Τα data centers ήρθαν για να µείνουν, αλλά πώς;

Κοζάνη και Παιανία σηµατοδοτούν την είσοδο της χώρας µας στη σφαίρα των επενδύσεων για στήριξη της Α.Ι. Οµως, πόσο έχει εξασφαλιστεί η επάρκεια σε ρεύµα και τι θα προσφέρουν στην ελληνική τεχνολογική παραγωγή;
11:12 - 22 Νοεμβρίου 2026
Κομισιόν

Δύο σηµαντικές εξελίξεις στη χώρα µας αναδεικνύουν τη συζήτηση για την αναγκαιότητα δηµιουργίας data centers, µε την αναπόφευκτη πολιτική αντιπαράθεση, η οποία ενίοτε εκτρέπεται σε υπερβολές. Η πρώτη εξέλιξη αφορά τη συµφωνία απόκτησης µειοψηφικού ποσοστού 23% από το Ελληνικό Ταµείο Καινοτοµίας και Υποδοµών (HIIF) στην Data4 Greece, µε αντικείµενο τη συµµετοχή στην ανάπτυξη του πρώτου κέ-ντρου δεδοµένων στο Athens Campus, στην Παιανία. Η δεύτερη αφορά τη δηµιουργία από τη ∆ΕΗ του mega Data Center στην Κοζάνη, τουλάχιστον σε αρχική φάση σε συνεργασία µε τον αµερικανικό κολοσσό Amazon, µε προοπτική µάλιστα το έργο να υπερτριπλασιαστεί σε ισχύ στην πορεία.

Η Κοζάνη και η Παιανία σηµατοδοτούν την είσοδο της χώρας µας στη σφαίρα των data centers, στον προθάλαµο επενδύσεων για τη στήριξη της τεχνητής νοηµοσύνης. Ηδη υπάρχει καταγεγραµµένο επενδυτικό ενδιαφέρον στην Ελλάδα, που ξεπερνά το 1 GW. Σηµαντική εξέλιξη, που έχει να κάνει µε την ίδια την προοπτική του πολυσυζητηµένου νέου παραγωγικού µοντέλου της Ελλάδας. Ενός µοντέλου που πλέ-ον δεν µπορεί να µη συνυπολογίζει το ψηφιακό αποτύπωµα µε τις υποδοµές και ό,τι αυτό συ-νεπάγεται για την ανάπτυξη της χώρας. Οµως ο χαρακτηρισµός «επενδυτικό άλµα» θα κρι-θεί από το τι θα µείνει στην οικονοµία µετά την κατασκευή των digital µεγαθηρίων. Πόσες µόνιµες θέσεις θα δηµιουργηθούν; Ποιες υπηρεσίες θα µπορούν να αναπτύξουν γύρω τους ελληνικές επιχειρήσεις και ερευνητικά ιδρύµατα; Ποιο θα είναι εντέλει το τεχνολογικό πλεόνασµα για την Ελλάδα;

∆εν χρειάζεται να είσαι ειδικός για να καταλάβεις τη σηµασία της ενσωµάτωσης της εκρηκτικά αναπτυσσόµενης τεχνολογίας στον παραγωγικό ιστό της χώρας µας. Αν και έχουν ήδη γίνει βήµατα στον σχεδιασµό χωροθέτη-σης, το πρώτο ερώτηµα που ανακύπτει είναι η ενεργειακή επάρκεια στήριξης των δύο σχεδια-ζόµενων µονάδων – και αύριο ίσως περισσοτέ-ρων. Η µελέτη που παρουσίασε η κυβέρνηση χαρτογραφεί το πού υπάρχει περιθώριο σύνδεσης, ενώ το ενεργειακό νοµοσχέδιο που κατατέθηκε στη Βουλή προβλέπει αυστηρότερους όρους για τη δέσµευση ισχύος και υποχρεώσεις για την ενεργειακή κάλυψη των έργων. Η ίδια η µελέτη ζητά, όµως, αναλυτικό έλεγχο επάρκειας ηλεκτροπαραγωγής και εκτίµηση των επιπτώσεων στην αγορά. Μόνο στην Κοζάνη, η πρώτη φάση θα χρειάζεται ετησίως ρεύµα ίσο µε πάνω από το 4% της ελληνικής ζήτησης του 2025.

Το άλλο θέµα είναι τι θα προσφέρουν οι ίδιες οι µεγάλες ιδιωτικές εγκαταστάσεις στην ελληνική τεχνολογική παραγωγή. Παραµένει ανοιχτό πόση υπολογιστική ισχύ θα µπορούν να χρησιµοποιήσουν ελληνικές επιχειρήσεις και ερευνητικές οµάδες και ποια έρευνα θα χρηµατοδοτήσουν οι επενδυτές στην Ελλάδα. Εκεί θα κριθεί αν η χώρα µας, πέρα από τη φιλοξενία των υποδοµών, θα αποκτήσει και δική της εξαγώγιµη τεχνολογία. Στην Κοζάνη, η υλοποίηση της συµφωνίας θα δηµιουργήσει έργο για Ελληνες µηχανικούς, τεχνικούς και προµηθευτές. Απ’ όσα έχουν ανακοινωθεί, όµως, δεν προκύπτει δέσµευση για εγχώρια έρευνα και ανάπτυξη, πρόσβαση ελληνικών οµάδων σε υπολογιστική ισχύ ή ανάπτυξη προϊόντων από ελληνικές επιχειρήσεις.

Η διαπραγµάτευση για ανταποδοτικά τεχνολογικά οφέλη δεν θα είναι εύκολη υπόθεση. Υπάρχει όµως ήδη διεθνής εµπειρία. Η Ιρλανδία δείχνει πώς µπορεί να µεταφραστεί αυτή η πίεση σε πολιτική. Για νέες συνδέσεις ζητά από τους επενδυτές να εξασφαλίζουν επί τόπου ή κοντά στη µονάδα ισχύ παραγωγής ή αποθήκευσης αντίστοιχη µε τη µέγιστη ζήτησή τους από το δίκτυο. Ζητά επίσης κάλυψη µεγάλου µέρους της ετήσιας κατανάλωσης από πρόσθετα έργα ΑΠΕ. Η διεθνής τάση αφήνει χώρο για νέες επενδύσεις, µε αυξανόµενες υποχρεώσεις για εκείνους που τις υλοποιούν.

Αργά, αλλά σταθερά -και παρά το οξύ προεκλογικό κλίµα που επικρατεί στον πολιτικό λόγο- κυβέρνηση και κόµµατα στρέφουν την προσοχή τους στη σηµασία της παραµέτρου των data centers και τις προϋποθέσεις εγκατάστασής τους. Ο πρωθυπουργός επιµένει στη σηµασία της εγκατάστασης στην Κοζάνη στη µεταλιγνιτική µετάβαση, αλλά και στις επενδύσεις της Microsoft στην Αττική.

Ενδιαφέρον έχει και η κινητικότητα στα κόµµατα της αντιπολίτευσης. Σε ερώτηση ευ-ρωβουλευτών του ΠΑΣΟΚ στην Ευρωβουλή, ζητήθηκε από την Κοµισιόν να δηµοσιεύονται στοιχεία κατανάλωσης ρεύµατος και νερού ανά εγκατάσταση, να προβλεφθούν ειδικοί κανόνες για περιοχές µε λειψυδρία και να διασφαλιστεί ότι το κόστος ενίσχυσης των ηλεκτρικών δικτύων, που αναλογεί στους επενδυτές, δεν θα περάσει στους λογαριασµούς των πολιτών. Ο Αλέξης Τσίπρας έχει δηλώσει ότι θα ενέκρινε ένα data center σε κατάλληλη περιοχή, µε αυ-στηρούς όρους για τις επιπτώσεις στο µικροκλί-µα και µε τροφοδοσία από ΑΠΕ. Στις 29 Οκτωβρίου ο Τοµέας Ψηφιακής Πολιτικής της ΕΛΑΣ ζήτησε, µεταξύ άλλων, προτεραιότητα σύνδεσης για επενδύσεις που διαθέτουν υπολογιστική ισχύ για το ∆ηµόσιο, την έρευνα, την εκπαί-δευση και την Υγεία, παρέχουν θερµότητα σε τοπικά δίκτυα και στεγάζουν τµήµατα έρευνας και ανάπτυξης.

Είναι ευδιάκριτη, κατά την άποψή µου, µια ευρύτερη βάση συζήτησης και συγκλίσεων για τα data centers στην Ελλάδα. Μια τάση ενάντια στο συγκρουσιακό ρεύµα των ηµερών, ενόψει εκλογών. Θα µπορούσε να ενισχυθεί µε µια δηµόσια συζήτηση, µε τη συµµετοχή κοµµάτων, φορέων για το πώς νοείται η υποδο-χή των data centers και πώς θα επωφεληθεί η χώρα από αυτά. ∆υστυχώς, κάτι τέτοιο δεν φαίνεται ούτε στον µακρινό ορίζοντα.

Κυριακάτικη Απογευματινή