Νέο έκτακτο πακέτο στήριξης ύψους 200.000.000 ευρώ ετοιμάζει η κυβέρνηση, επιχειρώντας να αναχαιτίσει τα αλλεπάλληλα κύματα ανατιμήσεων που προκαλούν η κλιμακούμενη κρίση στη Μέση Ανατολή και η εκρηκτική άνοδος των διεθνών τιμών ενέργειας. Το οικονομικό επιτελείο της κυβέρνησης βρίσκεται σε κατάσταση αυξημένης επιφυλακής μαζί με τις υπόλοιπες ευρωπαϊκές χώρες, καθώς οι γεωπολιτικές εξελίξεις επιδεινώνουν το ήδη βαρύ οικονομικό κλίμα, πιέζοντας ασφυκτικά νοικοκυριά και επιχειρήσεις με αιχμή το αυξημένο κόστος μετακίνησης και μεταφορών, με το τελευταίο να διαχέεται σε όλους τους κλάδους παραγωγής, πυροδοτώντας διαδοχικές ανατιμήσεις σε τρόφιμα, υπηρεσίες κ.α.
Η νέα «ένεση» στήριξης (τρίτη κατά σειρά φέτος μετά τα προηγούμενα πακέτα των 500.000.000+300.000.000 ευρώ) αναμένεται να κατευθυνθεί και πάλι κατά προτεραιότητα στην ελάφρυνση του κόστους των καυσίμων, με την κυβέρνηση να αξιοποιεί το αδιάθετο δημοσιονομικό απόθεμα των 200.000.000 ευρώ από το πλεόνασμα του 2025. Στόχος είναι να περιοριστούν οι επιπτώσεις από το νέο ενεργειακό σοκ και τις συνθήκες αυξανόμενου πληθωρισμού που στην Ελλάδα κινείται ολοταχώς προς το 4%, πριν αυτές μετακυλιστούν ακόμη πιο έντονα στο σύνολο της αγοράς.
Πολλαπλάσια οφέλη
Στο επίκεντρο του σχεδιασμού βρίσκεται η επέκταση και για τον Ιούνιο, της οριζόντιας επιδότησης των 20 λεπτών/λίτρο στο πετρέλαιο κίνησης, μέτρο που εκτιμάται ότι θα κοστίσει περίπου 40.000.000 ευρώ στον προϋπολογισμό, αλλά έχει διαπιστωθεί ότι συνοδεύεται από πολλαπλάσια οφέλη στο μέτωπο της πραγματικής οικονομίας, διατηρώντας στα επίπεδα του 1,9 ευρώ το λίτρο την τιμή του ντίζελ. Παράλληλα, με δεδομένο ότι η τιμή της αμόλυβδης κινείται στα 2,10 ευρώ και αναμένεται να αυξηθεί ακόμη περισσότερο, εξετάζεται σοβαρά και η παράταση του «Fuel Pass» για ακόμη δύο μήνες, Ιούνιο και Ιούλιο, με το συνολικό κόστος σε αυτή την περίπτωση να προσεγγίζει τα 130.000.000 ευρώ.
Ερώτημα είναι, αν (ενόψει καλοκαιριού και αυξημένης κατανάλωσης ενέργειας κατά την τουριστική περίοδο από κλιματιστικά και βιομηχανική παραγωγή) θα υπάρξει επιδότηση στο ρεύμα («Power Pass»), η τιμή του οποίου συγκρατείται πάντως στα επίπεδα των 15 λεπτών με τα σημερινά δεδομένα για το 80% των καταναλωτών, πλην όμως όλα θα εξαρτηθούν από τη διατήρηση της αυξημένης συμμετοχής των ΑΠΕ στο ενεργειακό μείγμα και στο αν θα ακριβύνει περισσότερο το φυσικό αέριο. Προσώρας το σενάριο επιδότησης στο ρεύμα δεν είναι στις προτεραιότητες της κυβέρνησης.
Όλα τα παραπάνω εξετάζονται υπό το πρίσμα της ανησυχίας που προκαλούν οι σταθερά υψηλές τιμές του πετρελαίου στις διεθνείς αγορές, με το μπρεντ να παραμένει σταθερά πάνω από τα 110 δολάρια το βαρέλι, έχοντας φτάσει και τα 126 δολάρια την περασμένη εβδομάδα. Τα επίπεδα αυτά έχουν ήδη ανατρέψει τους σχεδιασμούς της κυβέρνησης, καθώς οι αναθεωρημένες προβλέψεις του Μεσοπρόθεσμου βασίζονται στην παραδοχή μέσης τιμής μπρεντ στα 89 δολάρια για το σύνολο του έτους.
Eurogroup
Οι επιπτώσεις της κρίσης -και ειδικά εκείνες στο μέτωπο των αυξημένων τιμών των καυσίμων και ο κίνδυνος ελλείψεων- αποτέλεσαν τα κύρια θέματα συζήτησης και στο προχθεσινό Eurogroup, όπου οι υπουργοί Οικονομικών, αλλά και αξιωματούχοι του ΔΝΤ, εξέφρασαν έντονο προβληματισμό για τη διάρκεια των αναταράξεων στις αγορές ενέργειας. Οι εκτιμήσεις συγκλίνουν στο ότι ακόμη και μετά την αποκλιμάκωση των στρατιωτικών συγκρούσεων, οι επιδράσεις στην προσφορά και τη ζήτηση ενέργειας θα συνεχίσουν να επηρεάζουν την ευρωπαϊκή οικονομία.
Στο πλαίσιο αυτό, ο πρόεδρος του Eurogroup, Κυριάκος Πιερρακάκης, προειδοποίησε μετά την ολοκλήρωση του Συμβουλίου Υπουργών Οικονομικών της Ευρωζώνης ότι «πρέπει να είμαστε προετοιμασμένοι για τα πιο δύσκολα σενάρια», κάνοντας ειδική αναφορά στο ενδεχόμενο μιας παρατεταμένης διαταραχής στα Στενά του Ορμούζ, που θα μπορούσε να επιβαρύνει περαιτέρω την οικονομική δραστηριότητα.
Αναφερόμενος στα μέτρα στήριξης, σημείωσε ότι τα κράτη-μέλη ενεργούν συντονισμένα, δίνοντας έμφαση στη σύσταση της Επιτροπής ότι αυτά πρέπει να είναι «στοχευμένα και προσωρινά», σύμφωνα με τους δημοσιονομικούς κανόνες και τους στόχους της Πράσινης Μετάβασης. «Η διατήρηση αυτής της ισορροπίας δεν είναι εύκολη, αλλά είναι απολύτως απαραίτητη», αναγνώρισε ο Κυριάκος Πιερρακάκης.
Από την πλευρά του, ο επίτροπος Οικονομίας, Βλάντις Ντομπρόβσκις, παραδέχτηκε ότι αυτό που αντιμετωπίζει σήμερα η Ευρώπη είναι ένα «σοκ στασιμοπληθωρισμού», που σημαίνει επιβράδυνση της οικονομικής ανάπτυξης με ταυτόχρονη αύξηση του πληθωρισμού. Αναφερόμενος στα πιο πρόσφατα στοιχεία, τόνισε ότι ο πληθωρισμός στην Ευρωζώνη βρίσκεται στο 3%, κάτι το οποίο οφείλεται κυρίως στην άνοδο των τιμών ενέργειας, με αύξηση κατά 10,9% σε ετήσια βάση και επιβαρύνοντας περαιτέρω την οικονομική δραστηριότητα. Πρόσθεσε -δε- ότι «οι συνολικές προοπτικές παραμένουν εξαιρετικά αβέβαιες.
ΔΝΤ
Η επικεφαλής του Διεθνούς Νομισματικού Ταμείου, Κρισταλίνα Γκεοργκίεβα, προειδοποίησε ότι ο πληθωρισμός ήδη επιταχύνεται και η παγκόσμια οικονομία κινδυνεύει με «πολύ χειρότερα αποτελέσματα» εάν ο πόλεμος στη Μέση Ανατολή παραταθεί έως το 2027 και οι τιμές πετρελαίου φτάσουν τα 125 δολάρια ανά βαρέλι.
Όπως ανέφερε, το βασικό σενάριο του Ταμείου για σύντομη σύγκρουση και περιορισμένες επιπτώσεις (ανάπτυξη 3,1% και πληθωρισμός 4,4%) δεν θεωρείται πλέον ρεαλιστικό, με το δυσμενές σενάριο να βρίσκεται ήδη σε εξέλιξη. Αυτό προβλέπει ότι η παγκόσμια ανάπτυξη θα πέσει στο 2,5% το 2026 με πληθωρισμό 5,4%, ενώ σε ένα ακόμη πιο αρνητικό σενάριο η ανάπτυξη υποχωρεί στο 2% και ο πληθωρισμός αγγίζει το 5,8%. Παράλληλα, το ΔΝΤ καταγράφει ήδη αυξήσεις 30%-40% στα λιπάσματα, εξέλιξη που εκτιμάται ότι θα προκαλέσει ανατιμήσεις κατά 3%-6% στα τρόφιμα, ενώ πιέσεις αναμένονται και σε άλλους κλάδους.
Εφημερίδα Απογευματινή
