Ρεπορτάζ: Λαλέλα Χρυσανθοπούλου
Ο Κάθετος Διάδρομος ήρθε για να μείνει, καθώς αποτελεί κρίσιμη αρτηρία για την ενεργειακή ασφάλεια της Ευρώπης και ενώ ετοιμάζεται να κλείσει το κεφάλαιο του ρωσικού αερίου. Και βασικός «φορέας» για την αξιοποίηση των υποδομών του και την αξιόπιστη ενεργειακή τροφοδοσία των χωρών της Κεντρικής και Νοτιοανατολικής Ευρώπης, αλλά και των Δυτικών Βαλκανίων είναι η Atlantic SEE.
Η κοινοπραξία της ΔΕΠΑ Εμπορίας και του Ομίλου AKTOR, έχοντας πλέον ενεργοποιηθεί πλήρως και με αυξημένη «δύναμη πυρός» μετά την επέκταση της μακροπρόθεσμης (20ετούς) συμφωνίας με τη Venture Global για προμήθεια αμερικανικού LNG, «πατάει γκάζι» για την ενίσχυση του αποτυπώματος στη Νοτιοανατολική Ευρώπη, με σύναψη βραχυπρόθεσμων συμφωνιών προμήθειας και εμπορίας LNG για την περίοδο έως το 2030, έτος κατά το οποίο τίθενται σε ισχύ οι μακροχρόνιες συμβάσεις προμήθειας που έχει ήδη εξασφαλίσει. Σημειωτέον ότι με το νέο συμβόλαιο προβλέπει την προμήθεια αμερικανικού LNG για χρονικό ορίζοντα 20 ετών, με συνολική αξία 9 δισ. δολαρίων.
Το σχέδιο μεταφοράς αμερικανικού φυσικού αερίου μέσω Ελλάδας αποκτά εμπορική και γεωπολιτική βάση με τη συμφωνία των 9 δισ. € για LNG
Παράλληλα, βρίσκεται σε εντατικές διαπραγματεύσεις για τη διεύρυνση της «γκάμας» των αγοραστών σε νέες χώρες που βρίσκονται στην «επήρεια» του Κάθετου Διαδρόμου, σε συνέχεια των δεσμευτικών μακροπρόθεσμων συμφωνιών που έχουν ήδη συναφθεί με Αλβανία και Βοσνία και των αρχικών συμφωνιών με Βουλγαρία, Ρουμανία και Ουκρανία που επιδιώκεται να μετουσιωθούν σε οριστικές συμφωνίες έως το τέλος του έτους.
Η παρουσίαση
Αυτό ήταν το βασικό μήνυμα που εστάλη κατά τη χθεσινή παρουσίαση για τα επόμενα βήματα της Atlantic SEE (που συναρτώνται με την περαιτέρω ωρίμανση του Κάθετου Διαδρόμου) την οποία έκαναν ο CEO της εταιρείας (και του Ομίλου AKTOR), Αλέξανδρος Εξάρχου, και ο πρόεδρος (και CEO της ΔΕΠΑ Εμπορίας), Κωνσταντίνος Ξιφαράς, παρουσία του υπουργού Περιβάλλοντος και Ενέργειας, Σταύρου Παπασταύρου, και της πρέσβη των ΗΠΑ στην Ελλάδα, Κίμπερλι Γκιλφόιλ. Η συμμετοχή μάλιστα της τελευταίας στην εκδήλωση σηματοδοτεί το ισχυρό αμερικανικό ενδιαφέρον για το όλο project που αντιμετωπίζεται από την Ουάσιγκτον ως προωθητικός μοχλός της διατλαντικής συνεργασίας, αλλά και των εξαγωγών αμερικανικού LNG προς τη Γηραιά Ήπειρο.
Στο πλαίσιο αυτό, η κυρία Γκιλφόιλ χαιρέτισε ως «ιστορικό ορόσημο» τον διπλασιασμό των εξασφαλισμένων ποσοτήτων αμερικανικού LNG που θα προμηθεύει η Venture Global την Atlantic SEE (σε 1.000.000 τόνους ετησίως), κάνοντας λόγο για game changer για την Ελλάδα, τις ΗΠΑ και τον Κάθετο Διάδρομο. «Δεν πρόκειται για μια απλή επιχειρηματική συμφωνία, αλλά για ενεργειακή ασφάλεια στην πράξη. Είναι μια συμφωνία σημαντική για την Ελλάδα γιατί ενισχύει περαιτέρω τον ρόλο της ως ενεργειακού κόμβου. Είναι σημαντική για τις Ηνωμένες Πολιτείες, αλλά και για ολόκληρη την Κεντρική και Ανατολική Ευρώπη, καθώς προσφέρει περισσότερες επιλογές, μεγαλύτερη ανθεκτικότητα και ισχυρότερη ενεργειακή ανεξαρτησία στις χώρες της περιοχής», τόνισε.
Διεθνής ανταγωνισμός
Η διοίκηση της Atlantic υπογράμμισε ότι η επέκταση της συμφωνίας με τη Venture Global αποκτά ακόμη μεγαλύτερη σημασία, αν ληφθεί υπόψη ο έντονος διεθνής ανταγωνισμός για την εξασφάλιση μακροχρόνιων ποσοτήτων LNG. Ο κ. Παπασταύρου, από την πλευρά του, χαρακτήρισε τον Κάθετο Διάδρομο μόνιμη αρτηρία ενεργειακής ασφάλειας που αποτελεί ζήτημα εθνικής και ευρωπαϊκής κυριαρχίας και όχι απλώς οικονομικό μέγεθος, αναδεικνύοντας την κομβική θέση του project στη νέα ενεργειακή αρχιτεκτονική στην ευρύτερη περιοχή της ΝΑ Μεσογείου και της Νοτιοανατολικής Ευρώπης, στην οποία η Ελλάδα πρωταγωνιστεί. Σημείωσε επίσης ότι οι νέοι κανόνες δημοπράτησης χωρητικότητας στον Κάθετο Διάδρομο -που θα ξεκινήσουν να εφαρμόζονται από τον επόμενο μήνα- θα επιτρέψουν τη δημιουργία διασυνοριακών προϊόντων και την επέκταση του διαδρόμου προς την Ουγγαρία, τη Σλοβακία και τα Δυτικά Βαλκάνια.
30%-50% της δυναμικότητας του Κάθετου Διαδρόμου εκτιμάται ότι θα δεσμευτεί στη δημοπρασία της 6ης Ιουλίου
Αξίζει να σημειωθεί στη δημοπρασία της 6ης Ιουλίου, την πρώτη για τον Κάθετο Διάδρομο με το νέο καθεστώς μειωμένων χρεώσεων διαμετακόμισης και μακράς διάρκειας προϊόντων (που προέκυψε από τη συμφωνία μεταξύ της Ευρωπαϊκής Επιτροπής και των Διαχειριστών Συστημάτων Αερίου και των Ρυθμιστικών Αρχών των εμπλεκομένων χωρών τον περασμένο Μάρτιο) εκτιμάται ότι θα δεσμευτεί ένα ποσοστό 30%-50% της δυναμικότητας, δίνοντας ένα ισχυρό σήμα αυξημένης αξιοποίησης και ενισχυμένης ελκυστικότητας της υποδομής.
«Ένα εγχείρημα που πριν από λίγους μήνες αντιμετωπιζόταν από αρκετούς ως μη επιτεύξιμο, αποκτά πλέον ρεαλιστικές προϋποθέσεις υλοποίησης. Ο Κάθετος Διάδρομος βρίσκεται σε φάση μετάβασης από έναν φιλόδοξο σχεδιασμό σε ένα έργο που αποκτά χειροπιαστή εμπορική και γεωπολιτική βάση», ανέφερε ο Αλέξανδρος Εξάρχου, κάνοντας ειδική μνεία στη συμβολή της κυρίας Γκιλφόιλ στην πρόοδο του όλου εγχειρήματος.
Ο κ. Ξιφαράς από την πλευρά του τόνισε ότι η Ευρώπη εισέρχεται σε μια περίοδο αυξημένων προκλήσεων ως προς την εξασφάλιση ποσοτήτων φυσικού αερίου, καθώς προχωρά η απεξάρτηση από τις ρωσικές προμήθειες και εντείνονται οι πιέσεις στις διεθνείς αγορές LNG. Μέσα σε αυτό το περιβάλλον, η Atlantic SEE σκοπεύει να αξιοποιήσει νέες εμπορικές ευκαιρίες και να ενισχύσει την παρουσία της στις αγορές της περιοχής. Αναφερόμενος στις τελευταίες γεωπολιτικές εξελίξεις, ο ίδιος επισήμανε ότι ο πόλεμος στη Μέση Ανατολή και η προσωρινή διακοπή της ναυσιπλοΐας στα Στενά του Ορμούζ υπενθύμισαν με τον πιο σαφή τρόπο ότι η ενεργειακή ασφάλεια δεν μπορεί πλέον να θεωρείται δεδομένη. Στο πλαίσιο αυτό, η Ελλάδα αποτελεί μια ασφαλή και αξιόπιστη ενεργειακή πύλη για την Ευρώπη, ενώ οι υποδομές της χώρας προσφέρουν τη δυνατότητα εισόδου και διακίνησης φυσικού αερίου ακόμη και σε περιόδους αυξημένης διεθνούς αβεβαιότητας.
Δύσκολος χειμώνας
Η διοίκηση της Atlantic SEE LNG εκτίμησε ότι οι προκλήσεις στην ευρωπαϊκή αγορά φυσικού αερίου θα παραμείνουν έντονες και τον επόμενο χειμώνα, καθιστώντας ακόμη πιο σημαντική τη διασφάλιση μακροχρόνιων και αξιόπιστων πηγών προμήθειας. Το κεντρικό συμπέρασμα που προέκυψε από όλες τις παρεμβάσεις ήταν ότι η εμβάθυνση της διατλαντικής συνεργασίας και η ανάπτυξη του Κάθετου Διαδρόμου δημιουργούν μια νέα στρατηγική πραγματικότητα για την Ευρώπη. Η Ελλάδα, αξιοποιώντας τις υποδομές, τη γεωγραφική της θέση και τις διεθνείς συνεργασίες της, αναδεικνύεται σε βασική πύλη εισόδου LNG και σε κρίσιμο παράγοντα για την ενεργειακή ασφάλεια και τη διαφοροποίηση των πηγών εφοδιασμού της Νοτιοανατολικής και Κεντρικής Ευρώπης.
Εφημερίδα Απογευματινή
