Για τους Άγγλους φιλάθλους μιας ορισμένης γενιάς, πρόκειται για έναν αγώνα που άφησε βαθιά τραύματα. Στον καθοριστικό προημιτελικό του Παγκοσμίου Κυπέλλου πριν από 56 χρόνια, τα «Τρία Λιοντάρια» γνώρισαν την ήττα με 3-2 από τη Δυτική Γερμανία, βλέποντας τις ελπίδες τους να διατηρήσουν τον κορυφαίο ποδοσφαιρικό τίτλο να εξανεμίζονται.
Σήμερα, όσο απίθανο κι αν ακούγεται, έχει διατυπωθεί η άποψη ότι η ήττα αυτή ίσως αποτέλεσε μέρος μιας απίστευτης συνωμοσίας του Ψυχρού Πολέμου, που φέρεται να οργανώθηκε από τις Ηνωμένες Πολιτείες.
Ορισμένοι πιστεύουν ότι υπήρξε δόλος σχετικά με την αιφνίδια ασθένεια του Γκόρντον Μπανκς από τροφική δηλητηρίαση λίγες ώρες πριν από την αναμέτρηση.
Η απουσία του ανθρώπου που τότε θεωρούνταν ο κορυφαίος τερματοφύλακας στον κόσμο επηρέασε σημαντικά τις πιθανότητες της Αγγλίας στον αγώνα που διεξήχθη στο Μεξικό. Ο Μπανκς είχε εμφανίσει για πρώτη φορά συμπτώματα μετά τον τελευταίο αγώνα της φάσης των ομίλων απέναντι στην Τσεχοσλοβακία, αλλά θεωρήθηκε ότι είχε αναρρώσει πριν υποτροπιάσει την ημέρα του προημιτελικού.
Τη θέση του κάτω από τα δοκάρια πήρε ο Πίτερ Μπονέτι της Τσέλσι, τον οποίο πολλοί θεώρησαν υπεύθυνο και για τα τρία γκολ που δέχθηκε η Αγγλία. Άλλοι επεσήμαναν ως καθοριστική την αντικατάσταση του Μπόμπι Τσάρλτον στο 70ό λεπτό.
Εδώ και δεκαετίες, ορισμένοι άνθρωποι του ποδοσφαίρου πιστεύουν ότι ο Μπανκς — ο οποίος πέθανε το 2019 σε ηλικία 81 ετών — «εξουδετερώθηκε» σκόπιμα εκείνο το μοιραίο πρωινό του 1970.
Μια τριετής έρευνα εξέτασε πλέον τον ισχυρισμό αυτό, δίνοντας ιδιαίτερη έμφαση στο ενδεχόμενο το περιστατικό να αποτελούσε μέρος μιας επιχείρησης της CIA με στόχο να εξασφαλιστεί ότι η μετέπειτα παγκόσμια πρωταθλήτρια Βραζιλία θα κατακτούσε το τρόπαιο.
Ο Γκάμπριελ Γκέιτχαουζ, πρώην διεθνής συντάκτης της εκπομπής Newsnight του BBC, ξεκίνησε να ερευνά την υπόθεση έπειτα από επικοινωνία που είχε με τον εγγονό του Μπανκς, Εντ Τζέρβις.
Στην αυτοβιογραφία του, ο Μπανκς φαινόταν να αποδίδει την ασθένειά του σε ένα μπουκάλι μπίρας. Ωστόσο, ο κ. Τζέρβις δήλωσε στον δημοσιογράφο ότι ο παππούς του «ήταν πάντοτε κάπως καχύποπτος», ενώ ο γιος του τερματοφύλακα, Ρόμπερτ, πρόσθεσε:
«Του φαινόταν εξαιρετικά παράξενο το γεγονός ότι μόνο εκείνος αρρώστησε, και μάλιστα τόσο σοβαρά.»
Η υπόθεση αναζωπυρώθηκε μετά από όσα έγραψε ο αείμνηστος θρυλικός ποδοσφαιρικός δημοσιογράφος Μπράιαν Γκλάνβιλ στο βιβλίο του England Managers: The Toughest Job In Football το 2007.
«Έχω καταλήξει σταδιακά να πιστεύω ότι ο Μπανκς υπήρξε θύμα δολιοφθοράς», έγραφε χαρακτηριστικά.
Σύμφωνα με τον Γκλάνβιλ, ένας άλλος ποδοσφαιρικός συντάκτης, ο Μπομπ Όξμπι, του είχε εκμυστηρευτεί ότι είχε έναν ξάδελφο, τον Στιούαρτ Σίμινγκτον, γερουσιαστή της πολιτείας του Μιζούρι από το 1952 έως το 1976. Όταν συζητήθηκε η ασθένεια του Μπανκς, ο Σίμινγκτον φέρεται να είπε στον Όξμπι:
«Αυτό ήταν δουλειά της CIA. Δεν νομίζεις ότι θα αφήναμε την Αγγλία να νικήσει τη Βραζιλία, έτσι δεν είναι;»
Σύμφωνα με τη θεωρία, οι Ηνωμένες Πολιτείες παρενέβησαν προκειμένου να στηρίξουν τη στρατιωτική δικτατορία που η κυβέρνηση του Λίντον Τζόνσον είχε συμβάλει να εγκατασταθεί στη Βραζιλία το 1964.
Μέχρι το Παγκόσμιο Κύπελλο, έξι χρόνια αργότερα, το καθεστώς ήταν ιδιαίτερα αντιδημοφιλές και η κατάκτηση του τροπαίου θεωρούνταν ένας τρόπος ενίσχυσης της λαϊκής υποστήριξης. Ο Γκέιτχαουζ συζήτησε την ιστορία αυτή με τον Γκλάνβιλ δύο χρόνια πριν από τον θάνατό του, πέρυσι, σε ηλικία 93 ετών.
«Το μόνο που ήταν διατεθειμένος να πει ήταν ότι ο Όξμπι ήταν αξιόπιστος δημοσιογράφος και ότι ο Σίμινγκτον του είχε αναφέρει πως επρόκειτο για “μέρος ενός σχεδίου”», έγραψε ο Γκέιτχαουζ στην εφημερίδα The Observer.
Όπως σημείωσε, ο Σίμινγκτον συμμετείχε στην Επιτροπή Ενόπλων Δυνάμεων της Γερουσίας, η οποία ενημερωνόταν τακτικά από τη CIA.
Ο Γκέιτχαουζ εντόπισε επίσης ένα έγγραφο στα αρχεία της CIA από το 1971, στο οποίο αναφερόταν ότι ο πρόεδρος της Βραζιλίας, στρατηγός Εμίλιο Γκαραστάζου Μέντιτσι, «κατάφερε επιδέξια να συνδέσει τον εαυτό του» με τη νίκη της εθνικής ομάδας.
Παρ’ όλα αυτά, ο δημοσιογράφος παραδέχθηκε ότι οι επαφές του στον χώρο των μυστικών υπηρεσιών δεν είχαν ακούσει τίποτα για ενδεχόμενη δηλητηρίαση.
Ωστόσο, υπενθύμισε την κατάθεση ενός βιολόγου της CIA ενώπιον της αμερικανικής Γερουσίας τη δεκαετία του 1970, σύμφωνα με την οποία η υπηρεσία διέθετε «ουσίες που μπορούν να σου προκαλέσουν μια πραγματικά σοβαρή περίπτωση στομαχικών διαταραχών».
Tου Andy Dolan ©Associated Newspapers Limited
