Η βία γύρω μας αυξάνεται: υπάρχουν άνθρωποι που την ασκούν και είναι ικανοί να φτάσουν στα άκρα, αλλά και άνθρωποι που γίνονται θύματα της βίας μέσα στην κανονικότητά τους, στη ρουτίνα τους, και βρίσκονται σε κίνδυνο.
Όταν πράξεις βίας προέρχονται από ανθρώπους με απουσία συνείδησης, συνήθως μιλάμε για άτομα που νοσούν βαριά. Ωστόσο, για να αποφευχθεί το στίγμα τής ψυχικής νόσου, λέμε ότι πρόκειται για ανθρώπους που είτε δεν έχουν διαγνωστεί είτε έχουν διαγνωστεί αλλά δεν ακολουθούν τη θεραπεία τους, δηλαδή είναι αφρόντιστοι ή παραμελημένοι. Όταν, όμως, λαμβάνουν σωστά την αγωγή και την απαραίτητη φροντίδα, η κατάστασή τους ρυθμίζεται και σταθεροποιείται και δεν αποτελούν κίνδυνο ούτε για τον εαυτό τους ούτε για τους άλλους.
Όμως, υπάρχουν περιστατικά που οι θύτες δεν μπορούν να ρυθμίσουν και να διαχειριστούν το συναίσθημά τους. Έχουν χαμηλή ανοχή σε ευάλωτα συναισθήματα όπως είναι η ματαίωση, η απόρριψη, αλλά και σε επιθετικά συναισθήματα όπως αυτό του θυμού. Με απουσία ενσυναίσθησης και αδιαφορία προς τον συνάνθρωπο, λειτουργούν με βάση το ατομικό συμφέρον, χωρίς να υπολογίζουν τις συνέπειες των πράξεών τους και παρουσιάζουν συνεχή παραβατικότητα. Υποκύπτουν στα κατώτερα ένστικτα και λειτουργούν βάσει παρορμήσεως, χωρίς να περνούν από το φίλτρο της σκέψης.
Όλα αυτά περιγράφουν ανθρώπους με δύσκολα χαρακτηριστικά προσωπικότητας, και όσο δυσκολεύει η καθημερινότητα γύρω μας, οι κοινωνικοοικονομικές συνθήκες, τόσο περισσότερα ερεθίσματα θα έχουν ώστε να πυροδοτούν και να εκδηλώνουν αυτά τα χαρακτηριστικά.
Φυσικά το ζήτημα είναι πολυπαραγοντικό και λαμβάνουμε υπόψιν και άλλες μεταβλητές που παίζουν ρόλο σε αυτό, όπως το πώς έχει μεγαλώσει κάποιος, το διαδίκτυο και το πώς εξαπλώνονται μαζικά εικόνες βίας ενισχύοντας τη μίμηση, το σχολείο, τη χρήση ουσιών που αυξάνει την επιθετικότητα σε τέτοιες περιπτώσεις, και εν γένει το αξιακό σύστημα του καθενός.
Κάθε άτομο, πέρα από την ποινή του, πρέπει να έχει εξασφαλισμένη την απαραίτητη καθοδήγηση και υποστήριξη για την ψυχική του υγεία, ώστε να αποφεύγονται επαναλαμβανόμενες πράξεις και η δημιουργία κατά συρροή δραστών.
*Η κυρία Σκαμπαρδώνη είναι ψυχολόγος-ψυχοθεραπεύτρια
Εφημερίδα Απογευματινή
