Το ποδόσφαιρο εξελίσσεται και πλέον είναι μια βαριά βιομηχανία. Όπως συμβαίνει σε όλους τους επαγγελματικούς κλάδους, έτσι και σε αυτόν της «στρογγυλής θεάς» η τεχνολογία είναι το Α και το Ω. Ωστόσο δεν παύει να είναι άθλημα, και ο ανθρώπινος παράγοντας δεν μπορεί να αντικατασταθεί. Ή μήπως όχι; Για την τελευταία αμφισβήτηση η πρόκληση έχει να κάνει με την τεχνητή νοημοσύνη ή αλλιώς AI, όπως συνηθίζεται να αποκαλείται. Πολλά τα πλεονεκτήματα που μπορεί να προσφέρει στο ποδόσφαιρο, και πλέον όλο και περισσότεροι σύλλογοι έχουν αρχίσει να τη χρησιμοποιούν στην καθημερινότητά τους, με σκοπό να παρουσιάζονται όλο και πιο ανταγωνιστικοί στα παιχνίδια. Υπάρχουν όμως και οι κίνδυνοι, με έναν από αυτούς να αποκαλύπτεται τις τελευταίες ημέρες. Συγκεκριμένα, ιδιώτες επενδυτές θέλουν να ξεκινήσουν μια ποδοσφαιρική ομάδα που θα διοικείται εξ ολοκλήρου από την τεχνητή νοημοσύνη.
Νέος σερ Άλεξ
Αυτό θα περιλαμβάνει την αντιγραφή ατόμων όπως ο σερ Άλεξ Φέργκιουσον όταν πρόκειται να κάνει προπονήσεις με την ομάδα, να επιλέγει την ομάδα, να κάνει αλλαγές και να αγοράζει και να πουλάει παίκτες. Οι επαγγελματικοί σύλλογοι έχουν ήδη υιοθετήσει τη χρήση της τεχνητής νοημοσύνης για να βοηθήσουν στη λήψη αποφάσεων, αλλά ο τελικός λόγος εξακολουθεί να ανήκει στους ανθρώπους. Ωστόσο, μια ομάδα επιχειρηματιών πιστεύει ότι όλα μπορούν να γίνουν τώρα με το ΑΙ, εκτός φυσικά από την αντικατάσταση των ποδοσφαιριστών που εμφανίζονται στο γήπεδο. Το πρωτοποριακό λογισμικό θα παρακολουθεί τη φόρμα, τη φυσική κατάσταση, ακόμη και την ψυχική δύναμη, και θα αποφασίζει ποιοι θα αποτελούν την αρχική ενδεκάδα του συλλόγου κάθε εβδομάδα. Οι ομαδικές συνομιλίες θα προέρχονται από μια τεράστια βάση δεδομένων/γνώσεων που έχουν συλλεχθεί από σπουδαίους μάνατζερ του παρελθόντος.
Οι αλγόριθμοι
Σε συνέντευξή του στη βρετανική εφημερίδα «Sun», ο επικεφαλής των επενδυτών, Τζεμ Ίνι, ανέφερε: «Δεν υπάρχει τίποτα που να μην μπορεί να γίνει με την τεχνητή νοημοσύνη, εκτός από το να κλοτσήσεις την μπάλα. Η τεχνητή νοημοσύνη μπορεί να δώσει μια εμπνευσμένη ομαδική ομιλία, ακόμα και να δώσει οδηγίες στο ημίχρονο ενός αγώνα για την τακτική που θα ακολουθηθεί στο δεύτερο ημίχρονο, όπως έκαναν ο σερ Άλεξ Φέργκιουσον και ο Πεπ Γκουαρδιόλα, οπότε γιατί να χρειαστείς έναν άνθρωπο για να το κάνει; Επίσης και οι διαπραγματεύσεις για μεταγραφές καθώς και οι συζητήσεις για ανανεώσεις συμβολαίων θα γίνονται εξ ολοκλήρου μέσω ενός ρομπότ (chatbot), βασισμένου σε έναν αλγόριθμο. Αυτό σημαίνει ότι οι σύλλογοι ή οι παίκτες δεν θα χρειάζονται ατζέντηδες». Μόλις οι επενδυτές λάβουν το πράσινο φως για την έναρξη της ποδοσφαιρικής ομάδας, σχεδιάζουν να εισέλθουν στα αγγλικά πρωταθλήματα.
Αντίγραφα
Αυτό σημαίνει πως είναι ορατός ο κίνδυνος να χαθεί τελείως ο ρομαντισμός στο ποδόσφαιρο. Να βγουν προπονητές-αντίγραφα θρύλων όπως ο Μαρτσέλο Λίπι, ο Αρίγκο Σάκι, ο Κάρλο Αντσελότι, ο Γιόχαν Κρόιφ, ο Μπομπ Πέισλι, ο Μπράιαν Κλαφ ή ο Ρίνους Μίχελς. Μελετώντας τις τακτικές τους στο ποδόσφαιρο και συλλέγοντας πληροφορίες, μπορούν να τις βάλουν όλες σε ένα λογισμικό μέσα στο πλαίσιο του ΑΙ κι εκείνο να αποφασίζει την προπόνηση, την τακτική και το πώς θα αγωνιστεί η ομάδα. Ένας εκ των επιχειρηματιών που είναι μέσα σε αυτό το πρότζεκτ ανέφερε στη «Sun», κρατώντας την ανωνυμία του: «Έχουμε δει τον αντίκτυπο της τεχνητής νοημοσύνης στις μεγάλες επιχειρήσεις και τώρα θέλουμε να κάνουμε μεγάλη πρόοδο με το ποδόσφαιρο. Όλοι όσοι ασχολούνται με το ποδόσφαιρο δεν πρέπει να έχουν καμία αμφιβολία πως αυτό είναι το μέλλον. Δεχόμαστε ότι θα χρειαστούμε ανθρώπους για να παίξουν τους πραγματικούς αγώνες, αλλά, πέρα από αυτό, όλα μπορούν να αυτοματοποιηθούν. Και αν η τεχνητή νοημοσύνη λειτουργήσει τόσο καλά όσο πιστεύουμε, θα είμαστε τόσο επιτυχημένοι που θα βγάζουμε αρκετά χωρίς να χρειαζόμαστε έσοδα από εισιτήρια των φιλάθλων και από τις πωλήσεις των μπουτίκ». Όπως φαίνεται, το ΑΙ προχωράει βαθιά στο ποδόσφαιρο.
Το αποτυχημένο πείραμα με τη Χαμ Καμ
Η Νορβηγία είναι μία από τις πρώτες χώρες που θέλησαν να εφαρμόσουν το ΑΙ στο χώρο της προπονητικής. Μάλιστα η Χαμ Καμ έκανε το πείραμά της, αλλά στη δεύτερη ομάδα. Έδωσε πλήρη προπονητική κυριαρχία σε έναν προπονητή της τεχνητής νοημοσύνης, αλλά η θητεία του δεν ήταν πολύ μεγάλη. Με ερμηνεία δεδομένων σε πραγματικό χρόνο, η τεχνητή νοημοσύνη ανέλαβε ολόκληρη την ευθύνη της ομάδας, αποφασίζοντας όλες τις τακτικές και τον καταρτισμό της ενδεκάδας. Ο προπονητής της τεχνητής νοημοσύνης ανέλαβε να καθοδηγήσει την ομάδα σε ένα φιλικό με ομάδα που αποτελούνταν από ερασιτέχνες παίκτες ομάδων της περιοχής όπου εδρεύει η Χαμ Καμ.
Με τους οπαδούς να διστάζουν ήδη για το θέμα, η ήττα με 6-1 ήταν κάτι που έβαλε τέλος άμεσα σε αυτό το εγχείρημα. Αφού ξεκίνησε με σχηματισμό 4-5-1 και προηγήθηκε με 1-0, τα πράγματα γρήγορα κατέρρευσαν με τις αμφισβητούμενες τακτικές που χρησιμοποίησε ο νέος προπονητής. Ο τερματοφύλακας που εκτελεί πλάγια άουτ και ο σχηματισμός 1-0-9 δεν ήταν αυτό που ήθελαν να δουν οι οπαδοί όταν υπέστησαν μια βαριά ήττα. Αυτό το πείραμα υποστηρίχθηκε και στηρίχτηκε από τον χορηγό της ομάδας Eidsiva, μια εταιρεία τεχνολογίας και ενέργειας, η οποία χρησιμοποίησε την κορυφαία τεχνολογία της για να δημιουργήσει τον εν λόγω προπονητή. Ωστόσο ήθελε περισσότερο να δείξει πως ο ανθρώπινος παράγοντας στο ποδόσφαιρο δεν μπορεί να αντικατασταθεί, παρά μόνο να δέχεται σημαντικές πληροφορίες από το ΑΙ πριν πάρει τις αποφάσεις του.
Η εξέλιξη της Μπενφίκα με τμήμα πληροφορικής και τεχνολογίας
Φυσικά και η τεχνητή νοημοσύνη μπορεί να προσφέρει πολλά στο ποδόσφαιρο και το κάνει ήδη. Για παράδειγμα, η Μπενφίκα, στην οποία αγωνίζεται ο Βαγγέλης Παυλίδης, εδώ και πολλά χρόνια εμπιστεύεται τις νέες τεχνολογίες. Έχει ειδική ομάδα πληροφορικής και τεχνολογίας. Ο Ζοάο Κοπέτο είναι επικεφαλής της, δηλώνοντας μεταξύ άλλων: «Για να είμαστε ανταγωνιστικοί, πρέπει να είμαστε έξυπνοι και να κάνουμε τα πράγματα λίγο διαφορετικά». Τα τελευταία 20 χρόνια ο οργανισμός έχει δημιουργήσει ένα μεγάλο πρόγραμμα επιστήμης αθλητικών δεδομένων που επενδύει σε προηγμένες τεχνολογίες, όπως ο υπολογιστής παρακολούθησης κίνησης παικτών και η τεχνητή νοημοσύνη, τεχνολογίες που αποσκοπούν στην εξέλιξη νέων, ταλαντούχων παικτών σε επαγγελματίες αθλητές υψηλού επιπέδου. Δεν πρόκειται μόνο για νίκες και ήττες, αλλά και για χρήματα.
Η Μπενφίκα διαθέτει ακαδημίες ανάπτυξης νεαρών παικτών όπου εκπαιδεύει μελλοντικούς επαγγελματίες. Τα τελευταία 10 χρόνια, η ομάδα έχει πετύχει μερικές από τις υψηλότερες μεταγραφές παικτών στην Ευρώπη. Αξιοποιώντας δεδομένα και τεχνητή νοημοσύνη, έχει μετατρέψει την ανάπτυξη παικτών σε μια κερδοφόρα επιχείρηση. Η ακαδημία παικτών συλλέγει μια σειρά δεδομένων για τους παίκτες, όπως το πώς αναπτύσσουν τις ποδοσφαιρικές τους δεξιότητες, μαζί με τα διατροφικά, ψυχολογικά και κοινωνικά τους δεδομένα. Οι προπονητές και οι δάσκαλοι μπορούν να χρησιμοποιήσουν αυτά τα δεδομένα για να καταρτίσουν εξατομικευμένες οδηγίες που θα βοηθήσουν τους παίκτες να βελτιωθούν τόσο εντός όσο και εκτός γηπέδου. Σε επαγγελματικό επίπεδο, η τεχνητή νοημοσύνη βοηθάει την ομάδα να γίνει πιο ανταγωνιστική.
Η ανάλυση
Για παράδειγμα, χρησιμοποιείται τεχνολογία κάμερας σε συνδυασμό με τεχνητή νοημοσύνη και υπολογιστή για να παρακολουθούνται οι κινήσεις των παικτών στο γήπεδο κατά τη διάρκεια των αγώνων. Αυτές οι κάμερες παρακολουθούν 2.000 μεμονωμένα σημεία του σώματος κάθε παίκτη καθ’ όλη τη διάρκεια των αγώνων για να δουν πού τοποθετούνται οι παίκτες, πού κοιτάζουν και πώς επεξεργάζονται πληροφορίες. Όλα αυτά τα δεδομένα ουσιαστικά δημιουργούν έναν ψηφιακό δίδυμο του κάθε παίκτη. Αυτό επιτρέπει στην ομάδα να προσομοιώνει τη συμπεριφορά των παικτών σε διαφορετικές θέσεις ή να δοκιμάζει νέες στρατηγικές. Η ομάδα χρησιμοποιεί τώρα αυτές τις προσομοιώσεις για να συμβάλουν στη λήψη τακτικών αποφάσεων. «Έχει υπάρξει μια τεράστια εξέλιξη στην τεχνητή νοημοσύνη που προωθεί αυτά τα μοντέλα και τώρα μπορούμε να τα χρησιμοποιήσουμε στη λήψη αποφάσεων», λέει ο Κοπέτο.
Τα στημένα
Ύστερα από κάθε παιχνίδι, το προπονητικό επιτελείο θέλει να γνωρίζει πώς απέδωσε η ομάδα σε στημένες φάσεις, όπως κόρνερ και φάουλ. Στο παρελθόν, ένας αναλυτής έπρεπε να εξετάζει χειροκίνητα το υλικό και να επισημαίνει αυτές τις στημένες φάσεις πριν κάποιος μπορέσει να τις αναλύσει για πληροφορίες. Τώρα, με τη βοήθεια μοντέλων τεχνητής νοημοσύνης, αυτή η εργασία γίνεται αυτόματα, επιτρέποντας στους αναλυτές να αφιερώνουν περισσότερο χρόνο στην αξιοποίηση των πληροφοριών. «Αυτό που θέλουμε να επιτύχουμε με την τεχνολογία είναι το προσωπικό να χρησιμοποιεί τον χρόνο του για να αναλύει το παιχνίδι αντί να τον χρησιμοποιεί για την παραγωγή δεδομένων», λέει ο Κοπέτο και συνεχίζει: «Θέλουμε να προχωρήσουν στο επόμενο βήμα. Το ΑΙ βοηθά στην επιτάχυνση πολλών από αυτές τις διαδικασίες».
Στο μεταξύ, υπάρχει ήδη εταιρεία, η Plaier, η οποία βοηθά στην εισαγωγή της τεχνολογίας τεχνητής νοημοσύνης στο ποδόσφαιρο. Η έδρα της είναι στο Λονδίνο και ήδη έχει πελάτες ομάδες από την Premier League, ανάμεσά τους τις Μάντσεστερ Σίτι και Τέλσι. Επίσης συνεργάζεται με πάνω από 40 συλλόγους σε όλο τον κόσμο, κάτι που δείχνει πως η τεχνητή νοημοσύνη έχει μπει για τα καλά στο ποδόσφαιρο. Μάλιστα, ανάμεσα στις υπηρεσίες της είναι η καθοδήγηση σχετικά με τις μεταγραφές, τη συνοχή της ομάδας και το αν είναι καιρός να απολυθεί ο προπονητής! Η βάση δεδομένων είναι τεράστια και πλέον γίνονται αναλύσεις έως την τελευταία λεπτομέρεια, ενώ ακόμα μπορεί να λέει και αν κάποιος παίκτης οδεύει προς μυϊκό τραυματισμό και θα πρέπει να ξεκουραστεί ώστε να τον αποφύγει!
Εφημερίδα Απογευματινή
