Η Ευρωπαϊκή Ενωση εισέρχεται σε µια νέα φάση στρατηγικής συνεργασίας µε την Ουκρανία, µετατοπίζοντας το βάρος από τη στρατιωτική βοήθεια στη δηµιουργία µιας κοινής αµυντικής βιοµηχανικής βάσης.
Η συµφωνία για τη συµπαραγωγή drones και συστηµάτων αντιµετώπισης µη επανδρωµένων αεροσκαφών, που ανακοίνωσε στο Κίεβο η πρόεδρος της Ευρωπαϊκής Επιτροπής Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν, αποτελεί κεντρικό βήµα προς αυτή την κατεύθυνση και εντάσσεται στη γενικότερη ευρωπαϊκή στρατηγική ενίσχυσης της άµυνας, µετά και τις αποφάσεις που κυριάρχησαν στη Σύνοδο Κορυφής του ΝΑΤΟ.
Το λεγόµενο «Drone Deal» σηµατοδοτεί µια ουσιαστική µεταβολή στις σχέσεις Βρυξελλών και Κιέβου. Η Ουκρανία δεν αντιµετωπίζεται πλέον µόνο ως αποδέκτης οικονοµικής και στρατιωτικής υποστήριξης, αλλά ως στρατηγικός εταίρος που διαθέτει τεχνογνωσία, επιχειρησιακή εµπειρία και παραγωγικές δυνατότητες τις οποίες η Ευρώπη επιδιώκει να ενσωµατώσει στη δική της αµυντική βιοµηχανία.
Η εµπειρία που αποκτήθηκε στο πεδίο των µαχών θεωρείται πλέον πολύτιµο πλεονέκτηµα για την αναβάθµιση των ευρωπαϊκών αµυντικών δυνατοτήτων.
Στόχος της συµφωνίας είναι η επιτάχυνση της παραγωγής προηγµένων drones και αντι-drone συστηµάτων, συνδυάζοντας την ουκρανική καινοτοµία µε τις βιοµηχανικές υποδοµές των κρατών-µελών της Ε.Ε. Η πρωτοβουλία εντάσσεται στον σχεδιασµό για τη δηµιουργία ενός ευρωπαϊκού «τείχους drones», καθώς οι επιθέσεις µε µη επανδρωµένα αεροσκάφη εξελίσσονται σε µία από τις σηµαντικότερες απειλές για την ασφάλεια της ηπείρου.
Φιλόδοξο σχέδιο
Το οικονοµικό σκέλος του σχεδίου είναι ιδιαίτερα φιλόδοξο. Σύµφωνα µε την Κοµισιόν, µπορούν να κινητοποιηθούν έως και 20 δισ. ευρώ µέσω των ευρωπαϊκών χρηµατοδοτικών εργαλείων και του προγράµµατος SAFE για την ενίσχυση της αµυντικής βιοµηχανίας. Συνολικά η Ε.Ε. χρηµατοδοτεί µε περίπου 90 δισ. ευρώ την ανάπτυξη της ουκρανικής αµυντικής βιοµηχανίας, ενώ µέρος της παραγωγής µεταφέρεται ήδη σε χώρες όπως η Γερµανία, η Βρετανία και η ∆ανία. Ηδη εγκρίθηκε πρόσθετη χρηµατοδότηση ύψους 1 δισ. ευρώ για την παραγωγή ουκρανικών drones, ενώ προβλέπονται νέες εκταµιεύσεις για αντιαεροπορικά συστήµατα, πυραύλους, αεροσκάφη και µέσα αεράµυνας.
Παράλληλα, έως το τέλος του έτους αναµένεται να ολοκληρωθεί το θεσµικό πλαίσιο που θα ρυθµίζει ζητήµατα πνευµατικής ιδιοκτησίας, κοινής παραγωγής και πρόσβασης στις αγορές µεταξύ ευρωπαϊκών και ουκρανικών εταιρειών. Το πρώτο επιχειρηµατικό φόρουµ της νέας συνεργασίας θα πραγµατοποιηθεί τον Σεπτέµβριο στις Βρυξέλλες. Ο πρόεδρος Βολοντίµιρ Ζελένσκι δήλωσε ότι η Ουκρανία διαθέτει σήµερα δυνατότητα παραγωγής περίπου 10 εκατ. drones ετησίως, µε προοπτική διπλασιασµού της παραγωγής. Παράλληλα, βρίσκονται σε εξέλιξη συµφωνίες αδειοδοτηµένης παραγωγής δυτικών οπλικών συστηµάτων, όπως οι Patriot, Aster 30, Scalp και AASM, ενισχύοντας την ενσωµάτωση της ουκρανικής αµυντικής βιοµηχανίας στη δυτική εφοδιαστική αλυσίδα.
H συµµαχία των 8
Την ίδια στιγµή, η συνεργασία επεκτείνεται και στην αντιβαλλιστική άµυνα. Η συµµαχία οκτώ χωρών που συγκροτήθηκε στο Παρίσι προωθεί δύο συµπληρωµατικά προγράµµατα αναχαίτισης βαλλιστικών πυραύλων, µε τη συµµετοχή ουκρανικών και µεγάλων ευρωπαϊκών αµυντικών οµίλων. Η νέα στρατηγική ενισχύει σηµαντικά την ευρωπαϊκή αποτρεπτική ισχύ, ωστόσο αυξάνει και τον κίνδυνο περαιτέρω κλιµάκωσης µε τη Ρωσία. Η Μόσχα εξακολουθεί να διατηρεί σηµαντική στρατιωτική υπεροχή και ενισχύει συνεχώς τις δυνατότητές της στα drones και στα πυραυλικά συστήµατα. Αναλυτές επισηµαίνουν ότι το κρίσιµο ερώτηµα είναι εάν η ρωσική αντίδραση θα παραµείνει εντός της ουκρανικής επικράτειας ή θα επεκταθεί σε ευρωπαϊκές υποδοµές που στηρίζουν το Κίεβο, εξέλιξη που θα µπορούσε να µεταφέρει τη σύγκρουση σε νέο, ιδιαίτερα επικίνδυνο επίπεδο. Με τις ΗΠΑ να εµφανίζονται λιγότερο πρόθυµες να αναλάβουν τον πρωταγωνιστικό ρόλο προηγούµενων δεκαετιών, η Ευρώπη καλείται πλέον να ισορροπήσει ανάµεσα στην ενίσχυση της άµυνάς της και στον κίνδυνο µιας ευρύτερης αντιπαράθεσης µε τη Ρωσία.
Εφημερίδα «Κυρακάτικη Απογευματινή»
