«Παράθυρο» στον ήλιο και στον άνεμο για την παραγωγή ενέργειας, αλλά με πολύ πιο αυστηρούς όρους και περιορισμούς στη χωροθέτηση νέων αιολικών και φωτοβολταϊκών σταθμών ανοίγει η κυβέρνηση με το νέο χωροταξικό για τις Ανανεώσιμες Πηγές Ενέργειας που δόθηκε χθες σε δημόσια διαβούλευση.
Τακτοποίηση
Το Ειδικό Χωροταξικό Πλαίσιο για τις ΑΠΕ που έρχεται να προστεθεί δίπλα σε εκείνα του Τουρισμού και της Βιομηχανίας, φιλοδοξεί να βάλει τέλος στην εν πολλοίς άναρχη ανάπτυξη που επικράτησε τις προηγούμενες δεκαετίες (σ.σ. το προηγούμενο Χωροταξικό θεσπίστηκε το 2008, όταν η Ελλάδα είχε μόνο 1GW παραγωγής αιολικών πάρκων και συνολική διείσδυση μόλις 3,5%), αλλά και να πατήσει παράλληλα φρένο στην αλματώδη εξάπλωση των ΑΠΕ που έχουν φτάσει σήμερα να καλύπτουν ήδη το 50% της ηλεκτροπαραγωγής.
Σήμερα, η χώρα μας κατατάσσεται 3η παγκοσμίως στη διείσδυση ηλιακής ενέργειας και 9η στην αιολική παραγωγή, με 18 GW σε λειτουργία, άλλα 50 GW που έχουν αδειοδοτηθεί περιβαλλοντικά και άλλα 30 GW που είναι στη διαδικασία περιβαλλοντικής αδειοδότησης. Ισχύς κολοσσιαία που -εκ των πραγμάτων- χρειάζεται νέο θεσμικό πλαίσιο, προκειμένου να υλοποιηθεί έστω και ένα μικρό της μέρος.
Το στίγμα του περιεχομένου του νέου Χωροταξικού για τις ΑΠΕ, όπως το περιέγραψε ο αρμόδιος υπουργός Περιβάλλοντος και Ενέργειας, Σταύρος Παπασταύρου, είναι ότι δημιουργεί ένα πλαίσιο ανάπτυξης με μεγαλύτερη σαφήνεια και πιο αυστηρούς κανόνες για την προστασία του περιβάλλοντος και των τοπικών κοινωνιών, με οριζόντιες απαγορεύσεις, υπογραμμίζοντας ότι σε «δάση, δασικές εκτάσεις και περιοχές Natura δεν θα μπορούν να εγκαθίστανται νέοι σταθμοί. Υφιστάμενες επενδύσεις που έχουν ξεκινήσει με βάση το προηγούμενο πλαίσιο, δεν επηρεάζονται».
Στο πλαίσιο αυτό, για πρώτη φορά θεσπίζονται σαφείς κανόνες για την ανάπτυξη των ΑΠΕ και αυστηρότερα κριτήρια αποκλεισμού, μεταξύ άλλων, για: περιοχές Natura 2000, με έμφαση στις Ζώνες Ειδικής Προστασίας, λοιπές ειδικά προστατευόμενες περιοχές, δάση και δασικές εκτάσεις, περιοχές με υψόμετρο άνω των 1.200 μέτρων, μνημεία και αρχαιολογικές ζώνες, νησιωτικές και τουριστικές περιοχές, κ.ά.
Ζώνες αποκλεισμού
Βασικό στοιχείο του νέου πλαισίου αποτελεί ο σαφής καθορισμός ζωνών αποκλεισμού και περιορισμών για την εγκατάσταση αιολικών σταθμών. Συγκεκριμένα, για τους αιολικούς σταθμούς προβλέπεται ότι δεν επιτρέπονται εφεξής οριζόντια:
– Στην Αττική και τη Μητροπολιτική Περιοχή Θεσσαλονίκης.
– Εντός περιοχών με υψόμετρο μεγαλύτερο των 1.200 μέτρων.
– Σε υγροτόπους Ραμσάρ και μικρούς νησιωτικούς υγροτόπους.
– Σε περιοχές που έχουν χαρακτηριστεί ως Τοπία Ιδιαίτερου Φυσικού Κάλλους, καθώς και στους πυρήνες των εθνικών δρυμών.
– Εντός των ζωνών απολύτου προστασίας της φύσης και των ζωνών προστασίας της φύσης του ν. 1650/1986.
– Σε νησιά με έκταση μικρότερη από 300 τ.χλμ., εκτός αν αφορούν την κάλυψη αναγκών δημοσίου συμφέροντος του εκάστοτε νησιού όπως για παράδειγμα εγκαταστάσεις αφαλάτωσης.
– Σε περιοχές με υψηλή τουριστική ανάπτυξη, όπως αυτές ορίζονται στο νέο Ειδικό Χωροταξικό Πλαίσιο για τον Τουρισμό.
– Σε εκτός σχεδίου περιοχές, στις οποίες προβλέπεται η ανάπτυξη χρήσεων τουρισμού-αναψυχής.
– Σε τμήματα των λατομικών περιοχών και μεταλλευτικών και εξορυκτικών ζωνών που λειτουργούν επιφανειακά.
– Σε περιοχές χωρίς δρόμους, που καθορίζονται με αποφάσεις του ΥΠΕΝ.
– Σε ακτές κολύμβησης.
Εξαιρέσεις
Εντός των Ζωνών Ειδικής Προστασίας, δηλαδή περιοχών προστασίας της ορνιθοπανίδας που αποτελούν μέρος του δικτύου NATURA 2000, επιτρέπονται αιολικοί σταθμοί μόνο κατ’ εξαίρεση, στην περίπτωση που συντρέχουν ταυτόχρονα δύο προϋποθέσεις:
– Προβλέπεται ρητά στην εγκεκριμένη Ειδική Περιβαλλοντική Μελέτη και
– το αιολικό δυναμικό είναι μεγαλύτερο από 7,5m/s, σύμφωνα με τον αιολικό χάρτη της ΡΑΑΕΥ.
Επιτρέπονται μόνο στις «Περιοχές Καταλληλότητας», δηλαδή σε Δημοτικές Ενότητες με αιολικό δυναμικό μεγαλύτερο από 4 m/s, και μόνο υπό την προϋπόθεση ότι δεν ισχύει κάποιος από τους προαναφερόμενους περιορισμούς, όπως υψόμετρο άνω των 1.200 μέτρων, Ζώνες Ειδικής Προστασίας (ΖΕΠ), Τοπία Ιδιαίτερου Φυσικού Κάλλους, υγρότοποι Ραμσάρ κ.λπ., καθώς και λαμβάνοντας υπόψη την υπολειπόμενη έκταση της Δημοτικής Ενότητας, σύμφωνα με τα στοιχεία της ΡΑΑΕΥ, όπως ισχύει έως σήμερα. Στα νησιά, το μέγιστο επιτρεπόμενο ποσοστό κάλυψης εδάφους (φέρουσα ικανότητα) από αιολικούς σταθμούς δεν μπορεί να υπερβαίνει το 4% της έκτασης ανά Δημοτική Ενότητα.
Φωτοβολταϊκοί σταθμοί
Όσον αφορά τα φωτοβολταϊκά, το νέο χωροταξικό πλαίσιο για τις ΑΠΕ προβλέπει ότι δεν επιτρέπεται εφεξής, οριζόντια, η κατασκευή τους:
– Σε όλες τις προστατευόμενες περιοχές του δικτύου NATURA 2000.
– Σε δάση και δασικές εκτάσεις.
– Σε υγροτόπους Ραμσάρ και μικρούς νησιωτικούς υγροτόπους.
– Σε εθνικούς δρυμούς, κηρυγμένα μνημεία της φύσης και αισθητικά δάση.
-Σε περιοχές που έχουν χαρακτηριστεί ως Τοπία Ιδιαίτερου Φυσικού Κάλλους.
– Σε κηρυγμένα διατηρητέα μνημεία της παγκόσμιας πολιτιστικής κληρονομιάς και άλλα μνημεία μείζονος σημασίας, καθώς και οριοθετημένες αρχαιολογικές ζώνες προστασίας Α.
– Σε περιοχές με προστατευόμενες ή/και εγκαταλελειμμένες αναβαθμίδες (σ.σ. οι λεγόμενες «πεζούλες»).
– Σε περιοχές χωρίς δρόμους που καθορίζονται με αποφάσεις του ΥΠΕΝ.
– Σε ακτές κολύμβησης.
Επίσης τίθενται νέα κριτήρια και κανόνες χωροθέτησης.
Ειδικότερα:
– Το μέγιστο επιτρεπόμενο ποσοστό εδαφικής κάλυψης από νέους φωτοβολταϊκούς σταθμούς (που δεν έχουν αδειοδοτηθεί περιβαλλοντικά) δεν μπορεί να υπερβαίνει το 1,5% ανά Περιφερειακή Ενότητα.
– Προβλέπεται η τήρηση ελάχιστων αποστάσεων για τη χωροθέτηση φωτοβολταϊκών σταθμών (πχ. από οικιστικές δραστηριότητες) και συγκεκριμένα ποσοστά κάλυψης οπτικού ορίζοντα παρατηρητή.
– Προβλέπεται ακόμη η εκπόνηση ειδικής μελέτης θέασης, σε περίπτωση εγκατάστασης Φ/Β εντός ζώνης 1.500 μ. από εγγεγραμμένα στον Κατάλογο Παγκόσμιας Κληρονομιάς και άλλα μείζονος σημασίας μνημεία, αρχαιολογικούς χώρους και ιστορικούς τόπους, καθώς και εντός ζώνης 1.000 μ. από ζώνη απολύτου προστασίας (Ζώνη Α) των λοιπών αρχαιολογικών χώρων, κηρυγμένα πολιτιστικά μνημεία, ιστορικούς τόπους και παραδοσιακούς οικισμούς.
Πρόσθετες ρυθμίσεις
Προβλέπονται ειδικά κριτήρια χωροθέτησης για την εγκατάσταση αιολικών και φωτοβολταϊκών σταθμών στον ηπειρωτικό και στον θαλάσσιο χώρο, καθώς και περιοχές αποκλεισμού, ενώ καθορίζονται κριτήρια και κανόνες χωροθέτησης για μικρούς υδροηλεκτρικούς σταθμούς, σταθμούς βιομάζας/βιοαερίου/βιορευστών, γεωθερμίας, συστήματα αποθήκευσης-μπαταρίες κ.ά. Από το νέο χωροταξικό εξαιρούνται:
– τα έργα που είναι ήδη σε λειτουργία,
– αυτά που έχουν ολοκληρώσει την περιβαλλοντική τους αδειοδότηση ή έχουν λάβει έγκριση τυπικής πληρότητας του φακέλου τους έως την ημερομηνία θέσης του νέου ΕΧΠ σε δημόσια διαβούλευση,
– οι φωτοβολταϊκοί σταθμοί που εγκαθίστανται σε στέγες κτιρίων,
– οι σταθμοί ΑΠΕ, οι οποίοι εξαιρούνται από Βεβαίωση Παραγωγού/Άδεια Εγκατάστασης και Λειτουργίας), πλην των φωτοβολταϊκών σταθμών (πχ. Βιομάζα/βιοαέριο <1MW, γεωθερμικοί σταθμοί <1MW, μικρές Α/Γ <60kW, μπαταρίες <1MW), οι σταθμοί αντλησιοταμίευσης και μεγάλοι υδροηλεκτρικοί σταθμοί >15MW.
Εφημερίδα Απογευματινή
