Υπάρχουν άνθρωποι που περνούν ολόκληρη τη ζωή τους περιμένοντας να ζήσουν. Εργάζονται, αποταμιεύουν, στερούνται μικρές χαρές, αναβάλλουν ταξίδια. Υπόσχονται στον εαυτό τους πως κάποτε θα έρθει η μεγάλη στιγμή. Όταν τελειώσουν οι υποχρεώσεις, όταν μεγαλώσουν τα παιδιά, όταν αποκτήσουν αρκετά χρήματα. Και κάποτε αποφασίζουν να πραγματοποιήσουν το όνειρο.
Έτσι σκέφτηκαν και αρκετοί άνθρωποι που επέλεξαν να περάσουν τα επόμενα χρόνια της ζωής τους, ταξιδεύοντας με ένα πολυτελές κρουαζιερόπλοιο. Πούλησαν σπίτια, διέθεσαν αποταμιεύσεις, αποχαιρέτησαν μια ολόκληρη καθημερινότητα. Αντάλλαξαν τη σταθερότητα της στεριάς με την υπόσχεση μιας ατελείωτης περιπέτειας. Μόνο που το όνειρο σταμάτησε απροσδόκητα στην Καμπότζη.
Η εταιρεία ανακοίνωσε ότι το αυξημένο κόστος των καυσίμων καθιστούσε αδύνατη τη συνέχιση των ταξιδιών. Οι επιβάτες κλήθηκαν να εγκαταλείψουν το πλοίο. Περίπου διακόσιοι άνθρωποι βρέθηκαν αντιμέτωποι με μια πραγματικότητα που δεν περιλαμβανόταν στα διαφημιστικά φυλλάδια. Κάποιοι δεν είχαν πια σπίτι, για να επιστρέψουν. Τι ειρωνεία! Τους υποσχέθηκαν να γνωρίσουν ολόκληρο τον κόσμο και τελικά τους άφησαν να αναζητούν πού θα κοιμηθούν.
Ασφαλώς, οι οικονομικές ανατροπές είναι πραγματικές. Οι πόλεμοι, οι ενεργειακές κρίσεις και οι διεθνείς αναταράξεις μπορούν να ανατρέψουν ακόμη και προσεκτικά επιχειρηματικά σχέδια. Η εταιρεία υποστηρίζει ότι αναζητά λύσεις και προσωρινή στέγαση για τους επιβάτες. Όμως το ουσιαστικό ερώτημα παραμένει. Ποιος αναλαμβάνει την ευθύνη, όταν ένα εμπορικό σχέδιο καταρρέει, συμπαρασύροντας τις ζωές εκείνων που το εμπιστεύθηκαν;
Εδώ αποκαλύπτεται μια ενοχλητική πλευρά του σύγχρονου οικονομικού πολιτισμού. Μάθαμε να πουλάμε τα πάντα. Διακοπές, εμπειρίες, ασφάλεια, ευτυχία. Ακόμη και τα όνειρα απέκτησαν τιμοκατάλογο, προκαταβολή και μηνιαία συνδρομή. Η ανθρώπινη αγωνία, δυστυχώς, δεν προβλέπεται πάντοτε στον προϋπολογισμό. Το πιο ανησυχητικό είναι πως έχουμε σχεδόν συνηθίσει τέτοιες ιστορίες. Τις διαβάζουμε, αγανακτούμε για λίγα λεπτά και συνεχίζουμε τη ζωή μας. Λες και η εγκατάλειψη ανθρώπων αποτελεί μία ακόμη φυσιολογική επιχειρηματική δυσλειτουργία. Λες και η οικονομική ζημία μιας εταιρείας δικαιολογεί αυτομάτως την ανατροπή της ζωής όσων της εμπιστεύθηκαν τα πάντα. Και κανείς δεν αναρωτιέται ποιος θα πληρώσει το πραγματικό τίμημα. Και δεν πρόκειται μόνο για μία κρουαζιέρα. Κάθε μεγάλη κρίση αποκαλύπτει πόσο εύκολα μεταφέρεται το οικονομικό βάρος στον απλό άνθρωπο. Οι επιχειρήσεις αναδιαρθρώνονται, οι αγορές προσαρμόζονται, οι κυβερνήσεις ανακοινώνουν μέτρα. Ο πολίτης καλείται να πληρώσει, να περιμένει, να αντέξει.
Και όταν δεν αντέχει; Τότε συνήθως ανακαλύπτουμε ότι η συμπόνια δεν αποτελεί υποχρεωτικό όρο των συμβολαίων. Δεν είναι καταδικαστέο το επιχειρηματικό κέρδος. Καταδικαστέα είναι η αντίληψη ότι όταν αυτό απειλείται, η ανθρώπινη αξιοπρέπεια μπορεί να περάσει σε δεύτερη μοίρα. Ένας πολιτισμός δεν κρίνεται μόνο από τον πλούτο που παράγει, αλλά από την προστασία που προσφέρει όταν οι υποσχέσεις του αποτυγχάνουν. Γιατί πίσω από κάθε χαμένο εισιτήριο υπάρχουν χρόνια εργασίας, στερήσεις, προσδοκίες και άνθρωποι που ίσως δεν έχουν την πολυτέλεια να ξαναρχίσουν.
Και τελικά, τι αξίζει ένας κόσμος που μπορεί να σου πουλήσει το όνειρο μιας ολόκληρης ζωής, αλλά δεν μπορεί να σου εγγυηθεί ούτε ένα ασφαλές καταφύγιο όταν αυτό γκρεμιστεί; Ίσως το μεγαλύτερο ναυάγιο της εποχής μας να μην είναι εκείνο ενός πλοίου. Είναι το ναυάγιο της ευθύνης απέναντι στον άνθρωπο.
Εφημερίδα Απογευματινή
