Η πρόσφατη εισαγωγή της SpaceX στη Wall Street έχει ήδη καταγραφεί ως φαινόµενο χωρίς προηγούµενο στην αµερικανική χρηµατιστηριακή ιστορία. Η εταιρεία αεροδιαστηµικής, τεχνητής νοηµοσύνης και επικοινωνιών που δηµιούργησε και διευθύνει ο Ιλον Μασκ διέθεσε 555,6 εκατ. µετοχές, προς 135 δολάρια η µία, ήτοι το 4,2% του µετοχικού κεφαλαίου της,
αντλώντας 75 δισ. δολάρια. Από την άποψη αυτή, η δηµόσια προσφορά της SpaceX υπήρξε πράγµατι µεγαλύτερη στην αµερικανική αγορά και είχε τέσσερις φορές υπερκάλυψη, προσελκύοντας όλο τον κόσµο, από τις µεγαλύτερες αµερικανικές επενδυτικές εταιρείες και τα κρατικά ταµεία των κρατών του Κόλπου έως τη χρηµατιστηριακή «µαρίδα».
Στη συνέχεια, ένα εκατοµµύριο εντολές αγοράς µπήκαν µέσα στις πρώτες ώρες της διαπραγµάτευσης, µε αποτέλεσµα το «χαρτί» να ανοίξει στα 150 δολάρια και µέσα στην πρώτη ηµέρα εισαγωγής της η SpaceX να κάνει ράλι 19% στα 161,11 δολάρια, που εκτόξευσε τη χρηµατιστηριακή της αξία στα 2,25 τρισ. δολάρια. Την ίδια ηµέρα, το «Forbes» ανέδειξε τον Ιλον Μασκ ως τον πρώτο τρισεκατοµµυριούχο της Ιστορίας, καθώς, σύµφωνα µε τους υπολογισµούς του, η προσωπική του περιουσία είχε ξεπεράσει το όριο του 1 τρισ. δολαρίων.
Η εκρηκτική αυτή επιτυχία της SpaceX οφειλόταν κατά ένα µέρος στον µύθο και την ελκυστικότητα των τεχνολογικών οραµάτων του Ιλον Μασκ. Οι οπαδοί του -και είναι πολλοί- βλέπουν την εταιρεία του ως το όχηµα που θα πάει τους ανθρώπους στον Αρη, που συνδέει τον κόσµο µε το Starlink, που καλπάζει προς το µέλλον της τεχνητής νοηµοσύνης.
Μέσω drones στο Ιράν
Κατά το µεγαλύτερο µέρος, ωστόσο, οφειλόταν στη στήριξη του εγχειρήµατος από όλο το πολιτικό και επενδυτικό κατεστηµένο των ΗΠΑ. Σύµφωνα µε ρεπορτάζ του Reuters, η κυβέρνηση Τραµπ στήριξε τη SpaceX αποδεχόµενη το αίτηµα του Μασκ για αύξηση της χρέωσης ανά τερµατικό Starlink που χρησιµοποιούσαν τα αµερικανικά drones Lucas στο Ιράν από τα 5.000 στα 25.000 δολάρια τον µήνα, βοηθώντας έτσι την εταιρεία να καλλωπίσει τα οικονοµικά της αποτελέσµατα και να περιορίσει τις ζηµίες α’ τριµήνου -που, διαφορετικά, θα ήταν πολύ µεγαλύτερες- στα 4,2 δισ. δολάρια, ενόψει της εισαγωγής της στη Wall.
Σηµαντική συµβολή, επίσης, είχε η αλλαγή των κανόνων του τεχνολογικού δείκτη Nasdaq 100, που η SpaceX ζήτησε και πήρε. Προς χάριν της συγκεκριµένης δηµόσιας προσφοράς, ο Nasdaq µείωσε το χρονικό διάστηµα που πρέπει να περιµένει µια νεοεισερχόµενη εταιρεία για να µπει σε αυτόν από τους 3 µήνες στις 15 ηµέρες. Προς χάριν της SpaceX, ακόµα και η Fidelity φάνηκε να αλλάζει τους κανόνες της, µειώνοντας το ελάχιστο ποσό για να έχει κάποιος χρηµατιστηριακό λογαριασµό από τα 500.000 στα 2.000 δολάρια, κίνηση που θεωρήθηκε ότι ώθησε εκατοντάδες χιλιάδες µικροεπενδυτές να µπουν στην αγορά.
Πρόωρες εισαγωγές
Τέλος καλό, όλα καλά λοιπόν για την εισαγωγή της SpaceX, ωστόσο στη Wall Street κυριαρχούν ακόµη ο προβληµατισµός και η ανησυχία, επειδή οι αποτιµήσεις βρίσκονται σε πρωτοφανή υψηλά, επειδή η συζήτηση περί «φούσκας» καλά κρατεί εδώ και πολύ καιρό πια, αλλά κι επειδή η εισαγωγή της SpaceX ήταν µόνο η αρχή. Ακολουθεί η δηµόσια εγγραφή της Anthropic τον ∆εκέµβριο και της OpenAI τον Ιανουάριο, δύο εταιρειών που επίσης έχουν υψηλές ζηµίες, αλλά στοχεύουν σε αστρονοµικές αποτιµήσεις.
Εάν η εισαγωγή των Anthropic και Open AI γίνει µε τους νέους, χαλαρούς κανόνες του Nasdaq 100 που ίσχυσαν για τη SpaceX, που είναι και το πιθανότερο, όπως δήλωσαν χρηµατιστηριακές πηγές στο Bloomberg, κατά πάσα πιθανότητα θα είναι επίσης επιτυχής, αφού θα έχει πρακτικά τη στήριξη ολόκληρου του συστήµατος. Η πρόωρη εισαγωγή στον Nasdaq, σηµείωσαν οι ίδιες πηγές, δίνει στήριξη σε αυτές τις ζηµιογόνες εταιρείες, αφού υποχρεώνει τα αµοιβαία κεφάλαια ύψους 600 δισ. δολαρίων που παρακολουθούν τον συγκεκριµένο δείκτη σε αγορές των µετοχών τους. Ετσι, όµως, πρόσθεσαν, ολοκληρώνεται η αποσύνδεση ανάµεσα στην αποτίµηση και τα θεµελιώδη, που είχε παρατηρηθεί τελευταία φορά το 1998-1999 στη µεγάλη «φούσκα» των dot-com, όταν ίσχυαν ακριβώς οι ίδιοι κανόνες στον Nasdaq, και αυτό ίσως σηµαίνει ότι φτάνουµε στην κορύφωση της «φούσκας».
Αρχίζει η πώληση
Εν τέλει, τις προσεχείς εξελίξεις ίσως καθορίσουν οι αρχικοί επενδυτές και οι insiders της SpaceX, που έχουν το 95,8% των µετοχών της και µέσα στον επόµενο µήνα θα αρχίσουν να πουλάνε. Σύµφωνα µε τους παραδοσιακούς κανόνες της δηµόσιας προσφοράς, οι insiders απαγορεύεται για 6 µήνες να πουλήσουν τις µετοχές τους. Προς χάριν της SpaceX και µε τη δικαιολογία της ταχείας αύξησης του free float, κι αυτός ο κανόνας άλλαξε. Οι insiders της SpaceX έχουν τη δυνατότητα να πουλήσουν το 20% των µετοχών τους µε την ανακοίνωση των αποτελεσµάτων β’ τριµήνου (τον επόµενο µήνα), το 30% αν η µετοχή βρίσκεται 30% πάνω από την τιµή εισαγωγής, καθώς και ένα πρόσθετο 7% της θέσης τους στις 70, 90, 105, 120 και 135
ηµέρες µετά την εισαγωγή. Η συνέχεια, λοιπόν, όχι µόνο για τη SpaceX ή τις δηµόσιες προσφορές των Anthropic και OpenAI, αλλά ενδεχοµένως ευρύτερα για τις τεχνολογικές µετοχές, ενδεχοµένως να προσδιοριστεί από την τιµή στο ταµπλό στην οποία θα στείλουν τη µετοχή της SpaceX οι insiders µε τις πωλήσεις τους µέσα στους επόµενους µήνες – και τα επίπεδα ζηµιών που µπορεί να φορτωθούν όσοι αγόρασαν στα ψηλά.
Της Μαριάννας Τόλια
Κυριακάτικη Απογευματινή
