Στην πρόσφατη γεωπολιτική αναταραχή που πυροδοτήθηκε από τη σύγκρουση γύρω από το Ιράν και την εύθραυστη εκεχειρία που ακολούθησε, η Ελλάδα αναδεικνύεται όχι απλώς ως παρατηρητής, αλλά ως ενεργός γεωστρατηγικός δρων ο οποίος αξιοποιεί την κρίση προς όφελός του.
Η προσωρινή αποκλιμάκωση μεταξύ Ιράν και του άξονα ΗΠΑ – Ισραήλ δεν αναιρεί τη βασική παράμετρο της αστάθειας: την απειλή βαλλιστικών και ασύμμετρων επιθέσεων που δύνανται να επηρεάσουν την ευρωπαϊκή ήπειρο. Ως εκ τούτου, το ΝΑΤΟ προχώρησε στη συγκρότηση μιας πολυεπίπεδης αντιπυραυλικής «ασπίδας», η οποία εκτείνεται από την Ανατολική Μεσόγειο έως τα Βαλκάνια. Σε αυτήν τη δομή η Ελλάδα καταλαμβάνει κομβική θέση.
Η ανάπτυξη συστημάτων Patriot στην ελληνική επικράτεια, συμπεριλαμβανομένων περιοχών όπως η Κάρπαθος, που η Τουρκία επιμένει ότι αποτελεί αποστρατιωτικοποιημένη ζώνη, καθώς και η μεταφορά αντίστοιχων δυνατοτήτων στη Βόρεια Ελλάδα για την κάλυψη της Βουλγαρίας δεν συνιστούν αποσπασματικές κινήσεις, αλλά εντάσσονται σε ένα συνεκτικό αμυντικό δόγμα. Παράλληλα, η ενεργοποίηση αεροπορικών μέσων στην Κύπρο, όπως τα F-16, ενισχύει την επιχειρησιακή ετοιμότητα και την αποτρεπτική αξιοπιστία του ελληνικού χώρου συνολικά. Η Ελλάδα, κατ’ αυτόν τον τρόπο, μετατρέπεται σε κρίσιμο πυλώνα της νοτιοανατολικής πτέρυγας του ΝΑΤΟ, κόντρα στις απειλές της Τουρκίας.
Η γεωγραφική της θέση λειτουργεί ως φυσικός πολλαπλασιαστής ισχύος.
Οποιαδήποτε απειλή εκπορευόμενη από τη Μέση Ανατολή διέρχεται επιχειρησιακά από τον ελληνικό χώρο πριν προσεγγίσει την καρδιά της Ευρώπης. Επιπροσθέτως, υποδομές στρατηγικής σημασίας, όπως η Σούδα, ενισχύουν τη δυνατότητα προβολής ισχύος και υποστήριξης συμμαχικών επιχειρήσεων.
Εξίσου σημαντική είναι η διπλωματική διάσταση. Η σύσφιξη των σχέσεων με το Ισραήλ, σε συνδυασμό με την ενίσχυση της συνεργασίας με βαλκανικά κράτη όπως η Βουλγαρία, δημιουργεί ένα πλέγμα σταθερότητας στο οποίο η Ελλάδα διαδραματίζει ηγετικό ρόλο.
Σε αντίθεση με την Τουρκία, η οποία επιδιώκει μια πολιτική ισορροπιών μεταξύ Δύσης και Ανατολής, η Ελλάδα προβάλλει ως αξιόπιστος και προβλέψιμος σύμμαχος, γεγονός που ενισχύει τη γεωπολιτική της αξία.
Στο ενεργειακό πεδίο, η κρίση αναδεικνύει την Ανατολική Μεσόγειο ως εναλλακτική πηγή και δίοδο τροφοδοσίας της Ευρώπης, ιδίως υπό το ενδεχόμενο διαταραχής των ροών από τον Περσικό Κόλπο. Η Ελλάδα, σε συνέργεια με την Κύπρο, δύναται να καταστεί σημαντικός ενεργειακός κόμβος, ενισχύοντας περαιτέρω τη στρατηγική της σημασία.
Συνοψίζοντας, η Ελλάδα εξέρχεται από την παρούσα κρίση σαφώς ενισχυμένη. Όχι διά της άμεσης στρατιωτικής σύγκρουσης, αλλά μέσω της ορθολογικής αξιοποίησης της γεωγραφίας, της συμμαχικής αξιοπιστίας και της στρατηγικής πρόβλεψης. Η κρίση στο Ιράν λειτούργησε ως επιταχυντής εξελίξεων που ήδη ωρίμαζαν, επιτρέποντας στην Ελλάδα να εδραιώσει τον ρόλο της ως βασικού πυλώνα ασφάλειας και σταθερότητας στην ευρύτερη περιοχή.
Ο κ. Δεσποτόπουλος είναι διεθνολόγος
Εφημερίδα Απογευματινή
