Τις αποφάσεις του Συμβουλίου της Επικρατείας, με τις οποίες ακυρώθηκαν τρεις άδειες λειτουργίας παραρτημάτων μη κρατικών πανεπιστημίων στην Ελλάδα, σχολίασε το υπουργείο Παιδείας, υπογραμμίζοντας ότι το θεσμικό πλαίσιο για τη λειτουργία τους είναι συνταγματικά κατοχυρωμένο.
Σε ανακοίνωσή του, το υπουργείο επισημαίνει ότι οι αποφάσεις του ΣτΕ δεν αφορούν τον ίδιο τον νόμο 5094/2024, αλλά ζητήματα που σχετίζονται με την εφαρμογή του θεσμικού πλαισίου και επιμέρους πλημμέλειες στη διοικητική διαδικασία.
Τρεις άδειες στο επίκεντρο των αποφάσεων
Το Συμβούλιο της Επικρατείας ακύρωσε τρεις άδειες λειτουργίας παραρτημάτων μη κρατικών πανεπιστημίων, κρίνοντας ότι υπήρχαν πλημμέλειες σε επιμέρους ζητήματα της διοικητικής διαδικασίας.
Το Υπουργείο Παιδείας υπογραμμίζει ότι οι δικαστικές αποφάσεις δεν θέτουν υπό αμφισβήτηση τη συνταγματικότητα του θεσμικού πλαισίου που διέπει τη λειτουργία των μη κρατικών ΑΕΙ.
«Οι αποφάσεις του ΣτΕ αφορούν στην εφαρμογή του» αναφέρεται χαρακτηριστικά στην ανακοίνωση του υπουργείου.
Άμεσες ενέργειες για τη συμμόρφωση
Μετά τις αποφάσεις του ανώτατου ακυρωτικού δικαστηρίου, οι αρμόδιοι φορείς θα προχωρήσουν άμεσα στις απαραίτητες ενέργειες για τη συμμόρφωση με το περιεχόμενό τους.
Παράλληλα, σύμφωνα με το Υπουργείο Παιδείας, θα ληφθούν όλα τα αναγκαία μέτρα ώστε να διασφαλιστούν τα δικαιώματα των φοιτητών και των φοιτητριών που φοιτούν στα συγκεκριμένα ιδρύματα.
«Δεν θα χαθεί το ακαδημαϊκό έτος»
Ιδιαίτερη έμφαση δίνει το υπουργείο στη διασφάλιση της ομαλής πορείας των σπουδών των φοιτητών.
Όπως διαβεβαιώνει, δεν πρόκειται να χαθεί το ακαδημαϊκό έτος για κανέναν φοιτητή ή φοιτήτρια των συγκεκριμένων ιδρυμάτων, ενώ οι απαραίτητες διαδικασίες θα προχωρήσουν άμεσα προκειμένου να αντιμετωπιστούν οι συνέπειες των δικαστικών αποφάσεων.
Το Υπουργείο Παιδείας επιμένει, παράλληλα, ότι το θεσμικό πλαίσιο για τα μη κρατικά ΑΕΙ παραμένει σε ισχύ, με τις αποφάσεις του ΣτΕ να αφορούν ζητήματα εφαρμογής και διοικητικής διαδικασίας.
H ανακοίνωση του Υπουργείου Παιδείας
Με τις σημερινές αποφάσεις του Γ΄ Τμήματος του Συμβουλίου της Επικρατείας:
1. Επιβεβαιώνεται εκ νέου η συνταγματικότητα του θεσμικού πλαισίου για τα Νομικά Πρόσωπα Πανεπιστημιακής Εκπαίδευσης. Όχι μόνο δεν διατυπώνεται οποιαδήποτε αμφιβολία ως προς τη συνταγματικότητα των σχετικών διατάξεων του ν. 5094/2024, αλλά, αντιθέτως, επαναλαμβάνονται ρητά οι κρίσεις της Ολομέλειας του Συμβουλίου της Επικρατείας ως προς τη δυνατότητα ίδρυσης και λειτουργίας παραρτημάτων αλλοδαπών πανεπιστημίων υπό τη μορφή Νομικών Προσώπων Πανεπιστημιακής Εκπαίδευσης.
2. Απορρίπτεται ο λόγος ακύρωσης που αφορούσε τη μη πιστοποίηση των προσφερόμενων προγραμμάτων σπουδών από το μητρικό ίδρυμα ή από τον αρμόδιο φορέα πιστοποίησης του κράτους στο οποίο αυτό εδρεύει.
3. Οι πλημμέλειες που εντοπίζονται από το Δικαστήριο δεν αφορούν τον ν. 5094/2024, αλλά επιμέρους ζητήματα διοικητικής διαδικασίας. Συγκεκριμένα, αφορούν: α) την ανάγκη περαιτέρω εξειδίκευσης των κριτηρίων πιστοποίησης των προγραμμάτων σπουδών από την Εθνική Αρχή Ανώτατης Εκπαίδευσης, β) επιμέρους ζήτημα ως προς τη σύνθεση Ειδικής Επιτροπής Αξιολόγησης που συγκροτήθηκε από την ΕΘΑΑΕ και γ) τη μη έγκαιρη έκδοση της απαιτούμενης διαπιστωτικής πράξης του ΕΟΠΠΕΠ σχετικά με τη συμμόρφωση προς παρατηρήσεις που αφορούσαν τις κτιριακές εγκαταστάσεις.
Πρόκειται, επομένως, όπως προκύπτει και από το περιεχόμενο των αποφάσεων, για θέματα εφαρμογής του θεσμικού πλαισίου και όχι για ζητήματα που αφορούν τον νόμο. Η διάκριση αυτή είναι ουσιώδης και δεν δικαιολογεί ερμηνείες ή τίτλους που μπορούν να δημιουργήσουν διαφορετική εντύπωση ως προς το περιεχόμενο και την έκταση των αποφάσεων του Συμβουλίου της Επικρατείας.
4. Σε κάθε περίπτωση, αυτό που επιβεβαιώνεται και με τις σημερινές αποφάσεις είναι ότι η πολιτεία μερίμνησε δια της νομοθεσίας της ώστε να υπάρχει ένα αυστηρό πλαίσιο προδιαγραφών για την αδειοδότηση και λειτουργία των μη κρατικών πανεπιστημίων, το οποίο ελέγχεται σε κάθε περίπτωση εξίσου αυστηρά και από τη δικαιοσύνη πάντα προς όφελος της εύρυθμης ακαδημαικής λειτουργίας.
5. Το Υπουργείο Παιδείας, Θρησκευμάτων και Αθλητισμού, καθώς και κάθε αρμόδιος φορέας, στο πλαίσιο των διακριτών αρμοδιοτήτων του, θα προβούν άμεσα σε όλες τις ενέργειες που απαιτούνται για την πλήρη συμμόρφωση με τις αποφάσεις του Συμβουλίου της Επικρατείας. Τα ζητήματα που εμπίπτουν στην αρμοδιότητα της Εθνικής Αρχής Ανώτατης Εκπαίδευσης και των λοιπών αρμόδιων φορέων αντιμετωπίζονται από αυτούς, σύμφωνα με το θεσμικό πλαίσιο που διέπει τη λειτουργία και την ανεξαρτησία τους.
6. Σε κάθε περίπτωση, στο πλαίσιο των αρμοδιοτήτων κάθε φορέα, θα γίνουν άμεσα όλες οι αναγκαίες ενέργειες για τη διασφάλιση των δικαιωμάτων των φοιτητών και την απρόσκοπτη συνέχεια των σπουδών τους. Το ακαδημαϊκό έτος δεν θα χαθεί για κανέναν φοιτητή.
Το ΣτΕ ακύρωσε τρεις άδειες λειτουργίας
Τρία μη κρατικά Πανεπιστήμια που έχουν παραρτήματα στην Ελλάδα, δεν θα μπορούν να λειτουργήσουν τουλάχιστον κατά τη νέα φοιτητική περίοδο, καθώς το Γ΄ Τμήμα του Συμβουλίου της Επικρατείας ακύρωσε τις άδειες λειτουργίας τους και τα προγράμματα σπουδών τους στο σύνολο τους, λόγω νομικών προβλημάτων των κανονιστικών πράξεων που διέπουν την λειτουργία τους.
Ειδικότερα, οι αποφάσεις του ΣτΕ, με πρόεδρο των αντιπρόεδρο Διομήδη Κυριλόπουλο, που ακυρώνουν τις άδειες λειτουργίας και τα προγράμματα σπουδών τους στο σύνολο τους αφορούν τα Ιδιωτικά Πανεπιστήμια CITY College University of York, Keele University και Anatolia College.
Στο ΣτΕ είχε προσφύγει ο καθηγητής της Νομικής Σχολής Αθηνών Παναγιώτης Λαζαράτος, ο οποίος σε δήλωσή του αναφέρει: «Mε χαρά υποδέχομαι τις σημερινές αποφάσεις για τις οποίες επένδυσα πολύ προσωπικό αγώνα. Ας είναι αυτές οι αποφάσεις ένα μήνυμα που εμπεδώνει την εμπιστοσύνη των πολιτών στην Δικαιοσύνη και στο ιδανικό μιας παιδείας υψηλού επιπέδου για τα Ελληνόπουλα».
Ποιες υπουργικές αποφάσεις ακύρωσε το ΣτΕ
Το Συμβούλιο της Επικρατείας με ανακοίνωσή του επιβεβαιώνει ότι με αποφάσεις που εξέδωσε σήμερα το Γ΄ Τμήμα (7μελης σύνθεσης) ακυρώθηκαν άδειες λειτουργίας και προγράμματα σπουδών στο σύνολο τους, παραρτημάτων Ιδιωτικών Πανεπιστημίων που είναι εγκαταστημένα και λειτουργούν στην Ελλάδα.
Σύμφωνα με την ανακοίνωση με αποφάσεις τους ΣτΕ, ακυρώθηκαν υπουργικές αποφάσεις που αφορούν την λειτουργία στην Ελλάδα παραρτημάτων Ιδιωτικών Πανεπιστημίων. Συγκεκριμένα ακυρώθηκαν:
1) πράξη του υφυπουργού Παιδείας, Θρησκευμάτων και Αθλητισμού, με την οποία χορηγήθηκε άδεια εγκατάστασης και λειτουργίας παραρτήματος ΝΠΠΕ διότι στηρίχθηκε σε σύμφωνη γνώμη της Εθνικής Αρχής Ανώτατης Εκπαίδευσης (ΕΘΑΑΕ),
2) πράξη του υφυπουργού Παιδείας, Θρησκευμάτων και Αθλητισμού, με την οποία χορηγήθηκε άδεια εγκατάστασης και λειτουργίας παραρτήματος ΝΠΠΕ διότι στηρίχθηκε σε σύμφωνη γνώμη της Εθνικής Αρχής Ανώτατης Εκπαίδευσης (ΕΘΑΑΕ), η οποία διαμορφώθηκε κατόπιν έκθεσης της Ειδικής Επιτροπής Αξιολόγησης (ΕΕΑ) και
3) αποφάσεις πιστοποίησης προγραμμάτων σπουδών αφενός, λόγω της ακύρωσης της άδειας εγκατάστασης και λειτουργίας των παραρτημάτων ΝΠΠΕ και, αφετέρου, διότι τα στοιχεία, που περιέχονται στο παράρτημα της 48136/17.12.2024 απόφασης της ΕΘΑΑΕ, με βάση τα οποία έλαβε χώρα η πιστοποίηση των προγραμμάτων σπουδών, δεν συνιστούν συγκεκριμένα ποσοτικά και ποιοτικά κριτήρια».
Αναλυτικότερα, το πλήρες κείμενο της ανακοίνωσης του ΣτΕ έχει ως εξής:
«Δημοσιεύθηκαν σήμερα οι 1167-72/2026 αποφάσεις της επταμελούς συνθέσεως του Γ΄ Τμήματος του Συμβουλίου της Επικρατείας (Πρόεδρος: Δ. Κυριλλόπουλος, Εισηγητής: Ε. Αργυρός, Πάρεδρος) που αφορούν τα Νομικά Πρόσωπα Πανεπιστημιακής Εκπαίδευσης (ΝΠΠΕ).
Με τις αποφάσεις αυτές επαναλήφθηκαν τα κριθέντα στις 1919 και 1920/2025 αποφάσεις της Ολομελείας του Συμβουλίου της Επικρατείας για τα ΝΠΠΕ, σύμφωνα με τις οποίες δεν απαγορεύεται από το Σύνταγμα η ίδρυση και λειτουργία παραρτημάτων αλλοδαπών πανεπιστημίων προερχόμενων από την Ευρωπαϊκή Ένωση ή από χώρα συμβεβλημένη στη GATS, κατά τους όρους ειδικού νόμου, με τον οποίο διασφαλίζεται το υψηλό επίπεδο σπουδών και η ακαδημαϊκή ελευθερία. Επίσης, απερρίφθη ο λόγος ακυρώσεως ότι τα προσφερόμενα από τα ΝΠΠΕ προγράμματα σπουδών θα έπρεπε να έχουν αναγνωρισθεί από το μητρικό ίδρυμα και τον αρμόδιο φορέα πιστοποίησης του κράτους στο οποίο εδρεύει αυτό, διότι τα προσφερόμενα προγράμματα σπουδών περιλαμβάνονται στην εκπαιδευτική συμφωνία μεταξύ μητρικού ιδρύματος και ΝΠΠΕ με βάση την οποία το μητρικό ίδρυμα ελέγχει το ΝΠΠΕ.
Περαιτέρω, το Γ΄ Τμήμα εξέτασε επιμέρους ζητήματα σχετικά με την εφαρμογή του ισχύοντος νομοθετικού πλαισίου και τη νομιμότητα της διοικητικής διαδικασίας που ακολουθήθηκε σε συγκεκριμένες περιπτώσεις αδειοδότησης και πιστοποίησης. Συγκεκριμένα:
Με τις 1167 και 1169/2026 αποφάσεις ακυρώθηκαν πράξεις του Υφυπουργού Παιδείας, Θρησκευμάτων και Αθλητισμού με τις οποίες χορηγήθηκε άδειας εγκατάστασης και λειτουργίας παραρτήματος ΝΠΠΕ διότι o Εθνικός Οργανισμός Πιστοποίησης Προσόντων και Επαγγελματικού Προσανατολισμού (ΕΟΠΠΕΠ), ο οποίος ήταν αρμόδιος να βεβαιώσει ότι το ΝΠΠΕ διαθέτει κατάλληλες κτιριακές υποδομές, παρέλειψε να διαπιστώσει αμελλητί και, πάντως, μέχρι τη συζήτηση των υποθέσεων στο ακροατήριο του Δικαστηρίου, τη συμμόρφωση του παραρτήματος ΝΠΠΕ στις παρατηρήσεις που είχε διατυπώσει ο ΕΟΠΠΕΠ, κατόπιν επιτόπιου ελέγχου, και αφορούσαν τη διενέργεια κτιριολογικών προσαρμογών και την προσκόμιση συγκεκριμένων στοιχείων.
Με την 1171/2021 απόφαση ακυρώθηκε πράξη του Υφυπουργού Παιδείας, Θρησκευμάτων και Αθλητισμού, με την οποία χορηγήθηκε άδεια εγκατάστασης και λειτουργίας παραρτήματος ΝΠΠΕ διότι στηρίχθηκε σε σύμφωνη γνώμη της Εθνικής Αρχής Ανώτατης Εκπαίδευσης (ΕΘΑΑΕ), η οποία διαμορφώθηκε κατόπιν έκθεσης της Ειδικής Επιτροπής Αξιολόγησης (ΕΕΑ), μέλος της οποίας είχε σχέση με τον ενδιαφερόμενο εκπαιδευτικό φορέα και, συνεπώς, μπορούσε να προκληθεί υπόνοια μεροληψίας, σύμφωνα με το άρθρο 7 του Κώδικα Διοικητικής Διαδικασίας.
Τέλος, με τις 1168, 1170 και 1172/2026 αποφάσεις ακυρώθηκαν αποφάσεις πιστοποίησης προγραμμάτων σπουδών αφενός, λόγω της ακύρωσης της άδειας εγκατάστασης και λειτουργίας των παραρτημάτων ΝΠΠΕ (με τις 1167, 1169 και 1171/2026 αποφάσεις) και, αφετέρου, διότι τα στοιχεία, που περιέχονται στο Παράρτημα της 48136/17.12.2024 απόφασης της ΕΘΑΑΕ, με βάση τα οποία έλαβε χώρα η πιστοποίηση των προγραμμάτων σπουδών, δεν συνιστούν συγκεκριμένα ποσοτικά και ποιοτικά κριτήρια, προς τα οποία οφείλουν να συμμορφώνονται τα προγράμματα σπουδών των ΝΠΠΕ, όπως ορίζουν οι εξουσιοδοτικές διατάξεις του ν. 5094/2024».
