Η Κρίστα Πάικ, η οποία επέζησε από τη διαδικασία θανατηφόρας ένεσης στο Τενεσί, έχει πλέον ανακτήσει τις αισθήσεις της και μπορεί να μιλήσει, σύμφωνα με τους δικηγόρους της. Η 50χρονη εξακολουθεί να νοσηλεύεται υπό στενή ιατρική παρακολούθηση, ενώ παραμένει άγνωστο ποιες θα είναι οι μακροπρόθεσμες επιπτώσεις στην υγεία της.
Παράλληλα, παραμένει ανοιχτό το ερώτημα για το τι πρόκειται να συμβεί με τη θανατική ποινή της, καθώς η περίπτωσή της έχει δημιουργήσει ένα πρωτοφανές νομικό ζήτημα.
Γιατί καταδικάστηκε σε θάνατο
Η Πάικ είχε προγραμματιστεί να εκτελεστεί για τη δολοφονία της Κολίν Σλέμερ το 1995, όταν ήταν 18 ετών.
Ο τότε σύντροφός της, Τάνταριλ Σιπ, και μία ακόμη νεαρή γυναίκα, η Σαντόλα Πίτερσον, είχαν οδηγήσει τη Σλέμερ σε δασική περιοχή στο Νόξβιλ, όπου τη βασάνισαν και τη σκότωσαν.
Από τους τρεις, μόνο η Πάικ αντιμετώπισε κατηγορία που μπορούσε να οδηγήσει σε θανατική ποινή. Ο Σιπ ήταν 17 ετών και δεν μπορούσε να καταδικαστεί σε θάνατο. Καταδικάστηκε σε ισόβια και πλέον έχει δικαίωμα να ζητήσει αποφυλάκιση υπό όρους. Η Πίτερσον κατέθεσε εναντίον των δύο και καταδικάστηκε με αναστολή.
Το 2001, ενώ βρισκόταν ήδη στη φυλακή, η Πάικ καταδικάστηκε επίσης για απόπειρα ανθρωποκτονίας πρώτου βαθμού, έπειτα από επίθεση σε συγκρατούμενή της.
Η υπόθεσή της είχε προκαλέσει διεθνές ενδιαφέρον, καθώς επρόκειτο να γίνει η πρώτη γυναίκα που θα εκτελούνταν στο Τενεσί έπειτα από περισσότερα από 200 χρόνια.
Οργανώσεις κατά της θανατικής ποινής και υποστηρικτές της είχαν ζητήσει τη μετατροπή της ποινής της, επικαλούμενοι την ηλικία της όταν διέπραξε το έγκλημα, αλλά και στοιχεία για σωματική και σεξουαλική κακοποίηση που είχε υποστεί κατά την παιδική της ηλικία.
Τι συνέβη κατά την εκτέλεση
Στις 30 Σεπτεμβρίου, σύμφωνα με έγγραφα που κατέθεσαν οι δικηγόροι της, στην Πάικ χορηγήθηκαν δύο δόσεις θανατηφόρων φαρμάκων με ένεση. Ωστόσο, η ίδια συνέχισε να αναπνέει για σχεδόν μία ώρα, με αποτέλεσμα οι Αρχές να διακόψουν τελικά τη διαδικασία και να ξεκινήσουν να της παρέχουν επείγουσα ιατρική φροντίδα.
Μάρτυρες που βρίσκονταν στον χώρο ανέφεραν ότι η Πάικ εξακολουθούσε να μιλά, να αναπνέει και να ροχαλίζει μετά τη χορήγηση των ουσιών.
Ο δικηγόρος της δήλωσε ότι οι αρμόδιοι προσπαθούσαν επί περίπου μία ώρα να βρουν φλέβα, χρησιμοποιώντας τουλάχιστον επτά βελόνες μόνο στο αριστερό της χέρι. Μετά τη δεύτερη χορήγηση του φαρμάκου, σύμφωνα με τον ίδιο, το χέρι της άρχισε να αποκτά μωβ χρώμα.
Στη συνέχεια, οι παριστάμενοι κλήθηκαν να αποχωρήσουν χωρίς να γνωρίζουν αν η Πάικ ήταν ακόμη ζωντανή.
Δύο ημέρες αργότερα, οι δικηγόροι της ανέφεραν σε δικαστικό έγγραφο ότι νοσηλευόταν σε κρίσιμη κατάσταση σε νοσοκομείο της περιοχής του Νάσβιλ, όπου οι γιατροί προσπαθούσαν να απομακρύνουν την πεντοβαρβιτάλη από τον οργανισμό της.
Σύμφωνα με την ίδια κατάθεση, όταν έφτασε στο νοσοκομείο, και τα δύο χέρια της ήταν «πρησμένα, με εγκαύματα και γεμάτα φουσκάλες».
Την Τρίτη, η νομική της ομάδα ανακοίνωσε ότι η Πάικ είχε πλέον επαφή με το περιβάλλον και μπορούσε να μιλήσει, διευκρινίζοντας ωστόσο ότι η κατάσταση της υγείας της παραμένει αβέβαιη και ότι αναμένεται μακρά περίοδος αποκατάστασης.
Το Death Penalty Information Center ανέφερε ότι πρόκειται για την πρώτη γνωστή περίπτωση ανθρώπου που επέζησε αφού του χορηγήθηκαν θανατηφόρες δόσεις φαρμάκων στο πλαίσιο εκτέλεσης.
Η πεντοβαρβιτάλη και το πρωτόκολλο του Τενεσί
Το πρωτόκολλο θανατηφόρας ένεσης του Τενεσί προβλέπει τη χρήση πεντοβαρβιτάλης, ενός βαρβιτουρικού που δρα στο κεντρικό νευρικό σύστημα.
Η ουσία έχει εγκριθεί από τον αμερικανικό Οργανισμό Τροφίμων και Φαρμάκων για ιατρικές χρήσεις, μεταξύ άλλων για τη βραχυπρόθεσμη αντιμετώπιση της αϋπνίας, για επιληπτικές κρίσεις και ως προαναισθητικό πριν από χειρουργικές επεμβάσεις. Ο FDA, ωστόσο, δεν ρυθμίζει τη χρήση φαρμάκων όταν αυτά χρησιμοποιούνται για εκτελέσεις.
Οι δικηγόροι της Πάικ είχαν αμφισβητήσει το πρωτόκολλο της διαδικασίας, υποστηρίζοντας ότι μια αιματολογική διαταραχή και οι μικρές φλέβες της αύξαναν τον κίνδυνο επιπλοκών, πόνου και αιμορραγίας.
Είχαν επίσης ζητήσει να εξεταστούν εναλλακτικές μέθοδοι εκτέλεσης, όπως το εκτελεστικό απόσπασμα ή ο απαγχονισμός.
Από την πλευρά του, το σωφρονιστικό σύστημα του Τενεσί είχε υποστηρίξει ότι τηρήθηκε το προβλεπόμενο πρωτόκολλο και ότι η συγκεκριμένη μέθοδος είχε εφαρμοστεί αποτελεσματικά στο παρελθόν.
Τι ζητούν τώρα οι δικηγόροι της
Οι επιπτώσεις της αποτυχημένης εκτέλεσης στην υγεία της 50χρονης παραμένουν άγνωστες. Η ίδια εξακολουθεί να λαμβάνει ιατρική φροντίδα και, σύμφωνα με τους δικηγόρους της, παραμένει δεμένη με χειροπέδες και αλυσίδες στο κρεβάτι του νοσοκομείου.
Οι συνήγοροί της έχουν δηλώσει ότι θα συνεχίσουν να ζητούν από τον κυβερνήτη του Τενεσί, Μπιλ Λι, να μετατρέψει τη θανατική ποινή σε ισόβια χωρίς δυνατότητα αποφυλάκισης.
Ο Λι έχει ήδη αναστείλει όλες τις εκτελέσεις που είχαν προγραμματιστεί μέχρι το τέλος του 2026 και έχει διατάξει έρευνα για όσα συνέβησαν στην περίπτωση της Πάικ.
Η υπόθεση ακολούθησε ακόμη μία αποτυχημένη εκτέλεση τον Μάιο, εκείνη του Τόνι Καράθερς, η οποία ματαιώθηκε όταν οι αρμόδιοι δεν κατάφεραν να τοποθετήσουν δεύτερη ενδοφλέβια γραμμή. Στον Καράθερς δόθηκε αναστολή ενός έτους.
Το νομικό ζήτημα μετά την αποτυχημένη εκτέλεση
Οι δικηγόροι της Πάικ υποστηρίζουν ότι κατά τη διαδικασία δεν τηρήθηκε το γραπτό πρωτόκολλο του Τενεσί και ότι υπήρξε αμέλεια ως προς βασικές ιατρικές πρακτικές.
Σύμφωνα με όσα αναφέρουν στα δικαστικά έγγραφα, η ομάδα εκτέλεσης δεν αντιλήφθηκε εγκαίρως ότι οι βελόνες δεν είχαν τοποθετηθεί σωστά στις φλέβες και ότι μέρος ή και το σύνολο της πεντοβαρβιτάλης ενδέχεται να διοχετευόταν στους ιστούς του σώματός της αντί απευθείας στην κυκλοφορία του αίματος.
Το ερώτημα που πλέον τίθεται είναι τι θα συμβεί με τη θανατική ποινή της, καθώς η αποτυχημένη διαδικασία έχει δημιουργήσει ένα πρωτοφανές νομικό και πρακτικό ζήτημα.
Οργανώσεις που αντιτίθενται στη θανατική ποινή ζητούν ήδη να δημοσιοποιηθούν τα αποτελέσματα της έρευνας που έχει διαταχθεί για την αποτυχημένη εκτέλεση.
