Η Ορθόδοξη Ανάσταση δεν είναι απλώς μια τελετουργία. Δεν είναι πυροτεχνήματα, δεν είναι βαρελότα, δεν είναι το «Χριστός Ανέστη» που αντηχεί τα μεσάνυχτα και ύστερα χάνεται μέσα σε καπνούς από ψησταριές. Είναι η κορυφαία στιγμή του εκκλησιαστικού έτους. Η νίκη της ζωής επί του θανάτου. Η υπέρβαση της απελπισίας. Η υπόσχεση ότι το σκοτάδι δεν έχει τον τελευταίο λόγο.
Και όμως, κάθε εποχή διαβάζει την Ανάσταση με τα δικά της βάρη.
Στην Ορθόδοξη παράδοση, το Πάθος προηγείται της Δόξας. Η Σταύρωση δεν παρακάμπτεται. Δεν ωραιοποιείται. Είναι ωμή, δημόσια, άδικη. Ο Χριστός δεν ανασταίνεται σε έναν ειρηνικό κόσμο. Ανασταίνεται μέσα σε έναν κόσμο βίας, εξουσίας και πολιτικού κυνισμού. Και αυτό ίσως είναι το πιο επίκαιρο στοιχείο του μηνύματος. Σήμερα ο πόλεμος δεν είναι μακρινή βιβλική αφήγηση. Είναι τηλεοπτικό πλάνο, είναι γεωπολιτικός υπολογισμός, είναι αγορές που ανεβοκατεβαίνουν. Από την Ουκρανία μέχρι τη Μέση Ανατολή και από εκεί ως τις εντάσεις στην Ασία -με την Ταϊβάν στο επίκεντρο στρατηγικών νεύρων και τη Νότια Σινική Θάλασσα να βράζει- η παγκόσμια αστάθεια δεν είναι αφηρημένη έννοια. Είναι καθημερινότητα.
Και η καθημερινότητα έχει κόστος. Οι τιμές της ενέργειας ανεβαίνουν, οι οικονομίες πιέζονται, οι κοινωνίες μετρούν τα ευρώ τους. Το Πάσχα, που κάποτε ήταν σύμβολο αφθονίας και γιορτής, φέτος μετριέται και σε κιλοβατώρες. Με τις τιμές του πετρελαίου όπως διαμορφώνονται, το πατροπαράδοτο έθιμο της καύσης του Ιούδα αποκτά νέα διάσταση. Δεν θα τον κάψουμε. Θα τον θάψουμε, με τιμές και εξοικονόμηση καυσίμων. Άντε μετά να πείσεις ότι πρόκειται για λαϊκή παράδοση και όχι για εφαρμογή ενεργειακής πολιτικής.
Το χιούμορ, όσο πικρό κι αν είναι, αποκαλύπτει μια αλήθεια. Ακόμη και οι γιορτές προσαρμόζονται στην οικονομία του πολέμου. Και όμως, η Ανάσταση δεν εξαρτάται από τις τιμές του πετρελαίου ούτε από τις γεωπολιτικές εντάσεις. Στην Εκκλησία, το Φως δεν είναι συμβολισμός ευημερίας. Είναι εμπειρία ελπίδας μέσα στο σκοτάδι. Το «Δεύτε λάβετε φως» δεν προϋποθέτει σταθερό χρηματιστήριο ούτε ειρηνικές αγορές. Προϋποθέτει κοινότητα. Σε μια εποχή που η Ασία επανακαθορίζει τον παγκόσμιο συσχετισμό ισχύος, που οι εμπορικοί δρόμοι γίνονται στρατηγικά εργαλεία και οι συμμαχίες αναδιατάσσονται, η Ανάσταση θυμίζει κάτι που υπερβαίνει τις αγορές. Ότι η Ιστορία κινείται, αλλά δεν αυτονομείται από την ηθική.
Το μήνυμα της Ορθοδοξίας δεν είναι φυγή από τον κόσμο. Είναι η μεταμόρφωσή του. Δεν αγνοεί τον πόλεμο, τον αντικρίζει. Δεν υποτιμά τη φτώχεια, τη συμμερίζεται. Δεν κλείνει τα μάτια στην αβεβαιότητα, τη φωτίζει. Ίσως φέτος το Πάσχα να είναι πιο λιτό. Ίσως τα τραπέζια να είναι πιο συγκρατημένα. Ίσως οι λαμπάδες να καούν λιγότερο χρόνο για λόγους οικονομίας. Αλλά η Ανάσταση δεν μετριέται σε λίτρα καυσίμου.
Μετριέται στην ικανότητα μιας κοινωνίας να κρατά το φως αναμμένο, ακόμη κι όταν ο κόσμος γύρω της μοιάζει να σκοτεινιάζει. Και αυτό, όσο κι αν ανεβαίνουν οι τιμές, δεν φορολογείται.
Εφημερίδα Απογευματινή
