Πάνω από μία δεκαετία πίσω, η Άνγκελα Μέρκελ είχε διατυπώσει αυτό που έμεινε γνωστό ως «η φόρμουλα 7-20-50». Όπως είχε πει η τότε καγκελάριος της Γερμανίας, η Ευρώπη έχει το 7% του παγκόσμιου πληθυσμού, το 20% του παγκόσμιου ΑΕΠ και το 50% των παγκόσμιων κοινωνικών δαπανών. Για να διατηρηθεί το μεταπολεμικό θαύμα του ευρωπαϊκού κοινωνικού κράτους, έπρεπε πλέον να γίνουν βαθιές μεταρρυθμίσεις και να αναληφθούν γενναίες πρωτοβουλίες για να αυξηθεί η παραγωγικότητα και να τονωθεί ο ανταγωνισμός.
Η συνέχεια είναι γνωστή. Κάτι τέτοιο δεν συνέβη παρά μόνο σε περιορισμένο βαθμό. Οι Βρυξέλλες και οι «27» χειροκρότησαν τις εκθέσεις του Ενρίκο Λέτα και του Μάριο Ντράγκι για την ανταγωνιστικότητα της ΕΕ και μετά τις καταχώνιασαν σε ένα συρτάρι. Οι Ευρωπαίοι πολίτες θεωρούν το γενναίο κοινωνικό κράτος κεκτημένο -και πολύ καλά κάνουν-, ωστόσο κανένας πολιτικός δεν έχει το θάρρος να τους εξηγήσει τι πρέπει να γίνει για να διατηρηθεί το κεκτημένο αυτό. Η εισβολή της Ρωσίας στην Ουκρανία και η αμερικανοϊσραηλινή επίθεση στο Ιράν αύξησαν απότομα τις τιμές στην ενέργεια και δημιούργησαν σοβαρά προβλήματα στις διεθνείς μεταφορικές αλυσίδες, ρίχνοντας πιο βαθιά την Ευρώπη στην κρίση που βιώνουμε σήμερα – με την πιο έντονη έκφρασή της να είναι στους δρόμους της Γαλλίας.
Έχει βρει κάποια κυβέρνηση ή κάποιος πολιτικός σε ολόκληρη την Ευρωπαϊκή Ένωση μία λύση αποφασιστικής σημασίας για την ενέργεια, για το Στεγαστικό ή για την ακρίβεια; Όχι. Αν είχε βρει, θα είχαν σπεύσει πολλοί να την αντιγράψουν, με την όποια προσαρμογή χρειάζεται στα δεδομένα κάθε χώρας. Έχουν αρχίσει ωστόσο ήδη να καλλιεργούνται αρκετοί μύθοι. Ένας από αυτούς είναι ότι ο Πέδρο Σάντσεθ είχε βρει στην Ισπανία τη λύση για το Στεγαστικό, ωστόσο δεν κατάφερε να την εφαρμόσει και κατέφυγε αναγκαστικά σε πρόωρη προσφυγή στις κάλπες.
Τι προέβλεπε λοιπόν το ένα από τα δύο νομοσχέδια του ισπανικού σοσιαλιστικού κυβερνώντος κόμματος; Μόλις μια σύμβαση μίσθωσης συμπληρώσει πέντε έτη, θα ανανεώνεται αυτομάτως για μία ακόμη πενταετία. Αν ο ιδιοκτήτης του σπιτιού ή του διαμερίσματος δεν επιθυμεί την ανανέωσή της, θα πρέπει να ειδοποιήσει τον μισθωτή έξι μήνες νωρίτερα και να του καταβάλει αποζημίωση ίση με μισθώματα 12 μηνών (!) για αντίστοιχο ακίνητο, εκτός αν χρειάζεται την κατοικία για ιδιοκατοίκηση από τον ίδιο ή από μέλος της οικογένειάς του.
Παράλληλα, όσοι έχουν σήμερα ενεργό συμβόλαιο μίσθωσης θα μπορούν εκτάκτως να ζητήσουν την ανανέωσή του και παράλληλα περιορισμό της αύξησης στο ενοίκιο μέχρι τις 31 Δεκεμβρίου 2027. Για να είναι δικαιούχοι αυτής της ρύθμισης, θα πρέπει να μην έχουν οφειλές σε ενοίκια στον σπιτονοικοκύρη τους.
Όσον αφορά γενικά τις αυξήσεις των μισθωμάτων, οι εκμισθωτές βάσει της ίδιας προταθείσας νομοθεσίας (που δεν πέρασε τελικά και η χώρα οδηγείται σε εκλογές) δεν επιτρέπεται να προβούν σε καμία αύξηση του ενοικίου, εφόσον το υφιστάμενο μίσθωμα υπερβαίνει ήδη το ανώτατο επιτρεπόμενο ποσό που καθορίζεται βάσει του ισπανικού συστήματος δεικτών τιμών αναφοράς.
Τι έγινε στη συνέχεια; Μέσα στο προηγούμενο δεκαήμερο οι ιδιοκτήτες ακινήτων έχουν αποσύρει 4.235 αγγελίες από την αγορά σε ολόκληρη τη χώρα, σύμφωνα με την Εθνική Ομοσπονδία Ενώσεων Κτηματομεσιτών (FAI). Οι ειδικοί της FAI μάλιστα φοβούνται ότι η τάση αυτή θα μπορούσε να προκαλέσει μείωση της τάξης ακόμα και του 25% έως 30% στον αριθμό των συμφωνιών μίσθωσης -μακροχρόνιας ενοικίασης δηλαδή- σε ολόκληρη την Ισπανία τις επόμενες εβδομάδες, καθώς οι ιδιοκτήτες αποσύρουν τα ακίνητά τους από την αγορά ή τα διαθέτουν για άλλες χρήσεις. Αυτό θα μπορούσε να καταστήσει ακόμη δυσκολότερη την εξεύρεση κατοικίας για δεκάδες χιλιάδες ανθρώπους που ήδη δυσκολεύονται να βρουν στέγη.
Δώστε λίγη βάση στα στατιστικά δεδομένα που παρουσιάζει η Ένωση. Τα στοιχεία της FAI συγκεντρώθηκαν μέσω έρευνας σε 600 κτηματομεσιτικά γραφεία στις μεγαλύτερες πόλεις της Ισπανίας και ένα ποσοστό 78% των ερωτηθέντων δήλωσε ότι πελάτες τους έχουν ζητήσει να αποσύρουν αγγελίες μακροχρόνιας μίσθωσης προκειμένου να διαθέσουν τα ακίνητα προς πώληση, για βραχυχρόνια τουριστική μίσθωση ή για ενοικίαση μεμονωμένων δωματίων. Η μελέτη της FAI διαπίστωσε επίσης ότι περισσότερες από 1.500 συμβάσεις μίσθωσης, οι οποίες επρόκειτο να υπογραφούν, τέθηκαν προσωρινά σε αναστολή, καθώς οι ιδιοκτήτες χρειάζονταν χρόνο για να εξετάσουν τις διαθέσιμες επιλογές τους.
Το Στεγαστικό αποτελεί ένα μεγάλο κομμάτι στο παζλ της πολυκρίσης που βιώνει η Ευρωπαϊκή Ένωση και η οποία έχει οδηγήσει ήδη αρκετό κόσμο στους δρόμους να διαδηλώνει και να διαμαρτύρεται. Ούτε εύκολες και γρήγορες λύσεις υπάρχουν ούτε ανώδυνες. Όποιος δεν το πιστεύει ας ρωτήσει και τους φίλους Βρετανούς, που πριν από δέκα χρόνια πίστεψαν ότι η απάντηση σε όλα τα προβλήματα που τους ταλανίζουν ήταν η έξοδος από την Ευρωπαϊκή Ένωση, για να βρεθούν τελικά μπροστά σε μια πολύ πιο σύνθετη και σίγουρα δυσάρεστη πραγματικότητα.
Eφημερίδα Απογευματινή
