Η επόμενη ημέρα της καταστροφικής πυρκαγιάς βρίσκει το Πόρτο Γερμενό και τις γύρω περιοχές της Δυτικής Αττικής αντιμέτωπες με ένα τεράστιο έργο αποκατάστασης. Η φωτιά άφησε πίσω της καμένα σπίτια, κατεστραμμένες περιουσίες, καλλιέργειες και υποδομές, μετατρέποντας μέσα σε λίγες ώρες ολόκληρες περιοχές σε τοπία στάχτης.
Στο Πόρτο Γερμενό, την Ψάθα και τους οικισμούς στον κάμπο των Μεγάρων, κάτοικοι και Αρχές έχουν ξεκινήσει έναν αγώνα δρόμου προκειμένου να αποκατασταθούν τα βασικά δίκτυα και να ολοκληρωθεί η καταγραφή των ζημιών. Το πρώτο μεγάλο στοίχημα είναι να αποκατασταθούν οι υποδομές και παράλληλα να προχωρήσουν χωρίς καθυστερήσεις οι διαδικασίες για τις αποζημιώσεις των πληγέντων.
Την ίδια στιγμή, οι κάτοικοι επιστρέφουν στις περιουσίες τους και προσπαθούν να διαχειριστούν τις συνέπειες της καταστροφής. Καμένα δέντρα, μεταλλικά αντικείμενα, συντρίμμια από κτίσματα και οχήματα που καταστράφηκαν ολοσχερώς απομακρύνονται σταδιακά, σε μια προσπάθεια να δημιουργηθεί ξανά ένας στοιχειώδης χώρος ζωής.
Το 90% των σοβαρά πληγέντων κατοικιών είχε ξύλινες κατασκευές
Ο δήμαρχος Μάνδρας – Ειδυλλίας, Αρμόδιος Δρίσκος, μιλώντας στο ΑΠΕ-ΜΠΕ, περιέγραψε τις συνθήκες κάτω από τις οποίες η φωτιά προκάλεσε τόσο εκτεταμένες ζημιές.
Όπως ανέφερε, περίπου το 90% των κατοικιών που υπέστησαν σοβαρές ζημιές διέθεταν ξύλινες στέγες ή βεράντες, οι οποίες τυλίχθηκαν γρήγορα στις φλόγες όταν πάνω τους κατέρρευσαν φλεγόμενα δέντρα.
Χαρακτηριστική είναι η περίπτωση του 53χρονου Παναγιώτη Λιώρη, το πατρικό σπίτι του οποίου καταστράφηκε όταν φλεγόμενο τμήμα μιας μεγάλης ελιάς έπεσε στη σκεπή.
Ο ίδιος, εργαζόμενος στον ΔΕΔΔΗΕ, αναφέρθηκε και στο ζήτημα της συντήρησης της βλάστησης κοντά στο ηλεκτρικό δίκτυο, επισημαίνοντας τη διαφορά ανάμεσα στα δίκτυα που βρίσκονται υπό την ευθύνη του Οργανισμού και τα ιδιωτικά δίκτυα. Στο πλαίσιο των σχετικών ρυθμίσεων προβλέπεται απλοποίηση των διαδικασιών για το κλάδεμα και τον καθαρισμό της βλάστησης σε απόσταση οκτώ μέτρων από στύλους και καλώδια.
Η φωτιά άλλαξε κατεύθυνση και έφτασε στους οικισμούς
Οι κάτοικοι της περιοχής περιγράφουν τις δραματικές ώρες κατά τις οποίες το μέτωπο μετακινήθηκε με μεγάλη ταχύτητα.
Αρχικά, οι φλόγες έγιναν ορατές στην κορυφή του Μύτικα, έχοντας ήδη ανέβει από την περιοχή του Πόρτο Γερμενού. Πολλοί κάτοικοι εγκατέλειψαν έγκαιρα τον οικισμό, όμως ορισμένοι παρέμειναν πίσω.
Λίγες ώρες αργότερα, περίπου στις 4 το απόγευμα, το μέτωπο κινήθηκε κατά μήκος της κορυφογραμμής, κατέβηκε από χαράδρα και κατευθύνθηκε προς τους οικισμούς των Μεγάρων, μεταξύ άλλων τη Βένιζα, τη Λούμπα και το Κανδύλι.
Η Ψάθα, παρά την ένταση της πυρκαγιάς, απέφυγε τα χειρότερα. Ο οικισμός διατηρεί σε μεγάλο βαθμό τη φυσιογνωμία του και η ζωή άρχισε σταδιακά να επιστρέφει, με κατοίκους και παραθεριστές να προσπαθούν να αφήσουν πίσω τους τις δραματικές στιγμές.
Το Πόρτο Γερμενό μετρά τις πληγές του
Η εικόνα στο Πόρτο Γερμενό είναι διαφορετική.
Δεκάδες σπίτια υπέστησαν ολοκληρωτική καταστροφή, ενώ σε πολλές περιπτώσεις απέμειναν μόνο στάχτες, μεταλλικές κατασκευές και τμήματα κτισμάτων. Απανθρακωμένοι κορμοί δέντρων, καμένα αυτοκίνητα και παραμορφωμένες λαμαρίνες συνθέτουν ένα σκηνικό που θυμίζει εμπόλεμη ζώνη.
Σε αρκετές περιπτώσεις, οι κόποι μιας ολόκληρης ζωής μετατράπηκαν μέσα σε λίγες ώρες σε άμορφες μάζες από μπάζα και καμένα υλικά. Σπίτια που κρίθηκαν ακατάλληλα έχουν ήδη σημαδευτεί με το χαρακτηριστικό κόκκινο τρίγωνο, προκειμένου να ακολουθήσει η προβλεπόμενη διαδικασία.
Κάτοικοι προσπαθούν μόνοι τους να καθαρίσουν τις περιουσίες τους. Άλλοι σιωπηλοί και συγκλονισμένοι, άλλοι οργισμένοι, αναζητούν απαντήσεις για το μέγεθος της καταστροφής και κυρίως για το πώς θα μπορέσουν να ξαναστήσουν από την αρχή τις ζωές τους.
Αποκαθίσταται η ηλεκτροδότηση – Συνεχίζονται οι αυτοψίες
Παράλληλα με την επιτήρηση της περιοχής για την αποτροπή αναζωπυρώσεων, συνεργεία του ΔΕΔΔΗΕ εργάζονται για την αποκατάσταση της ηλεκτροδότησης.
Εναερίτες και εργολάβοι προχώρησαν στην αντικατάσταση κατεστραμμένων στύλων και εξαρτημάτων, με τις φθαρμένες υποδομές να αντικαθίστανται όπου απαιτείται από νέες τσιμεντένιες κολώνες.
Την ίδια στιγμή, μικτά κλιμάκια της Γενικής Διεύθυνσης Αποκατάστασης Επιπτώσεων Φυσικών Καταστροφών (ΓΔΑΕΦΚ) πραγματοποιούν αυτοψίες και καταγράφουν τις ζημιές στα ακίνητα.
Η διαδικασία αυτή αποτελεί κρίσιμο βήμα για την ενεργοποίηση των μέτρων οικονομικής στήριξης.
Σε 15 ημέρες η πρώτη οικονομική ενίσχυση
Σύμφωνα με τον δήμαρχο Μάνδρας – Ειδυλλίας, οι πρώτες οικονομικές ενισχύσεις αναμένεται να καταβληθούν μέσα στις επόμενες 15 ημέρες.
Το ποσό θα ανέρχεται σε 3.000 ή 6.000 ευρώ, ανάλογα με την έκταση και το είδος των ζημιών, και θα αφορά τις άμεσες ανάγκες των πληγέντων.
Παράλληλα, σύμφωνα με τον σχεδιασμό που περιέγραψε ο δήμαρχος, τον Σεπτέμβριο αναμένονται οι προκαταβολές, οι οποίες θα αντιστοιχούν στο 50% της αποζημίωσης που δικαιούται ο ιδιοκτήτης κάθε κατεστραμμένου σπιτιού.
Στόχος είναι να δοθεί στους πληγέντες η δυνατότητα να ξεκινήσουν το συντομότερο δυνατό τις εργασίες αποκατάστασης και ανοικοδόμησης.
Το δύσκολο ανάγλυφο και ο μοναδικός δρόμος διαφυγής
Ένα από τα μεγαλύτερα προβλήματα που αντιμετώπισαν οι Αρχές ήταν η ιδιαίτερη μορφολογία της περιοχής.
Οι οικισμοί του κόλπου – Πόρτο Γερμενό, Προσήλι και Άγιος Νικόλαος – περιβάλλονται από ορεινούς όγκους και χαράδρες, ενώ διαθέτουν ουσιαστικά έναν βασικό δρόμο διαφυγής.
Ο δήμαρχος Μάνδρας – Ειδυλλίας συνέδεσε το ζήτημα με την ανάγκη ασφαλών οδών εκκένωσης, παραπέμποντας στην εμπειρία από την τραγωδία στο Μάτι.
Όπως υποστήριξε, η συγκεκριμένη πυρκαγιά χαρακτηριζόταν από πολλαπλούς παράγοντες υψηλού κινδύνου: μεγάλη ποσότητα άκαυτης δασικής ύλης ηλικίας 50-60 ετών, απότομες χαράδρες και ιδιαίτερα ισχυρούς ανέμους.
Σύμφωνα με την περιγραφή του, οι άνεμοι έφτασαν τα 10-11 μποφόρ, δημιουργώντας συνθήκες στις οποίες η επιχειρησιακή δράση των εναέριων μέσων ήταν εξαιρετικά δύσκολη.
Τέσσερις αντιπυρικές ζώνες δεν στάθηκαν αρκετές
Τις πρώτες ημέρες, στις 31 Ιουλίου και 1 Αυγούστου, το πύρινο μέτωπο κινήθηκε από τη Βοιωτία προς τη Δυτική Αττική.
Το μέτωπο είχε μήκος περίπου επτά χιλιομέτρων, ενώ οι ισχυροί άνεμοι και οι στροβιλισμοί που δημιουργούνταν στην περιοχή επέτρεψαν στις φλόγες να περάσουν τις τέσσερις αντιπυρικές ζώνες που είχαν δημιουργηθεί από τις επίγειες δυνάμεις.
Η φωτιά εισήλθε τελικά στον κόλπο του Πόρτο Γερμενού, όπου βρήκε μεγάλη ποσότητα καύσιμης ύλης και ιδιαίτερα δύσκολο ανάγλυφο.
Ο πρόεδρος της κοινότητας Βιλίων, Βασίλης Φιλάνδρας, περιέγραψε τις συνθήκες ως ακραίες, σημειώνοντας ότι σε ορισμένα σημεία «δεν μπορούσες να σταθείς όρθιος».
Καθοριστική ήταν η συνδρομή των πυροσβεστών και των εθελοντικών ομάδων, οι οποίοι επιχείρησαν σε μικρές εστίες κοντά σε κατοικίες. Παράλληλα, πυροσβεστικές αντλίες μεταφέρθηκαν σε σημεία όπου υπήρχαν δεξαμενές νερού, καθώς η διακοπή της ηλεκτροδότησης είχε καταστήσει πολλές από αυτές μη λειτουργικές.
120 άνθρωποι απομακρύνθηκαν από τον κόλπο
Παρά την έκταση της καταστροφής, ο απολογισμός σε ανθρώπινες ζωές στην περιοχή θα μπορούσε να ήταν πολύ βαρύτερος.
Σύμφωνα με τον δήμαρχο, πραγματοποιήθηκαν 120 απεγκλωβισμοί ανθρώπων που είχαν παγιδευτεί ή αρνούνταν αρχικά να εγκαταλείψουν τις κατοικίες τους. Μεταξύ αυτών βρίσκονταν ασθενείς και μέλη ευάλωτων κοινωνικών ομάδων.
Οι επιχειρήσεις απομάκρυνσης ολοκληρώθηκαν με ασφάλεια και οι άνθρωποι μεταφέρθηκαν εκτός του κόλπου.
«Προτεραιότητά μας ήταν να προστατέψουμε την ανθρώπινη ζωή και να μη μείνει κανένας πίσω», ανέφερε χαρακτηριστικά ο κ. Δρίσκος.
Η περιοχή, ωστόσο, δεν έμεινε χωρίς απώλειες. Δύο αεροπόροι έχασαν τη ζωή τους εν ώρα καθήκοντος, επιχειρώντας στην προσπάθεια προστασίας της περιοχής από τη φωτιά.
Η επόμενη ημέρα
Η μάχη πλέον έχει μεταφερθεί από το μέτωπο της φωτιάς στο μέτωπο της αποκατάστασης.
Η επιστροφή στην κανονικότητα δεν θα είναι εύκολη για τους κατοίκους του Πόρτο Γερμενού. Οι καταστροφές στις κατοικίες, στις υποδομές και στο φυσικό περιβάλλον είναι εκτεταμένες, ενώ για πολλές οικογένειες η επόμενη ημέρα σημαίνει ουσιαστικά την ανάγκη να ξαναχτίσουν από την αρχή.
Οι αυτοψίες, η αποκατάσταση των δικτύων και οι πρώτες οικονομικές ενισχύσεις αποτελούν τα άμεσα βήματα. Το μεγάλο στοίχημα, όμως, είναι η ταχεία και αποτελεσματική ανασυγκρότηση της περιοχής, με παράλληλη ενίσχυση της αντιπυρικής προστασίας και των οδών διαφυγής.
Στο Πόρτο Γερμενό, όπου η φωτιά άφησε πίσω της ένα βαρύ αποτύπωμα, η προσπάθεια τώρα περνά στην επόμενη φάση: από την επιβίωση και την κατάσβεση, στην αποκατάσταση, την αποζημίωση και την επιστροφή των κατοίκων στην καθημερινότητά τους.
