Αρνητική ήταν η απάντηση του Ντόναλντ Τραμπ στην πρόταση που κατέθεσε η Τεχεράνη για επαναλειτουργία των Στενών του Ορμούζ εντός επτά ημερών, σύμφωνα με δημοσίευμα της Wall Street Journal. Η ίδια πηγή αναφέρει ότι ο Αμερικανός πρόεδρος εξετάζει επίσης το ενδεχόμενο επανέναρξης των στρατιωτικών πληγμάτων κατά του Ιράν μετά τις ενδιάμεσες εκλογές του Νοεμβρίου.
Επικαλούμενη κυβερνητικές πηγές, η αμερικανική εφημερίδα σημειώνει ότι ο Τραμπ αντιμετωπίζει με επιφυλάξεις τις προθέσεις της Τεχεράνης και εμφανίζεται δύσπιστος ως προς το εάν η ιρανική πλευρά θα ανταποκριθεί στις απαιτήσεις της Ουάσιγκτον.
Την ίδια ώρα, ο Αμερικανός πρόεδρος επανέφερε μέσω Truth Social χάρτη στον οποίο τα Στενά του Ορμούζ εμφανίζονται με την ονομασία «Στενά Τραμπ».
Τι προβλέπει η πρόταση της Τεχεράνης
Το Ιράν είχε προηγουμένως παρουσιάσει στις ΗΠΑ σχέδιο που προβλέπει την επαναλειτουργία του στρατηγικής σημασίας θαλάσσιου περάσματος μέσα σε επτά ημέρες.
Ο Ιρανός υπουργός Εξωτερικών Αμπάς Αραγτσί, μιλώντας από την έδρα του ΟΗΕ στη Νέα Υόρκη, διευκρίνισε ότι η αντίστροφη μέτρηση των επτά ημερών θα ξεκινήσει από τη στιγμή που οι Ηνωμένες Πολιτείες θα αποδεχθούν το σχέδιο.
Όπως υποστήριξε, όσα ζητούνται από την Ουάσιγκτον δεν αποτελούν νέους όρους, καθώς είχαν ήδη περιληφθεί στο μνημόνιο κατανόησης που υπέγραψαν οι δύο πλευρές τον περασμένο Ιούνιο.
Ανάλογη θέση διατύπωσε και ο Ιρανός πρόεδρος Μασούντ Πεζεσκιάν. Σε συνέντευξή του στο CBS News ανέφερε ότι, εφόσον οι ΗΠΑ συμφωνήσουν να προχωρήσουν με βάση το συγκεκριμένο πλαίσιο, θα μπορούσε να αποκατασταθεί η κατάσταση που επικρατούσε προηγουμένως. Κατά τον ίδιο, η διαδικασία μπορεί να ξεκινήσει από την ημέρα κατά την οποία η Ουάσιγκτον θα δώσει τη συγκατάθεσή της.
Τα Στενά του Ορμούζ στο επίκεντρο
Η επαναλειτουργία των Στενών έχει μετατραπεί σε ένα από τα βασικότερα ζητήματα της αντιπαράθεσης ΗΠΑ και Ιράν μετά την έναρξη της σύγκρουσης στις 28 Φεβρουαρίου.
Η συγκεκριμένη θαλάσσια δίοδος έχει τεράστια σημασία για τον παγκόσμιο ενεργειακό εφοδιασμό. Πριν από το ξέσπασμα του πολέμου, περίπου το ένα πέμπτο των υδρογονανθράκων που καταναλώνονταν διεθνώς περνούσε απρόσκοπτα από τα Στενά του Ορμούζ.
Τον Ιούνιο, Τραμπ και Πεζεσκιάν είχαν υπογράψει το αποκαλούμενο «μνημόνιο κατανόησης του Ισλαμαμπάντ». Το κείμενο θεωρητικά δημιουργούσε ένα πλαίσιο για τον τερματισμό του πολέμου στη Μέση Ανατολή, την επαναλειτουργία των Στενών και την έναρξη διαπραγματεύσεων γύρω από το ιρανικό πυρηνικό πρόγραμμα.
Στην πράξη, όμως, οι δύο πλευρές έδωσαν διαφορετική ερμηνεία στις προβλέψεις του μνημονίου και η συμφωνία τελικά κατέρρευσε.
Τι ζητά το Ιράν – Κυρώσεις και παγωμένα κεφάλαια
Στους όρους που είχε θέσει η Τεχεράνη από τον Ιούνιο περιλαμβάνονταν ο τερματισμός των εχθροπραξιών και η πλήρης διακοπή των στρατιωτικών επιχειρήσεων σε όλα τα μέτωπα.
Οι ιρανικές απαιτήσεις αφορούσαν και τον Λίβανο, όπου ο ισραηλινός στρατός βρίσκεται σε σύγκρουση με τη Χεζμπολάχ. Σύμφωνα με εκπρόσωπο των Φρουρών της Επανάστασης, στους όρους της Τεχεράνης έχει πλέον προστεθεί και ο τερματισμός των εχθροπραξιών στην Υεμένη.
Παράλληλα, το Ιράν ζητά να αποδεσμευτούν κεφάλαια και περιουσιακά στοιχεία της χώρας που παραμένουν παγωμένα στο εξωτερικό, καθώς και να αρθούν οι οικονομικές κυρώσεις.
Η ιρανική οικονομία βρίσκεται εδώ και δεκαετίες αντιμέτωπη με αμερικανικές κυρώσεις, οι οποίες περιορίζουν ιδιαίτερα τις διεθνείς οικονομικές συναλλαγές της χώρας. Περιουσιακά στοιχεία του Ιράν στο εξωτερικό παραμένουν επίσης δεσμευμένα ήδη από την περίοδο της Ισλαμικής Επανάστασης του 1979.
Χωρίς να υπάρχουν επίσημα διαθέσιμα στοιχεία, ιρανικά μέσα ενημέρωσης είχαν εκτιμήσει την άνοιξη ότι η αξία των παγωμένων πόρων κυμαίνεται μεταξύ 100 και 123 δισ. δολαρίων.
Παραμένουν ανοιχτοί οι δίαυλοι επικοινωνίας
Παρά την ένταση μεταξύ των δύο χωρών, οι διπλωματικές επαφές δεν φαίνεται να έχουν σταματήσει πλήρως.
Ο Τραμπ αποκάλυψε την Τρίτη ότι Αμερικανοί και Ιρανοί αξιωματούχοι είχαν συνομιλίες στο περιθώριο της Γενικής Συνέλευσης του ΟΗΕ.
Από την πλευρά του, ο Πεζεσκιάν, μιλώντας στο Fox News, υποστήριξε ότι η περαιτέρω πορεία της σύγκρουσης εξαρτάται πλέον από τις αποφάσεις που θα λάβει η Ουάσιγκτον.
Η υπόθεση των Στενών του Ορμούζ, πάντως, δεν περιορίζεται στο διπλωματικό και στρατιωτικό πεδίο. Το κλείσιμο της κρίσιμης θαλάσσιας οδού επηρεάζει τις διεθνείς ενεργειακές αγορές και, κατ’ επέκταση, τις τιμές των καυσίμων.
Οι εξελίξεις συμπίπτουν με την πορεία προς τις ενδιάμεσες εκλογές του Νοεμβρίου, από τις οποίες θα προκύψουν νέοι συσχετισμοί στο αμερικανικό Κογκρέσο. Παράλληλα, το κόστος ζωής και ιδιαίτερα η εξέλιξη των τιμών των καυσίμων παραμένουν σημαντικά ζητήματα στην εσωτερική πολιτική συζήτηση των Ηνωμένων Πολιτειών.
Πηγές: ΑΠΕ-ΜΠΕ, AFP, Reuters, Wall Street Journal
