Μια A.I selfie «δείχνει» τον θανάσιμο κίνδυνο καρκίνου

Επιστήµονες ανέπτυξαν εργαλείο τεχνητής νοηµοσύνης το οποίο εντοπίζει τους ασθενείς που απειλούνται άµεσα απλώς «σκανάροντας» τα πρόσωπά τους
12:20 - 25 Οκτωβρίου 2026

Μια απλή selfie θα µπορούσε σύντοµα να βοηθά τους γιατρούς να προβλέπουν αν ένας ασθενής µε καρκίνο θα επιβιώσει. Επιστήµονες ανέπτυξαν ένα εργαλείο τεχνητής νοημοσύνης (A.I.) που µπορεί να εντοπίζει τους ασθενείς µε τον µεγαλύτερο κίνδυνο θανάτου, απλώς αναλύοντας µια φωτογραφία του προσώπου τους.

Στις δοκιµές, περισσότεροι από τους µισούς από όσους χαρακτηρίστηκαν ως ασθενείς υψηλότερου κινδύνου πέθαναν µέσα σε 90 ηµέρες. Αντίθετα, µόλις το 2% όσων ανήκαν στην οµάδα χαµηλότερου κινδύνου πέθαναν κατά την ίδια περίοδο. Οι ειδικοί πιστεύουν ότι η τεχνολογία θα µπορούσε να βοηθήσει τους γιατρούς να αποφασίζουν ποιοι ασθενείς βρίσκονται σε αρκετά καλή κατάσταση ώστε να υπο-βληθούν σε επιθετική θεραπεία κατά του καρκίνου και ποιοι ενδέχεται να χρειάζονται µια πιο ήπια προσέγγιση. Το εργαλείο, που ονοµάζεται FaceSurvival, αναπτύχθηκε από Αµερικανούς ερευνητές στο Mass General Brigham.

Βασίζεται σε προηγούμενη έρευνα που έδειξε ότι οι ασθενείς µε καρκίνο, οι οποί-οι φαίνονται µεγαλύτεροι από την πραγµατική τους ηλικία, έχουν περισσότερες πιθανότητες να πεθάνουν.

Οµως, αντί να εκτιµά τη βιολογική ηλικία ενός ασθενούς, η νέα τεχνητή νοηµοσύνη αναζητά ανεπαίσθητες ενδείξεις στο πρόσωπο που θα µπορούσαν να αποκαλύψουν τις πιθανότητες επιβίωσής του.

Αξιολόγηση θεραπείας

Τα ευρήµατα, που δημοσιεύθηκαν στο επιστηµονικό περιοδικό «The Lancet Digital Health», θα µπορούσαν να µεταµορφώ-σουν τον τρόπο µε τον οποίο οι γιατροί αξιολογούν τους ασθενείς πριν από τη θεραπεία. Οι γιατροί ήδη σχηµατίζουν γρήγορες εκτιµήσεις για την υγεία ενός ασθενούς απλώς κοιτάζοντάς τον. Η πρακτική αυτή, γνωστή ως «eyeball test» (οπτι-κή εκτίµηση), τους βοηθά να αξιολογούν πόσο εύθραυστος φαίνεται κάποιος.

«Οι κλινικοί γιατροί ήδη αξιολογούν διαισθητικά την υγεία των ασθενών µε βάση την εµφάνισή τους», δήλωσε η συν-συγγραφέας της µελέτης, δρ Γκρέις Λι, ειδικός στην ακτινοθεραπευτική ογκολογία, και συνεχίζει: «Το εργαλείο µάς παρέχει έναν τρόπο να τυποποιηθεί και να ποσοτικοποιηθεί αυτή η διαισθητική πρακτική, βελτιώνοντας ενδεχοµένως την ακρίβεια της πρόγνωσης και τη λήψη κλινικών απο-φάσεων».

Για να αναπτύξουν την τεχνολογία, οι ερευνητές εκπαίδευσαν ένα σύστηµα τε-χνητής νοημοσύνης χρησιμοποιώντας περισσότερες από 40 εκατοµµύρια δηµόσια διαθέσιµες φωτογραφίες προσώπων. Στη συνέχεια, εκπαίδευσαν το FaceSurvival να προβλέπει τη θνησιµότητα χρησιµοποιώντας φωτογραφίες περισσότερων από

34.000 ασθενών µε καρκίνο. Οταν δοκιµάστηκε σε µια ξεχωριστή οµάδα 3.820 ασθενών, το εργαλείο έδωσε σε καθέναν µια βαθµολογία κινδύνου µεταξύ 0 και 1. Συνολικά, όσοι ανήκαν στο τεταρτηµόριο υψηλότερου κινδύνου είχαν περισσότερες από τριπλάσιες πιθανότητες να πεθάνουν σε σχέση µε όσους ανήκαν στο τεταρτη-µόριο χαµηλότερου κινδύνου, ακόµη και αφού ελήφθησαν υπόψη η ηλικία, το φύλο και ο τύπος του καρκίνου.

Βιολογική ηλικία

Τα ευρήµατα δοκιµάστηκαν επίσης σε σχεδόν 4.900 ασθενείς µε καρκίνο στην Ολλανδία. Οι επιστήµονες ανέπτυξαν επίσης ένα δεύτερο εργαλείο, που ονοµάζεται FAHR-FaceAge, το οποίο εκτιµά τη βιολογική ηλικία ενός ατόµου από το πρόσωπό του. Σε αντίθεση µε τη χρονολογική ηλικία, η βιολογική ηλικία αντικατοπτρίζει το πόσο έχει γεράσει ο οργανισµός.

Σε προηγούµενη έρευνα, η οµάδα παρουσίασε την ιδέα, χρησιµοποιώντας φωτογραφίες δύο ηθοποιών του Χόλιγουντ, οι οποίες είχαν τραβηχτεί όταν και οι δύο ήταν 50 ετών.

Ο Πολ Ραντ, σήµερα 57 ετών, πρωταγωνιστής των ταινιών «Ant-Man» και «The 40-Year-Old Virgin», εκτιµήθηκε ότι είχε βιολογική ηλικία µόλις 42,6 ετών. Αντίθετα, ο Γουίλφορντ Μπρίµλεϊ, ο οποίος πρωταγωνίστησε στην ταινία «Cocoon» του 1985 και πέθανε σε ηλικία 85 ετών το 2020, εκτιµήθηκε ότι είχε βιολογική ηλικία 69 ετών.

Στην τελευταία µελέτη, οι ερευνητές δοκίµασαν το νέο τους εργαλείο εκτίµησης της βιολογικής ηλικίας σε περισσότερους από 38.000 ασθενείς µε καρκίνο. Οσοι έδειχναν στο πρόσωπο τουλάχιστον πέντε χρόνια µεγαλύτεροι από την πραγµατική τους ηλικία είχαν κατά 21% υψηλότερο κίνδυνο θανάτου. Οσοι έδειχναν τουλάχιστον πέντε χρόνια νεότεροι είχαν κατά 17% χαµηλότερο κίνδυνο.

Κάπνισµα – ναρκωτικά

Το κάπνισµα, η υπερβολική κατανάλωση αλκοόλ και η χρήση ναρκωτικών ουσιών συνδέθηκαν επίσης µε ένα πρόσωπο που φαίνεται µεγαλύτερο σε ηλικία. Το κάπνισµα παρουσίασε την ισχυρότερη συσχέτιση, µε τους σηµερινούς καπνιστές να τείνουν να φαίνονται βιολογικά µεγαλύτεροι από τους πρώην καπνιστές και από όσους δεν είχαν καπνίσει ποτέ.

Οι ερευνητές πιστεύουν ότι τα δύο εργαλεία θα µπορούσαν τελικά να χρησιµοποιούνται µαζί, ώστε να βοηθούν τους γιατρούς να αξιολογούν τους ασθενείς τα-χύτερα και µε µικρότερο κόστος.

Και παρόλο που η τεχνητή νοηµοσύνη µπορεί να εντοπίζει ασθενείς µε µεγαλύτερο κίνδυνο θανάτου, δεν είναι ακόµη γνωστό αν η χρήση της για την καθοδήγηση της θεραπείας θα βελτίωνε την επιβίωση.

ΤΗΣ ZOE HARDY senior health reporter ©Associated Newspapers Limited

Κυριακάτικη Απογευματινή