Τα περιστατικά καρκίνου βρίσκονται σε επίπεδα ρεκόρ: κάθε 80 δευτερόλεπτα κάποιος στο Ηνωµένο Βασίλειο διαγιγνώσκεται µε τη νόσο, σύµφωνα µε πρόσφατη έκθεση του Cancer Research UK. Η India Sturgis ρώτησε κορυφαίους ογκολόγους για τα µέτρα που λαµβάνουν οι ίδιοι προκειµένου να µειώσουν τον κίνδυνο εµφάνισης του καρκίνου που θεραπεύουν.
Καρκίνος στο πάγκρεας
Ο καθηγητής Hendrik-Tobias Arkenau, 53 ετών, είναι σύµβουλος παθολόγος-ογκολόγος στο Leaders in Oncology Care της Harley Street Clinic, στο Λονδίνο.
Μέλι στο τσάι και τον καφέ
Η υπερβολική κατανάλωση ζάχαρης συνδέεται µε αυξηµένη πιθανότητα εµφάνισης διαβήτη, ο οποίος µε τη σειρά του σχετίζεται µε υψηλότερο κίνδυνο καρκίνου του παγκρέατος.
Για να αποφεύγω τις απότοµες αυξήσεις του σακχάρου στο αίµα αποφεύγω τα αναψυκτικά µε ανθρακικό και το γρήγορο φαγητό και προσθέτω µέλι αντί για ζάχαρη στο τσάι και στον καφέ µου. Αυτό αυξάνει το σάκχαρο στο αίµα πιο αργά από την επεξεργασµένη ζάχαρη και περιέχει επίσης αντιοξειδωτικά.
Αντί για βούτυρο, βάζει ελαιόλαδο
Περίπου το 12% των περιστατικών καρκίνου του παγκρέατος στο Ηνωµένο Βασίλειο συνδέονται µε το υπερβολικό βάρος. Και µια µελέτη του 2022 διαπίστωσε ότι οι άνθρωποι που κατανάλωναν περισσότερο ελαιόλαδο είχαν χαµηλότερο κίνδυνο καρκίνου του παγκρέατος. Αυτό είναι πιθανό να είναι ωφέλιµο στο πλαίσιο µιας ευρύτερης διατροφής µεσογειακού τύπου, η οποία µπορεί να βοηθήσει στη διαχείριση του βάρους.
Λαµβάνει βιταµίνες D και K2
∆εν υπάρχουν στοιχεία που να συνδέουν άµεσα τα χαµηλά επίπεδα βιταµίνης D (σηµαντικής για την υγεία των οστών, των δοντιών και των µυών) και K2 (για γερά οστά και την υγεία της καρδιάς) µε τον καρκίνο του παγκρέατος, αλλά πιστεύεται ότι η βιταµίνη D ενισχύει το ανοσοποιητικό σύστηµα και η K2 προκαλεί τον θάνατο των καρκινικών κυττάρων. Λαµβάνω καθηµερινά και τα δύο.
Παρακολουθεί τα επίπεδα σακχάρου
Οι όγκοι µπορούν να εµποδίσουν το πάγκρεας να παράγει ινσουλίνη, καθιστώντας ασταθή τα επίπεδα σακχάρου στο αίµα. Γι’ αυτό µια νέα διάγνωση διαβήτη, ιδιαίτερα σε άτοµα άνω των 50 ετών, µπορεί να αποτελεί ένδειξη καρκίνου του παγκρέατος. Περίπου το ένα τρίτο των ασθενών µου διαγνώστηκαν στη συνέχεια µε καρκίνο του παγκρέατος δύο χρόνια µετά τη διάγνωση του διαβήτη.
Εάν έχετε διαγνωστεί πρόσφατα µε διαβήτη και ανησυχείτε λόγω δίψας, κόπωσης, αργής επούλωσης και ανεξήγητης απώλειας βάρους, ζητήστε από τον γενικό γιατρό σας να σας παραπέµψει για υπερηχογράφηµα και µην αρκεστείτε σε οδηγίες να επιστρέψετε σε τρεις µήνες. Είναι ζωτικής σηµασίας να εντοπιστεί έγκαιρα ο καρκίνος του παγκρέατος.
Καρκίνος του µαστού
Η δρ Rebekah Law είναι χειρουργός µαστού στο The Royal Marsden NHS Foundation Trust, στο Λονδίνο Πάει στη δουλειά µε το ποδήλατο
Εντάσσω στην εβδοµάδα µου τα 150 λεπτά άσκησης µέτριας έντασης που συνιστά το NHS, πηγαίνοντας καθηµερινά στη δουλειά µε ποδήλατο και χρησιµοποιώντας τις σκάλες. Αυτό µε βοηθά να διατηρώ ένα υγιές βάρος. Ερευνες δείχνουν ότι αυτό µειώνει τον κίνδυνο πολλών µορφών καρκίνου -συµπεριλαµβανοµένου του καρκίνου του µαστού- µειώνοντας τη φλεγµονή, γεγονός που βοηθά στην αποτροπή της µη φυσιολογικής κυτταρικής ανάπτυξης.
Θήλασε τα παιδιά της
Η απόκτηση παιδιών και ο θηλασµός συνδέονται µε χαµηλότερο κίνδυνο καρκίνου του µαστού. Πιστεύεται ότι αυτό σχετίζεται εν µέρει µε τους λιγότερους εµµηνορροϊκούς κύκλους και, εποµένως, τη µικρότερη συνολική έκθεση στα οιστρογόνα κατά τη διάρκεια της ζωής. Ηµουν ευγνώµων που µπόρεσα να θηλάσω τα δύο παιδιά µου για περισσότερο από έναν χρόνο.
Πίνει ελάχιστο αλκοόλ
Καθώς το 8% των περιστατικών καρκίνου του µαστού αποδίδεται στο αλκοόλ, πλέον πίνω µόνο µισό ποτήρι κρασί κάθε δύο εβδοµάδες (παλαιότερα έπινα δύο την εβδοµάδα).
Το αλκοόλ περιέχει αιθανόλη, η οποία αυξάνει τα επίπεδα οιστρογόνων και την πυκνότητα του µαστού, γεγονός που συνδέεται µε υψηλότερο κίνδυνο καρκίνου του µαστού. Σύµφωνα µε το Cancer Research UK, δεν υπάρχει ασφαλής ποσότητα.
Ελέγχει το στήθος της κάθε µήνα
Το στήθος εµφανίζει περισσότερα ή λιγότερα ογκίδια κατά τη διάρκεια του εµµηνορροϊκού κύκλου, γι’ αυτό ελέγχω το δικό µου την ίδια χρονική στιγµή κάθε µήνα. Πριν από µερικά χρόνια εντόπισα ένα ογκίδιο και πήγα σε κλινική µαστού για να το ελέγξω. Ευτυχώς, δεν ήταν καρκινικό.
Καρκίνος του προστάτη
Ο καθηγητής Roger Kirby, 75 ετών, είναι συνταξιούχος χειρουργός προστάτη και συνιδρυτής του Prostate Cancer UK.
Παίζει τένις πέντε φορές την εβδοµάδα
Ως άνθρωπος µε ιστορικό καρκίνου (διαγνώστηκα µε καρκίνο του προστάτη το 2012, σε ηλικία 62 ετών, και υποβλήθηκα σε χειρουργική επέµβαση αφαίρεσης του προστάτη µου), παίρνω σοβαρά την πρόληψη. Προσπαθώ να κάνω τουλάχιστον 10.000 βήµατα την ηµέρα, να κάνω τακτικά ποδήλατο και να παίζω τένις πέντε φορές την εβδοµάδα.
Συνιστά σεξ δύο-τρεις φορές την εβδοµάδα
Η υγιής σεξουαλική ζωή και η τακτική εκσπερµάτιση έχουν συνδεθεί µε την πρόληψη του καρκίνου του προστάτη. Μια µελέτη που δηµοσιεύθηκε στο European Urology το 2016 διαπίστωσε ότι όσοι εκσπερµάτιζαν τουλάχιστον 21 φορές τον µήνα είχαν 20% χαµηλότερο κίνδυνο καρκίνου του προστάτη, σε σύγκριση µε όσους εκσπερµάτιζαν µόνο τέσσερις έως επτά φορές τον µήνα.
Οι συµβουλές ποικίλλουν, αλλά προσωπικά πιστεύω ότι δύο ή τρεις φορές την εβδοµάδα φαίνεται λογικό.
Πίνει τέσσερις βιολογικούς καφέδες την ηµέρα
Πίνω τουλάχιστον τέσσερα φλιτζάνια καφέ πριν από το µεσηµεριανό γεύµα, χρησιµοποιώντας βιολογικούς κόκκους καφέ. ∆οκιµές δείχνουν ότι δύο έως τέσσερα φλιτζάνια καφέ την ηµέρα συνδέονται µε χαµηλότερο κίνδυνο αρκετών µορφών καρκίνου, πιθανώς επειδή ο καφές είναι πλούσιος σε ωφέλιµα αντιοξειδωτικά και αντιφλεγµονώδεις ενώσεις.
Αποφεύγει τα µπέργκερ που ψήνονται στη φωτιά
Πρόσφατα έχω µειώσει σηµαντικά την κατανάλωση κρέατος, ιδιαίτερα του επεξεργασµένου κρέατος, όπως το µπέικον και τα µπιφτέκια, που περιέχουν δυνητικά καρκινογόνα χηµικά συντηρητικά (νιτρικά και νιτρώδη). Πλέον τρώω κόκκινο κρέας µόνο µία φορά την εβδοµάδα -αποκλειστικά αρνί, χοιρινό ή µοσχάρι- και αποφεύγω το ψήσιµο απ’ ευθείας στη φωτιά, καθώς το µαγείρεµα του κρέατος σε υψηλές θερµοκρασίες προκαλεί την αντίδραση των ενώσεων που περιέχει (αµινοξέα και σάκχαρα), σχηµατίζοντας ετεροκυκλικές αµίνες, ενώσεις που συνδέονται µε µεταλλάξεις του DNA, οι οποίες µπορεί να αυξήσουν τον κίνδυνο διαφόρων µορφών καρκίνου, συµπεριλαµβανοµένου του καρκίνου του προστάτη.
Κάνει εξέταση PSA κάθε δύο χρόνια
Πιστεύω ότι οι άνδρες άνω των 50 ετών θα πρέπει να κάνουν εξέταση αίµατος PSA (ειδικό προστατικό αντιγόνο) κάθε δύο χρόνια περίπου. Μία αύξηση του PSA µπορεί να υποδηλώνει καρκίνο του προστάτη. Αυτό µε προειδοποίησε για τον όγκο µου και µου έσωσε τη ζωή. Μετρούσα το PSA µου επί µία δεκαετία: στα 50 µου ήταν 0,5 (αµελητέο), αλλά στη συνέχεια αυξήθηκε σταδιακά µε την πάροδο των ετών. Στα 62 µου ήταν 4,3, η υψηλότερη τιµή που είχε καταγραφεί ποτέ, οπότε έκανα µαγνητική τοµογραφία και βιοψία, οι οποίες αποκάλυψαν καρκίνο.
Καρκίνος στο έντερο
Ο δρ Andrew Gaya είναι σύµβουλος κλινικός ογκολόγος, ειδικευµένος στους καρκίνους του γαστρεντερικού συστήµατος, στο The London Clinic και στο Cromwell Hospital του Λονδίνου.
Κάνει µασάζ στο τριχωτό της κεφαλής
Υπάρχουν στοιχεία που συνδέουν τον συστηµατικά κακό ύπνο µε πολλούς τύπους καρκίνου, συµπεριλαµβανοµένου του καρκίνου του εντέρου, πιθανότατα λόγω διαταραχών του βιολογικού ρολογιού και, κατά συνέπεια, του ανοσοποιητικού συστήµατος, της φλεγµονής και των διαδικασιών κυτταρικής επιδιόρθωσης. ∆ίνω προτεραιότητα σε ρουτίνα ύπνου, πηγαίνοντας περίπου στις 11 το βράδυ έως τις 7 το πρωί, χωρίς να κοιτάζω το κινητό µου για 30 λεπτά πριν από τον ύπνο (το µπλε φως από τις οθόνες καταστέλλει τη µελατονίνη, την ορµόνη του ύπνου). Κάνω επίσης ασκήσεις χαλάρωσης – και η σύντροφός µου µερικές φορές µου κάνει µασάζ στο κρανίο, αν δυσκολεύοµαι να ηρεµήσω.
Λαµβάνει προβιοτικά
Φροντίζω την υγεία του εντέρου µου λαµβάνοντας ένα προβιοτικό -µια υγρή καλλιέργεια κάθε µέρα, συνήθως Symprove- καθώς και καταναλώνοντας τροφές όπως ξινολάχανο και kimchi, που είναι πλούσιες σε προβιοτικά.
Τρώει άφθονες φυτικές ίνες
Η χρόνια δυσκοιλιότητα µπορεί να αποτελεί παράγοντα κινδύνου για τον καρκίνο του εντέρου. Πιστεύεται ότι όσο περισσότερο παραµένει η τροφή στο έντερο τόσο πιθανότερο είναι να εκτεθεί σε επιβλαβείς χηµικές ουσίες που θα µπορούσαν να προκαλέσουν βλάβες στα κύτταρα και στο DNA τους. Οι φυτικές ίνες βοηθούν στη διατήρηση της τακτικής λειτουργίας του εντέρου -µία κένωση την ηµέρα είναι το ιδανικό- και καλές πηγές περιλαµβάνουν το σκόρδο, τα κρεµµύδια, τα πράσα, τα καρότα, τη βρώµη, τα φασόλια και τους ξηρούς καρπούς. Τρώω όσο το δυνατόν περισσότερες φυτικές ίνες: προσπαθώ να στοχεύω στα 30 γραµµάρια την ηµέρα (ένα µήλο µε τη φλούδα του περιέχει 4,4 γραµµάρια). Πασπαλίζω επίσης το φαγητό µε ένα συµπλήρωµα από ξηρούς καρπούς, σπόρους και βότανα, για να ενισχύσω την ποικιλοµορφία του εντερικού µικροβιώµατος.
Αποφεύγει το λευκό ψωµί
Υπάρχουν ολοένα και περισσότερα στοιχεία ότι τα χηµικά πρόσθετα και τα συντηρητικά στα υπερεπεξεργασµένα τρόφιµα (UPF) αποτελούν παράγοντα που συµβάλλει στον καρκίνο του εντέρου, αν και δεν γνωρίζουµε ακόµη ακριβώς πώς. Μια µελέτη, που δηµοσιεύθηκε στο JAMA Oncology πέρυσι, διαπίστωσε ότι οι γυναίκες κάτω των 50 ετών, που ακολουθούσαν διατροφή πλούσια σε υπερεπεξεργασµένα τρόφιµα, είχαν 45% µεγαλύτερο κίνδυνο να εµφανίσουν µη φυσιολογικές αναπτύξεις στο έντερό τους, οι οποίες µπορούν να οδηγήσουν σε καρκίνο.
Επιπλέον, τα υπερεπεξεργασµένα τρόφιµα περιέχουν πολύ λίγες φυτικές ίνες και έχουν λίγα θρεπτικά συστατικά. Εχω αντικαταστήσει το λευκό ψωµί και τα ζυµαρικά µε ψωµί ολικής άλεσης, καστανό ρύζι και ζυµαρικά ολικής άλεσης και αποφεύγω τα έτοιµα γεύµατα.
Μια ασπιρίνη των 75 mg κάθε µέρα
Υπάρχουν ισχυρά στοιχεία που συνδέουν την ασπιρίνη µε χαµηλότερο κίνδυνο ορισµένων µορφών καρκίνου, συµπεριλαµβανοµένου του καρκίνου του εντέρου. Η ασπιρίνη καταστέλλει ένα ένζυµο (Cox-2) που µπορεί να οδηγήσει σε ανεξέλεγκτη κυτταρική ανάπτυξη και στην εµφάνιση καρκίνου. Ωστόσο, η ασπιρίνη δεν συνιστάται για όλους και µπορεί να προκαλέσει εσωτερική αιµορραγία, εποµένως συµβουλευτείτε πρώτα τον γενικό γιατρό σας.
Μόνο γυάλινα σκεύη στον φούρνο µικροκυµάτων
Το ζέσταµα φαγητού σε πλαστικά δοχεία προκαλεί τη µεταφορά µικροπλαστικών στο γεύµα σας. Υπάρχουν ολοένα και περισσότερα στοιχεία ότι αυτό θα µπορούσε να συνδέεται µε αυξηµένο κίνδυνο καρκίνου του εντέρου. Ξαναζεσταίνω το φαγητό µου σε πιάτο ή σε γυάλινο σκεύος.
Καρκίνος του δέρµατος
Η δρ Justine Hextall είναι σύµβουλος δερµατολόγος στην Tarrant Street Clinic, στο Sussex.
Πάντα δύο στρώσεις αντιηλιακού
Χρησιµοποιώ SPF 50 όλο τον χρόνο και επικεντρώνοµαι στα χέρια, στα αυτιά, στο πρόσωπο και στον λαιµό -περιοχές στις οποίες βλέπω πολλά περιστατικά καρκίνου του δέρµατος στους ασθενείς µου- και εφαρµόζω δύο στρώσεις· έτσι είναι λιγότερο πιθανό να παραλείψω κάποιο σηµείο. Το κάνω αυτό δέκα λεπτά πριν βγω έξω, ώστε να υπάρχει χρόνος να στεγνώσει και να σχηµατίσει µια προστατευτική µεµβράνη (και το εφαρµόζω ξανά κάθε δύο ώρες το καλοκαίρι, ιδιαίτερα εάν κολυµπώ).
Καθηµερινή χρήση αντιοξειδωτικού ορού
Τα αντιοξειδωτικά βοηθούν στην εξουδετέρωση ασταθών µορίων που ονοµάζονται ελεύθερες ρίζες, οι οποίες παράγονται φυσιολογικά από τον οργανισµό, αλλά και από την έκθεση στην υπεριώδη ακτινοβολία και τη ρύπανση και µπορούν να προκαλέσουν κυτταρικές βλάβες και πρόωρα σηµάδια γήρανσης, όπως ρυτίδες. Μπορεί επίσης να έχουν προστατευτικές ιδιότητες έναντι του καρκίνου, γι’ αυτό εφαρµόζω έναν αντιοξειδωτικό ορό καθηµερινά στο πρόσωπό µου, πριν από το αντιηλιακό.
Ρούχα µε δείκτη προστασίας από την υπεριώδη ακτινοβολία
Η ξαφνική έκθεση στον δυνατό ήλιο δέρµατος που συνήθως παραµένει καλυµµένο -όπως η πλάτη ή η κοιλιά- αυξάνει τον κίνδυνο µελανώµατος περισσότερο απ’ ό,τι η έκθεση δέρµατος που συνήθως είναι ακάλυπτο. Φοράω µπλούζα µε δείκτη προστασίας από την υπεριώδη ακτινοβολία (UPF) 50 -που σηµαίνει ότι εµποδίζει το 98% των υπεριωδών ακτίνων- όταν κολυµπώ και καπέλο µε φαρδύ γείσο όποτε βρίσκοµαι στον ήλιο. Η Solbari είναι µια καλή µάρκα· τα καπέλα ξεκινούν από περίπου 45 λίρες.
Πάντα αντιηλιακό πριν από το µανικιούρ
Εάν πρόκειται να κάνω µανικιούρ -όταν τα χέρια µου θα βρεθούν κάτω από µια λάµπα υπεριώδους ακτινοβολίας για να στεγνώσει το βερνίκι- εφαρµόζω προηγουµένως SPF 50, καθώς η έκθεση µπορεί να συσσωρεύεται µε την πάροδο του χρόνου (ιδιαίτερα εάν πηγαίνετε τακτικά).
∆έκα λεπτά στον ήλιο κάθε µεσηµέρι
Λίγο άµεσο ηλιακό φως στο δέρµα βοηθά τον οργανισµό να παράγει βιταµίνη D, απαραίτητη για την κυτταρική επιδιόρθωση και τη λειτουργία του ανοσοποιητικού συστήµατος: τα χαµηλότερα επίπεδα συνδέονται µε χειρότερη έκβαση στο µελάνωµα. Οµως δέκα λεπτά είναι το µέγιστο χρονικό διάστηµα που θα καθόµουν έξω χωρίς προστασία το µεσηµέρι, όταν ο κίνδυνος εγκαύµατος είναι µεγαλύτερος. Θα πρέπει επίσης να ελέγχετε τον δείκτη υπεριώδους ακτινοβολίας· εάν είναι πάνω από 3, χρειάζεστε προστασία ακόµη και µια συννεφιασµένη ηµέρα.
ΤΗΣ INDIA STURGIS ©Associated Newspapers Limited
Εφημερίδα «Κυριακάτικη Απογευματινή»
