Το μπάσκετ βρήκε τη λάμψη του στην Αμερική, ξεκινώντας από τα ανοιχτά γήπεδα στις φτωχογειτονιές. Εκεί όπου το ξύλο συνδυαζόταν με το ταλέντο, πριν έρθουν τα κολέγια να γίνουν ο πρώτος σταθμός μετάβασης προς το επαγγελματικό επίπεδο. Ο Χοσέ «Πικουλίν» Ορτίθ μπορεί να πέρασε από το στάδιο των κολεγίων, ωστόσο το ταλέντο του έμοιαζε σαν να είχε αρχίσει να το δείχνει στα ανοιχτά γήπεδα. Πορτορικανός γαρ, ήταν πάντα αντισυμβατικός και έκανε το έθνος του να τον δει ως ηγέτη. Το «Πικουλίν», που τον συνόδευσε στην καριέρα του, στα ελληνικά σημαίνει «Ζιζάνιο». Αυτό το «Ζιζάνιο» άφησε χθες την τελευταία του πνοή σε ηλικία 63 ετών. Νικήθηκε στη μάχη που έδινε με τον καρκίνο. Η είδηση δεν σκόρπισε απλώς τη θλίψη στο παγκόσμιο μπάσκετ, αλλά έκανε το Πουέρτο Ρίκο να χάσει έναν ηγέτη που σήκωνε ψηλά τη σημαία μιας χώρας, η οποία σε πολλές ιστορίες έχει συνδεθεί με σκληρές συμμορίες παρανομίας.
Η Ελλάδα
Ο Χοσέ «Πικουλίν» Ορτίθ λοιπόν ήταν ένας… συμμορίτης του μπάσκετ. Οδήγησε την εθνική ομάδα της χώρας του σε πέντε Μουντομπάσκετ και τέσσερις Ολυμπιακούς Αγώνες, με τελευταία παρουσία αυτή του 2004 στην Αθήνα. Η Ελλάδα δεν του ήταν άγνωστη, καθώς βρέθηκε στα μέρη μας για να παίξει μπάσκετ για περίπου τριάμισι χρόνια. Αρχικά πήγε στη Λάρισα (1994-95), όπου τότε είχε για γυμναστή τον ανερχόμενο Ανδρέα Γκατζούλη, ο οποίος για χρόνια εργάζεται στον Ολυμπιακό και τελευταία συμμετέχει με τον Βασίλη Σπανούλη στην Εθνική Ελλάδας. Τότε ο Ορτίθ έμπαινε στα 32 του και πραγματοποίησε εντυπωσιακές εμφανίσεις, έχοντας κατά μέσο όρο 16,9 πόντους και 11 ριμπάουντ. Την επόμενη αγωνιστική σεζόν πήγε στην ομάδα του Ηρακλείου, όπου επίσης διέπρεψε, για να έρθει ο Άρης να τον υπογράψει το καλοκαίρι του 1996. Πέρασε πολλά μαζί του, κυρίως λόγω των οικονομικών δυσκολιών του συλλόγου της Θεσσαλονίκης.
Το Κόρατς
Ωστόσο κατέκτησε μαζί του το Κύπελλο Κόρατς το 1997. Στο πρώτο ματς στο Αλεξάνδρειο οι «κίτρινοι» ηττήθηκαν με 77-66 από την τουρκική Τόφας Μπούρσα. Στη ρεβάνς της Προύσας όσοι έβλεπαν τον Πορτορικανό σέντερ, ο οποίος πάντα είχε το νούμερο 4 στη φανέλα του, δεν μπορούσαν να καταλάβουν τι θα συνέβαινε. Δεν μιλούσε πολύ και έδειχνε εκνευρισμένος. Ωστόσο έδωσε την απάντησή του με όσα έκανε στο παρκέ. Ο Άρης θριάμβευσε με 88-70 για να κατακτήσει το τρόπαιο, με τον Ορτίθ να βάζει 25 πόντους, έχοντας 8/10 δίποντα και 9/11 βολές. Στη συνέχεια ήταν να πάει στον ΠΑΟΚ, αλλά η συμφωνία δεν υλοποιήθηκε, καθώς βρέθηκε θετικός σε έλεγχο ντόπινγκ.
Στο ΝΒΑ αγωνίστηκε με τη φανέλα των Γιούτα Τζαζ, ενώ στην Ευρώπη πέρασε και από τις Ρεάλ Μαδρίτης, Μπαρτσελόνα. Η ζωή του ωστόσο μπλέχτηκε όταν αποφάσισε να αποχωρήσει από τα παρκέ. Στα τέλη Ιουνίου του 2001 συνελήφθη από την αστυνομία, γιατί στον κήπο του σπιτιού στο Σαν Χουάν του Πουέρτο Ρίκο βρέθηκαν 218 δενδρύλλια μαριχουάνας και στην κατοχή του μικρή ποσότητα κοκαΐνης καθώς επίσης 40 σφαίρες. Μετά ήρθε το διαζύγιο, ενώ οι επενδύσεις που έκανε κυρίως στον χώρο της εστίασης δεν του βγήκαν με αποτέλεσμα να έρθει και η πτώχευση. Τα τελευταία χρόνια είχε ανοίξει μια πιτσαρία, από όπου έβγαζε χρήματα για να συντηρείται, προτού γνωστοποιήσει τη μάχη που έδινε με τον καρκίνο.
Εφημερίδα Απογευματινή
