Μετά την επίσκεψη του Αμερικανού προέδρου, Ντόναλντ Τραμπ, στην Άγκυρα για τη σύνοδο του ΝΑΤΟ και τις δηλώσεις περί άρσης των κυρώσεων CAATSA, το ζήτημα των F-35 προκαλεί αναβρασμό στην Ιερουσαλήμ. Και παρά τη θετική στάση που φαίνεται πως κρατά η Μόσχα λύνοντας τα χέρια του Ταγίπ Ερντογάν για τη μεταφορά του οπλικού συστήματος σε χώρα του Κόλπου, ένα ακόμη σημαντικό εμπόδιο ορθώνεται στην προσπάθεια των Τούρκων να αποκτήσουν τα μαχητικά. Κι αυτό αφορά την επίκληση από την ισραηλινή πλευρά του αμερικανικού νόμου σχετικά με το Ποιοτικό Στρατιωτικό Πλεονέκτημα (Qualitative Military Edge – QME).
Το QME συνιστά θεμελιώδες δόγμα της αμερικανικής εξωτερικής πολιτικής και άμυνας, το οποίο αφορά τη διατήρηση της ικανότητας του Ισραήλ να υπερέχει στρατιωτικά έναντι των απειλών στην περιοχή της Μέσης Ανατολής. Ο Ισραηλινός πρωθυπουργός, Μπενιαμίν Νετανιάχου, με τον πλέον έντονο τρόπο έχει εκφράσει την αντίθεσή του, υποστηρίζοντας ότι η ένταξη της Τουρκίας στο πρόγραμμα θα κατέστρεφε την ισορροπία δυνάμεων στη Μέση Ανατολή, καθώς τα εξελιγμένα F-35 στο οπλοστάσιο μιας χώρας με επιθετικές φιλοδοξίες θα έθεταν ευθέως σε κίνδυνο την ασφάλεια του Ισραήλ. Η επίκληση του QME συζητείται ευρέως στην τουρκική πρωτεύουσα σε αυτήν τη φάση, θεωρώντας ότι η Ιερουσαλήμ με το δυναμικό εβραϊκό λόμπι στις Ηνωμένες Πολιτείες θα επιχειρήσει έτσι να μπλοκάρει τα έξι F-35 που προορίζονται για την Τουρκία.
Για το Ισραήλ, η πιθανότητα η Τουρκία να αποκτήσει αεροσκάφη stealth παίρνει υπαρξιακές διαστάσεις. Σε κάθε περίπτωση, η παρουσία των F-35 σε μια χώρα με περιφερειακές φιλοδοξίες και αναθεωρητικές γεωπολιτικές προσεγγίσεις θα εξανέμιζε το πλεονέκτημα που απολαμβάνει έως σήμερα η ισραηλινή Πολεμική Αεροπορία ως η μοναδική που διαθέτει αυτά τα μαχητικά. Όπως χαρακτηριστικά δήλωσε ο υπουργός Εξωτερικών του Ισραήλ, Γκίντεον Σάαρ, «η διατήρηση του QME είναι κρίσιμη και η αντίθεση του Ισραήλ στην ενδεχόμενη πώληση παραμένει απόλυτη».
Η Ουάσινγκτον σε αυτήν τη φάση, για την ακρίβεια ο Λευκός Οίκος και προσωπικά ο Ντόναλντ Τραμπ, προσπαθεί να κρατήσει ισορροπίες. Ο Αμερικανός πρόεδρος επιθυμεί την αναβάθμιση της σχέσης με την Τουρκία, θεωρώντας την πολύτιμο σύμμαχο στο ΝΑΤΟ. Από την άλλη το Κογκρέσο, με το εβραϊκό και το ελληνικό λόμπι να πιέζουν, επιμένει ότι αν η Άγκυρα αποκτήσει τα μαχητικά πέμπτης γενιάς, τίθεται αυτόματα σε κίνδυνο η περιφερειακή σταθερότητα στη ΝΑ Μεσόγειο και τη Μέση Ανατολή.
Όσον αφορά το QME, δεν είναι απλώς μια στρατιωτική παράμετρος, αλλά ο ακρογωνιαίος λίθος της αμερικανικής αρχιτεκτονικής ασφαλείας στη Μέση Ανατολή από τη δεκαετία του ’60. Τουλάχιστον μέχρι τη σημερινή εποχή Τραμπ. Και οποιαδήποτε απόκλιση θα σηματοδοτούσε νέα εποχή για τις γεωπολιτικές ισορροπίες στην περιοχή. Σημειώνεται πως η δέσμευση των ΗΠΑ για τη διατήρηση του Ποιοτικού Στρατιωτικού Πλεονεκτήματος υπέρ του Ισραήλ έχει νομοθετηθεί από την εποχή της διακυβέρνησης του Λίντον Τζόνσον, επηρεάζοντας έκτοτε όλες τις πωλήσεις αμερικανικών όπλων σε χώρες της Μέσης Ανατολής. Το δόγμα βασίζεται στην αρχή ότι, λόγω του μικρού του μεγέθους και της γεωγραφικής του θέσης, το Ισραήλ δεν έχει το στρατηγικό βάθος για να αντέξει έναν παρατεταμένο πόλεμο μεγάλης κλίμακας. Επομένως, για να αποτρέψει επιθέσεις και να διασφαλίσει την ύπαρξή του, πρέπει να είναι σε θέση, έχοντας στη διάθεσή του προηγμένα οπλικά συστήματα, να αντιμετωπίσει τις επιθέσεις και με τις λιγότερες δυνατές απώλειες.
Εφημερίδα Απογευματινή
