Σε δημόσια διαβούλευση τέθηκε η νέα Εθνική Στρατηγική για τη Στεγαστική Πολιτική 2025-2035, η οποία φιλοδοξεί να αποτελέσει τον κεντρικό οδικό χάρτη για την αντιμετώπιση της στεγαστικής κρίσης στη χώρα τα επόμενα δέκα χρόνια. Το σχέδιο περιλαμβάνει 50 μέτρα, υφιστάμενα και νέα, με στόχο την αύξηση της προσφοράς κατοικιών, τη στήριξη των νοικοκυριών και τη δημιουργία ενός σταθερού πλαισίου κοινωνικής κατοικίας.
Μεταξύ των σημαντικότερων παρεμβάσεων περιλαμβάνονται η πιθανή επιβολή πλαφόν σε συγκεκριμένες κατηγορίες ενοικίων, η δημιουργία νέων εργαλείων στεγαστικής χρηματοδότησης για την απόκτηση πρώτης κατοικίας και η αυστηροποίηση του πλαισίου λειτουργίας των βραχυχρόνιων μισθώσεων.
Εθνικός δείκτης ακινήτων και πιθανό πλαφόν στα ενοίκια
Κεντρικό στοιχείο της στρατηγικής αποτελεί η δημιουργία ενός εθνικού δείκτη τιμών ακινήτων, ο οποίος θα παρακολουθεί συστηματικά τις τιμές πώλησης και ενοικίασης κατοικιών σε όλη τη χώρα. Σύμφωνα με το σχέδιο, ο δείκτης δεν θα περιορίζεται μόνο στην αποτύπωση της αγοράς, αλλά θα μπορεί να αποτελέσει εργαλείο παρέμβασης, διαχωρίζοντας την ελεύθερη από τη ρυθμιζόμενη αγορά μίσθωσης. Ειδικότερα, για κατοικίες χαμηλής ποιότητας ή χαμηλής ενεργειακής απόδοσης εξετάζεται η θέσπιση ανώτατων ορίων μισθώματος ή άλλων μηχανισμών προστασίας των ενοικιαστών. Η πρόταση θεωρείται η πρώτη οργανωμένη προσπάθεια σύνδεσης των ενοικίων με αντικειμενικά κριτήρια που αφορούν τόσο την κατάσταση του ακινήτου όσο και τις πραγματικές συνθήκες της αγοράς.
Νέα στεγαστικά δάνεια για την πρώτη κατοικία
Ιδιαίτερη βαρύτητα δίνεται στην ενίσχυση της ιδιοκατοίκησης. Μετά την εφαρμογή των προγραμμάτων «Σπίτι μου Ι» και «Σπίτι μου ΙΙ», η κυβέρνηση σχεδιάζει έναν πιο μόνιμο μηχανισμό στήριξης για νέους και νοικοκυριά χαμηλού ή μεσαίου εισοδήματος. Η πρόταση προβλέπει φορολογικά κίνητρα προς τις τράπεζες προκειμένου να χορηγούν στεγαστικά δάνεια με ευνοϊκότερα επιτόκια σε επιλέξιμους δικαιούχους. Στόχος είναι να δημιουργηθεί ένα διαρκές σύστημα πρόσβασης στην πρώτη κατοικία χωρίς την ανάγκη έκτακτων κρατικών προγραμμάτων επιδότησης. Παράλληλα, συνεχίζεται η έμφαση στα προγράμματα ανακαίνισης και ενεργειακής αναβάθμισης κατοικιών, τα οποία εκτιμάται ότι θα ενισχύσουν το διαθέσιμο οικιστικό απόθεμα και θα βελτιώσουν την ποιότητα των υφιστάμενων ακινήτων.
Αυστηρότερο πλαίσιο για τα Airbnb
Σημαντικό τμήμα της στρατηγικής αφορά τη ρύθμιση της αγοράς βραχυχρόνιων μισθώσεων, καθώς θεωρείται ότι η εκτεταμένη ανάπτυξή τους έχει περιορίσει τη διαθεσιμότητα κατοικιών για μακροχρόνια ενοικίαση, κυρίως στα μεγάλα αστικά κέντρα και σε δημοφιλείς τουριστικούς προορισμούς. Το σχέδιο ενσωματώνει τις ήδη υφιστάμενες παρεμβάσεις, όπως οι περιορισμοί σε περιοχές υψηλής στεγαστικής πίεσης, το τέλος ανθεκτικότητας, η επιβολή ΦΠΑ 13% και η απαγόρευση βραχυχρόνιας μίσθωσης ακινήτων που αποκτήθηκαν μέσω του προγράμματος Golden Visa. Παράλληλα, παραμένει ανοιχτό το ενδεχόμενο λήψης πρόσθετων μέτρων και επέκτασης των περιορισμών σε περισσότερες περιοχές, εφόσον διαπιστωθεί ότι η λειτουργία των βραχυχρόνιων μισθώσεων επηρεάζει αρνητικά την πρόσβαση των κατοίκων σε προσιτή στέγη.
Νέα Golden Visa με προϋπόθεση τη μακροχρόνια μίσθωση
Στο πλαίσιο των επενδύσεων στην αγορά ακινήτων, προτείνεται η δημιουργία ειδικής κατηγορίας Golden Visa. Σε αντίθεση με το σημερινό καθεστώς, η νέα μορφή θα επιτρέπει την επένδυση σε περισσότερα από ένα ακίνητα, υπό την προϋπόθεση ότι αυτά θα διατίθενται αποκλειστικά για μακροχρόνια μίσθωση. Η πρόταση στοχεύει στην προσέλκυση ιδιωτικών κεφαλαίων που θα ενισχύσουν την προσφορά κατοικιών και θα συμβάλουν στη σταθεροποίηση της αγοράς ενοικίων, χωρίς να ενθαρρύνουν τη βραχυχρόνια εκμετάλλευση των ακινήτων.
Έμφαση στην κοινωνική κατοικία
Η νέα στρατηγική δίνει ιδιαίτερο βάρος και στην ανάπτυξη ενός σύγχρονου συστήματος κοινωνικής κατοικίας, τομέα στον οποίο η Ελλάδα εξακολουθεί να υστερεί σε σύγκριση με τις περισσότερες ευρωπαϊκές χώρες. Μεταξύ των προτεινόμενων παρεμβάσεων περιλαμβάνονται η κοινωνική αντιπαροχή, η αξιοποίηση δημόσιων ακινήτων, η δημιουργία Ενιαίου Φορέα Στεγαστικής Πολιτικής, η λειτουργία Γραφείων Κοινωνικής Μίσθωσης στους δήμους και η ίδρυση ειδικού Ταμείου για τη διαχείριση και ανάπτυξη κοινωνικών κατοικιών. Παράλληλα, εξετάζονται πολεοδομικά και χρηματοδοτικά κίνητρα για κατασκευαστές που θα αναπτύσσουν κατοικίες με κοινωνικό ή προσιτό ενοίκιο.
Ο οδικός χάρτης έως το 2035
Η νέα Εθνική Στρατηγική φιλοδοξεί να αποτελέσει το βασικό πλαίσιο στεγαστικής πολιτικής της χώρας μέχρι το 2035, συνδυάζοντας μέτρα αύξησης της προσφοράς κατοικιών, οικονομικής στήριξης των νοικοκυριών, ανάπτυξης της κοινωνικής κατοικίας και αποτελεσματικότερης ρύθμισης της αγοράς. Το τελικό περιεχόμενο των παρεμβάσεων θα οριστικοποιηθεί μετά την ολοκλήρωση της δημόσιας διαβούλευσης. Ωστόσο, ήδη διαφαίνεται η πρόθεση για βαθιές αλλαγές στην αγορά ακινήτων, με παρεμβάσεις που αναμένεται να επηρεάσουν τα ενοίκια, τη στεγαστική πίστη και το καθεστώς των βραχυχρόνιων μισθώσεων τα επόμενα χρόνια.
Δημόσια ηλεκτρονική διαβούλευση
Το υπουργείο Κοινωνικής Συνοχής και Οικογένειας θέτει από 18 Ιουνίου 2026, ημέρα Πέμπτη, σε δημόσια ηλεκτρονική διαβούλευση την “Εθνική Στρατηγική για τη Στεγαστική Πολιτική” στον διαδικτυακό τόπο διαβουλεύσεων www.opengov.gr.
Η Εθνική Στρατηγική έχει εκπονηθεί από τη Γενική Γραμματεία Δημογραφικής και Στεγαστικής Πολιτικής του Υπουργείου Κοινωνικής Συνοχής και Οικογένειας και αποτελεί το κεντρικό στρατηγικό κείμενο για τον σχεδιασμό και την εφαρμογή της στεγαστικής πολιτικής της χώρας. Η Στρατηγική περιλαμβάνει ένα συνεκτικό πλαίσιο πυλώνων, στόχων και μέτρων, με ρητή αναφορά σε πηγές χρηματοδότησης και χρονικό προγραμματισμό υλοποίησης, προκειμένου να διασφαλιστεί η αποτελεσματική αντιμετώπιση της στεγαστικής επιβάρυνσης και η ενίσχυση της πρόσβασης σε προσιτή κατοικία. Το ανωτέρω πλαίσιο εδράζεται σε αναλυτική αποτύπωση της υφιστάμενης κατάστασης, και ιδίως των όρων λειτουργίας της αγοράς στέγασης, του υφιστάμενου οικιστικού αποθέματος και των στεγαστικών αναγκών του πληθυσμού, ενώ, ως προς τις προτάσεις που εισφέρει, αντλεί στοιχεία από τις βέλτιστες καλές πρακτικές άλλων Κρατών, σε ενωσιακό και διεθνές επίπεδο, καθώς και από τα πορίσματα της αποτίμησης των μέτρων στεγαστικής πολιτικής που ήδη υλοποιούνται.
Στην ανοιχτή δημόσια διαβούλευση καλείται να συμμετάσχει κάθε ενδιαφερόμενος/η καταθέτοντας τυχόν σχόλια και προτάσεις.
Η διαβούλευση θα διαρκέσει 16 ημέρες, ήτοι μέχρι την 3η Ιουλίου 2026, ημέρα Παρασκευή, και ώρα 14:00
