Η απόφαση της κυβέρνησης να αποκλείσει τα παιδιά κάτω των 15 ετών από τα κοινωνικά δίκτυα είναι ασφαλώς θετική. Αλλά από την 1η Ιανουαρίου 2027 θα δούμε «πόσα απίδια βάζει ο σάκος», που λέει κι ο λαός μας. Γιατί τότε αρχίζει η πραγματική δοκιμασία: όταν ο νόμος συναντά την… οθόνη και η εξαγγελία την καθημερινότητα μιας οικογένειας.
Η Αυστραλία προηγήθηκε, επιβάλλοντας περιορισμούς στους λογαριασμούς των κάτω των 16 ετών από τον περασμένο Δεκέμβριο. Τα πρώτα ευρήματα της αρμόδιας Αρχής, eSafety, δεν προσφέρονται για πανηγυρισμούς. Στην έρευνα του πρώτου τριμήνου το ποσοστό παιδιών 10-15 ετών με λογαριασμό στις καλυπτόμενες πλατφόρμες υποχώρησε από 52% σε 42%. Πρόοδος, ασφαλώς. Αλλά αρκετά παιδιά εξακολουθούσαν να έχουν πρόσβαση. Και είναι άλλο να μειώνονται οι λογαριασμοί και άλλο να έχεις αποδείξει ότι βελτιώνεται ουσιαστικά η ζωή τους.
Εδώ υπάρχει μία λεπτομέρεια που μόνο λεπτομέρεια δεν είναι. Βασικό πρόβλημα ήταν οι ανεπαρκείς έλεγχοι ηλικίας από τις πλατφόρμες, όχι οι εξεζητημένες παρακάμψεις. Πριν αρχίσουμε, λοιπόν, να κατηγορούμε τους «πονηρούς» εφήβους, ας απαιτήσουμε από τις εταιρείες να κάνουν τη δουλειά τους. Δεν γίνεται να ζητάμε ευθύνη από έναν δεκατετράχρονο και να αρκούμαστε στις διαβεβαιώσεις ενός κολοσσού.
Ούτε στην Ευρώπη είναι όλα λυμένα. Στη Γαλλία το Συνταγματικό Συμβούλιο έκρινε αντισυνταγματική τη γενική απαγόρευση για τους κάτω των 15, επικαλούμενο την ελευθερία επικοινωνίας και ελλιπείς εγγυήσεις ιδιωτικότητας. Η Δανία προωθεί όριο 15 ετών με σχεδιαζόμενη εφαρμογή τον Ιούλιο του 2027. Η πολιτική βούληση χρειάζεται, αλλά πρέπει να αντέχει και στον δικαστικό έλεγχο και -κυρίως- στην πράξη.
Η τεχνολογία, άλλωστε, εξελίσσεται διαρκώς. Όσοι θέλουν να υπερβούν εμπόδια ψάχνουν και παρακάμπτουν, έστω δυσκολότερα. Το νερό βρίσκει δρόμους να περάσει, όσα εμπόδια και αν του βάλεις. Το θέμα είναι να μπορείς να το καθοδηγήσεις έτσι ώστε στο πέρασμά του να φανεί χρήσιμο και όχι καταστροφικό. Ας μάθουμε από την εμπειρία των άλλων. Με συνεχείς ελέγχους, δημοσιοποίηση αποτελεσμάτων και διορθώσεις όπου υπάρχουν κενά. Και με την ειλικρίνεια να παραδεχόμαστε όταν κάτι δεν λειτουργεί. Η προστασία των παιδιών είναι πολύ σοβαρή υπόθεση για να εξαντληθεί στην ανακοίνωση ενός μέτρου.
Υπάρχει όμως και το σπίτι. Η Αμερικανική Ακαδημία Παιδιατρικής προτείνει οικογενειακό σχέδιο χρήσης: συμφωνημένους κανόνες, τραπέζι και χρόνο πριν από τον ύπνο χωρίς οθόνες, απενεργοποίηση ειδοποιήσεων και αυτόματης αναπαραγωγής, έλεγχο ιδιωτικότητας. Ωραία όλα αυτά. Αρκεί να αφορούν και εμάς. Ο γονιός που δεν σηκώνει τα μάτια από το κινητό δύσκολα πείθει το παιδί να αφήσει το δικό του. Η συζήτηση, η παρουσία και ο χρόνος μαζί απαιτούν μεγαλύτερη προσπάθεια από ένα «κλείσ’ το επιτέλους».
Και στο σχολείο χρειάζεται δουλειά: πρακτικά εργαστήρια με παιδοψυχολόγους και ειδικούς ψηφιακής ασφάλειας ώστε τα παιδιά να αναγνωρίζουν πώς τα χειραγωγούν, να προστατεύουν τα δεδομένα τους και να ξέρουν πού να ζητήσουν βοήθεια. Με προετοιμασμένους εκπαιδευτικούς και συμμετοχή των γονέων.
Απέναντι σε αυτή την προσπάθεια βρίσκονται εταιρικοί γίγαντες που κερδίζουν κρατώντας την προσοχή μας αιχμάλωτη. Δεν θα παραιτηθούν εύκολα από το ανήλικο κοινό τους. Ας στηρίξουμε, λοιπόν, την πρωτοβουλία, κρατώντας τις απαιτήσεις μας ψηλά και μετά την ψήφιση του νόμου. Διαφορετικά, εμείς θα μετράμε απαγορεύσεις και εκείνοι θα συνεχίζουν να μετρούν την προσοχή των παιδιών σε έσοδα.
Εφημερίδα Απογευματινή
