Παράθυρο για τακτοποίηση των χρεών σε εφορίες και ασφαλιστικά ταμεία με ευνοϊκούς όρους ανοίγει το σύνολο των ρυθμίσεων με την επαναφορά των 72 δόσεων για παλιές οφειλές, την ένταξη μικρότερων οφειλών στον εξωδικαστικό μηχανισμό, τη δυνατότητα «κουρέματος» του χρέους, αλλά και την πενταετή παραγραφή που ισχύει από τον περασμένο Ιανουάριο.
Η ρύθμιση θα τρέξει από τον Ιούνιο και αφορά περίπου 1.300.000 φυσικά πρόσωπα και 284.000 επιχειρήσεις, με συνολικά χρέη που φτάνουν τα 95 δισεκατομμύρια ευρώ, αλλά στην πράξη είναι σημαντικά λιγότερα. Όσοι έχουν ληξιπρόθεσμα χρέη έως και τις 31/12/2023 και παρέμειναν αρρύθμιστα στις 21/4/2026 μπορούν να ενταχθούν στις 72 δόσεις, με χαμηλότερο ποσό πληρωμής τα 30 ευρώ. Προϋπόθεση είναι να προχωρήσουν σε εξόφληση ή ρύθμιση μέσω των 24-48 δόσεων όλων των χρεών που δημιουργήθηκαν μετά το 2023.
Η απόφαση αυτή προσφέρει μία δεύτερη ευκαιρία τακτοποίησης των χρεών, καθώς στην ουσία ενεργοποιεί εκ νέου την ευνοϊκή ρύθμιση των 72 δόσεων.
Στον ΕΦΚΑ οι οφειλέτες ανέρχονται σε 1.000.000, κυρίως ελεύθεροι επαγγελματίες και επιχειρήσεις.
Για τα χρέη μετά το 2023 είναι οι πάγιες δόσεις (24 ή 48). Σήμερα τα επιτόκια διαμορφώνονται στο 4,34% ετησίως για έως 12 δόσεις και στο 5,84% για περισσότερες (13-24 δόσεις), ενώ για έκτακτες οφειλές που φτάνουν έως 48 δόσεις εφαρμόζεται στην πράξη το ίδιο υψηλότερο επίπεδο επιτοκίου.
Η ανάλυση
Ως προς την ανάλυση των οφειλών στον ΕΦΚΑ διαπιστώνεται ότι:
1. Υπάρχει συγκέντρωση πλήθους οφειλετών στις χαμηλότερες κλίμακες οφειλών, με 1.441.358 οφειλέτες (69,53% του συνόλου) να έχουν οφειλή έως 15.000 € ο καθένας.
2. Το 87,06% των οφειλετών (1.804.633) έχει οφειλή έως 30.000 € ο καθένας, ενώ μεγάλο μέρος του υπολοίπου οφειλών αφορά 363.275 οφειλέτες με οφειλή από 15.000 έως 30.000 € ο καθένας (15,56% του τρέχοντος υπολοίπου).
3. Μεγάλο μέρος του υπολοίπου οφειλών συγκεντρώνουν 96.500 οφειλέτες που έχουν οφειλή 50.000-100.000 € (13,27% του τρέχοντος υπολοίπου).
4. Το μεγαλύτερο μέρος των οφειλών αφορά λίγους μεγαλοοφειλέτες με οφειλές άνω του 1.000.000 € (2.961 οφειλέτες συγκεντρώνουν το 24,61% του υπόλοιπου οφειλών).
Ο εξωδικαστικός
Ο εξωδικαστικός απευθύνεται σε όσους δεν μπορούν να εξυπηρετήσουν συνολικά τα χρέη τους και χρειάζονται βαθιά αναδιάρθρωση. Για πρώτη φορά επιτρέπεται η ένταξη στον μηχανισμό μικροοφειλετών που κυμαίνονται από 5.000 έως 10.000 ευρώ, από 10.000 ευρώ και άνω που ίσχυε έως τώρα. Αυτό θα λύσει τα χέρια χιλιάδων ελεύθερων επαγγελματιών. Πρόκειται για μία αλλαγή που εξασφαλίζει πρόσβαση στον μηχανισμό για επιπλέον 300.000 οφειλέτες. Το επιτόκιο διαμορφώνεται σε 3% καθ’ όλη τη διάρκεια της ρύθμισης, ενώ ο μηχανισμός μπορεί υπό προϋποθέσεις να οδηγήσει ακόμη και σε «κούρεμα» της οφειλής, των τόκων ή των προσαυξήσεων.
Παράλληλα, ενεργοποιείται και η δυνατότητα άρσης κατάσχεσης τραπεζικών λογαριασμών, εφόσον εξοφληθεί τουλάχιστον το 25% της βασικής οφειλής και ρυθμιστεί το υπόλοιπο. Στα πλεονεκτήματα του εξωδικαστικού μηχανισμού συγκαταλέγονται:
• Αναστολή διαδικασιών άσκησης ποινικής δίωξης, εφόσον τα χρέη υπερβαίνουν τις 100.000 ευρώ και είναι σε καθυστέρηση μεγαλύτερη των τεσσάρων μηνών.
• Αναστολή μέτρων αναγκαστικής είσπραξης, δηλαδή αναστολή κατασχέσεων επί εισοδημάτων κ.λπ.
• Προϋπόθεση ένταξης η ολοσχερής εξόφληση ή η ένταξη σε πάγιες ρυθμίσεις τμηματικής καταβολής όλων των τυχόν υπαρχουσών νεότερων οφειλών, οι οποίες έχουν καταστεί ληξιπρόθεσμες από την 1/1/2024 και εντεύθεν.
• Ο οφειλέτης που εντάσσεται σε αυτόν υποχρεούται να συναινέσει στην άρση του τραπεζικού και φορολογικού απορρήτου, επιτρέποντας στο Δημόσιο και στον ΕΦΚΑ να αποκτήσουν πλήρη εικόνα της οικονομικής κατάστασής του.
• Με βάση αυτή την αξιολόγηση, μπορεί να προκύψει ρύθμιση έως και 240 μηνιαίων δόσεων, δηλαδή η μεγαλύτερη διάρκεια αποπληρωμής που προβλέπεται σήμερα. Το επιτόκιο είναι σταθερό 3% όλη την περίοδο που διαρκεί η ρύθμιση. Σημαντικό πλεονέκτημα είναι η δυνατότητα διαγραφής προσαυξήσεων και τόκων έως και 100%, αλλά και μερικής διαγραφής βασικής οφειλής, που μπορεί να φτάσει έως και το 28%, υπό αυστηρές προϋποθέσεις.
Πενταετής παραγραφή
Η παραγραφή με τα νέα δεδομένα ξεκίνησε από την 1η Ιανουαρίου, που σημαίνει ότι χρέη τα οποία δεν θα βεβαιωθούν από φέτος μπορούν να παραγραφούν τον Ιανουάριο του 2032. Αντίθετα, όλα τα χρέη που αφορούν ασφαλιστικές περιόδους έως και τις 31 Δεκεμβρίου 2025 εξακολουθούν να διέπονται από το προηγούμενο καθεστώς της δεκαετούς παραγραφής, ανεξάρτητα από το πότε θα βεβαιωθούν, που σημαίνει ότι όσα χρέη καταλογίστηκαν μετά το 2016, και ανατρέχουν πέραν της 10ετίας, μπορούν να σβηστούν από την καρτέλα των οφειλών. Ωστόσο, λιγότεροι από 10.000 οφειλέτες έχουν υποβάλει αιτήσεις για παραγραφή χρεών, εκ των οποίων περίπου οι 3.000 έχουν εγκριθεί. Για παράδειγμα, αν κάποιος οφείλει ασφαλιστικές εισφορές για την άσκηση ελεύθερου επαγγέλματος το 2018 και δεν τις έχει καταβάλει, η παραγραφή της οφειλής του ξεκινά από την 1η Ιανουαρίου 2019. Αν δεν έχει ειδοποιηθεί ότι χρωστά μέχρι τις 31 Δεκεμβρίου 2029, η απαίτηση παραγράφεται. Αν όμως βεβαιωθεί η οφειλή και του έρθει ατομική ειδοποίηση στις 5 Οκτωβρίου 2021, η παραγραφή εκτείνεται μέχρι τις 31 Δεκεμβρίου 2032. Αν στη συνέχεια γίνει κάποια πράξη διοικητικής εκτέλεσης (λ.χ. κατάσχεση κάποιου περιουσιακού στοιχείου) στις 10 Μαρτίου 2030, η παραγραφή εκτείνεται μέχρι τις 31 Δεκεμβρίου 2041. χρειαστούν περαιτέρω υποδομές, προσθέτοντας ότι η Atlantic SEE LNG Trade εργάζεται εντατικά στο σκέλος της διαπραγμάτευσης μακροπρόθεσμων συμφωνιών για 8-10 δισ. κ.μ. ετησίως, που μπορούν να εξασφαλίσουν τις ταμειακές ροές που χρειάζονται ώστε να χρηματοδοτηθούν επιπρόσθετες επενδύσεις σε υποδομές, όπως ένα δεύτερο ή ακόμη κι ένα τρίτο FSRU στην Ελλάδα, χωρίς να χρειαστούν κρατικές επιδοτήσεις.
Ο κ. Εξάρχου επισήμανε με ιδιαίτερη έμφαση τη σημασία που έχει η Ελλάδα για το εγχείρημα του Κάθετου Διαδρόμου, καθώς η γεωγραφική της θέση της προσφέρει μία ιστορική ευκαιρία ώστε να λειτουργήσει ως διεθνής ενεργειακός κόμβος, εξηγώντας ότι η χώρα διαθέτει ένα συγκριτικό πλεονέκτημα που σχετίζεται άμεσα με τη φύση του LNG. «Η Ελλάδα είναι μια χώρα με θάλασσα, και αυτό βοηθά για το LNG, γιατί το LNG χρειάζεται πλοία», ανέφερε χαρακτηριστικά, επισημαίνοντας ότι η ναυτιλιακή και γεωγραφική της θέση δημιουργεί τις προϋποθέσεις για να λειτουργήσει ως βασικός κόμβος εισόδου και διανομής φυσικού αερίου στην ευρύτερη περιοχή. Με βάση αυτό το πλεονέκτημα, έκανε λόγο για ένα «παράθυρο ευκαιρίας» που ανοίγεται για τη χώρα, το οποίο όμως είναι χρονικά περιορισμένο. Όπως τόνισε, η Ελλάδα έχει τη δυνατότητα, αξιοποιώντας τη θέση της και τον Κάθετο Διάδρομο, να ενισχύσει τη γεωπολιτική της θέση και να συμβάλει στη σταθερότητα της περιοχής. Ωστόσο, προειδοποίησε ότι η ευκαιρία αυτή δεν θα παραμείνει ανοικτή επ’ αόριστον, αλλά αφορά την τρέχουσα συγκυρία και τους αμέσως επόμενους μήνες.
Υπογράμμισε δε ότι ο Κάθετος Διάδρομος είναι πολύ σημαντικός για την απεξάρτηση από το ρωσικό αέριο, επισημαίνοντας την ανάγκη η Ευρώπη να είναι ισχυρή, ενεργειακά ανεξάρτητη και να διατηρεί ισορροπία ως προς την εξάρτησή της από διαφορετικές πηγές. Χαρακτήρισε, μάλιστα, την ισορροπία αυτή ως «γεωπολιτικής σημασίας», καθώς, όπως είπε, προσφέρει σταθερότητα και ασφάλεια. «Η ισορροπία μεταξύ της προμήθειας αμερικανικού LNG και του Κάθετου Διαδρόμου είναι το κλειδί για την ενεργειακή ασφάλεια, που συνδέεται και με την εθνική ασφάλεια», επισήμανε.
Κοινή φωνή
Ο κ. Εξάρχου τόνισε ότι πηγή του ευρύτερου προβλήματος της ΕΕ είναι το γεγονός ότι δεν μιλάει με μία φωνή, κάτι που εάν είχε εξασφαλιστεί θα έκανε πιο εύκολο τον ανταγωνισμό της με τις ΗΠΑ και την Κίνα. Ιδιαίτερη έμφαση έδωσε στη δομική αδυναμία της ευρωπαϊκής ενεργειακής στρατηγικής, η οποία βασίστηκε επί χρόνια στο φθηνό ρωσικό φυσικό αέριο. Η διακοπή αυτής της εξάρτησης, σε συνδυασμό με νέες γεωπολιτικές εντάσεις, έχει περιορίσει τις διαθέσιμες επιλογές. Παράλληλα, επισήμανε ότι η αγορά υγροποιημένου φυσικού αερίου (LNG) δεν μπορεί να καλύψει επαρκώς τη ζήτηση χωρίς μακροχρόνιες συμφωνίες, τονίζοντας ότι «χωρίς συμβόλαια δεν μπορούν να εξασφαλιστούν οι αναγκαίες ποσότητες». Ενώ σχολίασε ότι η ΕΕ αποτελεί σήμερα ένα μοναδικό πείραμα παγκοσμίως, καθώς έχει ενιαίο νόμισμα, αλλά όχι κοινή εξωτερική, οικονομική ή αμυντική πολιτική.
Εφημερίδα Απογευματινή
