αττικόν» και «Απόλλων» ακόμα δεν έχουν επαναλειτουργήσει. Συλλαλητήρια, πορείες, καταλήψεις, απεργίες συνεχίστηκαν με υψηλή συμμετοχή τα επόμενα χρόνια της κρίσης, αλλά και με άλλη αιτία, την περιβόητη Συμφωνία των Πρεσπών, το 2018 και στην αρχή του 2019.
Επί σειρά πολλών ετών, οι Έλληνες έβγαιναν κατά εκατοντάδες χιλιάδες στους δρόμους και τις πλατείες, διεκδικώντας μια σειρά από αιτήματα. Κυβερνήσεις άλλαξαν, πρωθυπουργοί άλλαξαν, συνολικά έξι διαφορετικά κόμματα άσκησαν εξουσία μέσα σε αυτό το διάστημα: Νέα Δημοκρατία, ΠΑΣΟΚ, ΛΑΟΣ, ΔΗΜΑΡ, ΣΥΡΙΖΑ, ΑΝΕΛ. Κάποια αιτήματα δικαιώθηκαν, τα περισσότερα όχι. Η κόπωση είναι εμφανής – και εύλογη. Παράλληλα, η συμμετοχή στις φοιτητικές εκλογές μειώθηκε, ενώ η κατάργηση των «αιωνίων φοιτητών» έδωσε τη χαριστική βολή στους αποκαλούμενους «φοιτητοπατέρες», που παρέμεναν στα πανεπιστήμια μέχρι και τα 30 τους ακόμα και έπαιζαν καθοδηγητικό ρόλο σε κινητοποιήσεις κάθε μορφής.
Συνδικάτα και σωματεία απαξιώθηκαν, όπως και συνδικαλιστικές ηγεσίες. Η αποκάλυψη προ ημερών ότι ο γνωστός πρώην συνδικαλιστής της ΔΕΗ, Ρίζος Ρίζος, φέρεται να εμπλέκεται στο σκάνδαλο με την αλυσίδα φούρνων «Χωριάτικο» και προφυλακίστηκε, αποτελεί μόνο το κερασάκι στην τούρτα της απαξίωσης. Τον περασμένο Μάιο, χαρακτηριστικά, τα διοικητικά συμβούλια των σωματείων των δασκάλων και εκπαιδευτικών κήρυξαν στάση εργασίας, με τη στήριξη και της ΑΔΕΔΥ, αντιδρώντας στη διεξαγωγή εξετάσεων διαγωνιστικού χαρακτήρα τύπου PISA, σε μαθητές και μαθήτριες της Στ’ Δημοτικού και της Γ’ Γυμνασίου. Το αποτέλεσμα; Μόλις το 1,12% των εκπαιδευτικών συμμετείχε στη στάση εργασίας της ΔΟΕ και της ΟΛΜΕ…
Παραδείγματα αντίστοιχα υπάρχουν τα τελευταία χρόνια πολλά και σε πολλούς επαγγελματικούς κλάδους. Ας γυρίσουμε όμως στην ουσία: Η Ευρώπη βρίσκεται σε αναβρασμό, η Ελλάδα ωστόσο το έζησε αυτό για πάρα πολλά χρόνια, χωρίς ίσως τα προσδοκώμενα από τον κόσμο αποτελέσματα. Οι πολίτες βγήκαν ξανά κατά εκατοντάδες χιλιάδες να διαδηλώσουν πριν από δύο χρόνια για πολύ συγκεκριμένο γεγονός, στην επέτειο του πολύνεκρου σιδηροδρομικού δυστυχήματος στα Τέμπη. Οι μετέπειτα αποφάσεις, η στάση και η συμπεριφορά της Μαρίας Καρυστιανού, ίσως συνέβαλαν και αυτά με τον τρόπο τους στην απροθυμία των πολλών να σηκωθούν από τον καναπέ τους, κατά το κοινώς λεγόμενο.
Το σκηνικό είναι πάνω-κάτω αυτό, αλλά δεν έχει σίγουρα μία ανάγνωση. Όποιος πιστέψει ότι η αντίστιξη ανάμεσα στους Έλληνες και τους περισσότερους υπόλοιπους Ευρωπαίους στο κομμάτι των κινητοποιήσεων σημαίνει ότι οι πρώτοι είναι πιο ικανοποιημένοι με το επίπεδο και την ποιότητα ζωής τους, μπορεί να βρεθεί προ δυσάρεστων εκπλήξεων στην κάλπη των εκλογών.
Εφημερίδα Απογευματινή
