Ισχυρά κίνητρα για την προσέλκυση ασφαλισμένων στα Ταμεία Επαγγελματικής Ασφάλισης προβλέπονται στο σχέδιο νόμου του υπουργείου Εργασίας και Κοινωνικής Ασφάλισης που τέθηκε σε διαβούλευση. Συντάξεις από 300 έως 700 ευρώ, ανάλογα με τα χρόνια ασφάλισης, καθώς και φορολογικά κίνητρα με πλήρη απαλλαγή των εισφορών από το εισόδημα είναι ορισμένες από τις ευνοϊκές ρυθμίσεις για την ενίσχυση του αποκαλούμενου «δεύτερου ασφαλιστικού πυλώνα». Αναλυτικότερα:
1. Στο νομοσχέδιο προβλέπεται ότι οι εισφορές των ασφαλισμένων εκπίπτουν κατά 100% από το φορολογητέο εισόδημα. Σε αυτή την περίπτωση, το πλαφόν αυξάνεται σημαντικά με τον νέο νόμο και ανέρχεται πλέον σε 35.000 ευρώ ετησίως για τους ελεύθερους επαγγελματίες και σε 35% του ετήσιου εισοδήματος για τους μισθωτούς. Οι εισφορές που τυχόν καταβάλει οικειοθελώς η επιχείρηση-εργοδότης εκπίπτουν φορολογικά ως δαπάνες.
2. Παράλληλα, η φορολογία των παροχών αποσυνδέεται από τα έτη ασφάλισης και συνδέεται πλέον με την ηλικία εξόδου. Για έξοδο από το 62ο έτος μέχρι το 67ο, προβλέπεται φορολόγηση 10% για εφάπαξ παροχή και 5% για σύνταξη. Για έξοδο μετά το 67ο έτος, οι συντελεστές μειώνονται σε 5% για εφάπαξ παροχή και 2,5% για σύνταξη.
3. Σημαντική αλλαγή είναι επίσης η κατάργηση της πρόσθετης φορολογικής ποινής για πρόωρη εξαγορά. Στις περιπτώσεις αυτές, η παροχή θα φορολογείται ως εισόδημα, χωρίς επιπλέον επιβάρυνση μέσω αυξημένων συντελεστών.
4. Αντίστοιχα, καταργείται το φορολογικό «πέναλτι» για όσους εργαζόμενους εισέρχονται στην επαγγελματική ασφάλιση σε μεγαλύτερη ηλικία. Για όσους ασφαλίζονται για πρώτη φορά από τα 55 έτη και μετά, εισάγεται ειδικό πλαφόν εισφορών 20.000 ευρώ ετησίως ή 20% του εισοδήματος. Έτσι, ένας εργαζόμενος σε πιο ώριμη επαγγελματική ηλικία μπορεί να ενταχθεί στην επαγγελματική ασφάλιση, χωρίς να τιμωρείται φορολογικά, επειδή δεν είχε ενταχθεί νωρίτερα.
Τρόπος υπολογισμού
Σε ό,τι αφορά το ποσό σύνταξης που θα μπορούν να πάρουν οι νέοι ασφαλισμένοι από ένα ταμείο επαγγελματικής ασφάλισης θα είναι συνάρτηση του χρόνου ασφάλισης, της ηλικίας, των εισφορών που θα έχουν καταβάλει, αλλά και της βιωσιμότητας του φορέα. Πάντως, αντί σύνταξης, κάποιος μπορεί να θέλει να εισπράξει εφάπαξ το ποσό που του αναλογεί και το οποίο μπορεί να φτάνει μέχρι τις 100.000 ευρώ.
Οι συντάξεις δίδονται εφ’ όρου ζωής και -με τα σημερινά δεδομένα- μπορεί να κυμαίνονται από τα 200 έως 300 ευρώ τον μήνα για περίπου 20-25 χρόνια ασφάλισης, έως 500-700 ευρώ για 35 χρόνια ασφάλισης. Ειδικά για τους ελεύθερους επαγγελματίες, τα ταμεία επαγγελματικής ασφάλισης θα αποτελέσουν διέξοδο για την αύξηση των παροχών τους, καθώς οι συντάξεις που λαμβάνουν είναι από τις χαμηλότερες, λόγω των μικρών εισφορών τις οποίες κατά κανόνα καταβάλλουν.
Ένας μισθωτός μπορεί να ενταχθεί, εφόσον η επιχείρηση στην οποία εργάζεται συμμετέχει σε σχήμα επαγγελματικής ασφάλισης ή προσφέρει αντίστοιχη παροχή. Στην πράξη, μια επιχείρηση μπορεί (σε συμφωνία με τους εργαζομένους ή μέσω συλλογικής σύμβασης, όπου αυτή προβλέπεται) να αξιοποιήσει την επαγγελματική ασφάλιση ως εργοδοτική παροχή. Αυτό μπορεί να γίνει μέσω δημιουργίας Ταμείου Επαγγελματικής Ασφάλισης (ΤΕΑ), μέσω προσχώρησης σε Ανοιχτό ΤΕΑ ή μέσω του νέου ομαδικού ασφαλιστικού προϊόντος επαγγελματικής συνταξιοδότησης (ΟΑΠΕΣ).
- Για τον εργαζόμενο, το πρακτικό όφελος είναι ότι μπορεί να αποκτήσει πρόσθετη συνταξιοδοτική αποταμίευση και πρόσθετες παροχές στο μέλλον, χωρίς να επηρεάζεται η κύρια ασφάλισή του.
- Για την επιχείρηση, το πρακτικό όφελος είναι ότι αποκτά ένα πρόσθετο εργαλείο παροχών προς το προσωπικό της, το οποίο μπορεί να χρησιμοποιηθεί και ως εργαλείο ανταγωνιστικού πλεονεκτήματος για την προσέλκυση και διακράτηση προσωπικού.
- Για τον ελεύθερο επαγγελματία, η πρόσβαση σε αυτή τη συμπληρωματική συνταξιοδοτική δυνατότητα διευκολύνεται κυρίως μέσω της συμμετοχής της επαγγελματικής του ένωσης κυρίως στα Ανοιχτά ΤΕΑ.
- Επιπλέον κάθε τυχόν αλλαγή εργασίας ή επαγγελματικής κατάστασης, παύει να οδηγεί σε απώλεια ή αποδυνάμωση κατοχυρωμένων δικαιωμάτων του ασφαλισμένου, λόγω της φορητότητας του θεσμού. Η ομαδική φορητότητα (καλούμενη μεταβίβαση) αφορά την προβλεπόμενη στο σχέδιο νόμου δυνατότητα μεταβίβασης ολόκληρων συνταξιοδοτικών προγραμμάτων από ΤΕΑ σε ΤΕΑ, από ΤΕΑ σε ΟΑΠΕΣ, από ΟΑΠΕΣ σε ΤΕΑ και από ΟΑΠΕΣ σε ΟΑΠΕΣ.
Η ατομική φορητότητα αφορά την αντίστοιχη δυνατότητα για τον ίδιο τον ασφαλισμένο, για τον οποίο προβλέπεται τυποποιημένη και χωρίς χρέωση διαδικασία μεταφοράς των κατοχυρωμένων συνταξιοδοτικών δικαιωμάτων σε νέο ΤΕΑ ή ΟΑΠΕΣ, όταν μεταβάλλεται η επαγγελματική του κατάσταση. Παράλληλα, θεσπίζεται δυνατότητα παραμονής στην επαγγελματική ασφάλιση ακόμη και σε περίπτωση απώλειας της επαγγελματικής ιδιότητας λόγω ανεργίας. Για παράδειγμα, εργαζόμενος που αλλάζει δουλειά θα μπορεί να μεταφέρει ευκολότερα τα δικαιώματά του σε νέο φορέα επαγγελματικής ασφάλισης. Εργαζόμενος που μένει άνεργος δεν θα χάνει αυτομάτως τη συνέχεια στην επαγγελματική ασφάλιση.
Τι αλλάζει
- Η δημιουργία «ανοιχτών» ταμείων από ομοειδείς κλάδους και μικρές επιχειρήσεις, (Πολυεργοδοτικά) στα οποία θα έχουν δικαίωμα να ασφαλιστούν και εργαζόμενοι από άλλους τομείς. Στα πολυεργοδοτικά ταμεία θα μπορούν να συμμετέχουν περισσότεροι του ενός εργοδότη, στα οποία θα μπορούν να εντάσσονται επιχειρήσεις χωρίς να απαιτείται κάθε φορά ξεχωριστή εποπτική έγκριση. Τον έλεγχο θα έχει η ΤτΕ.
- Θεσπίζεται η δυνατότητα των ΤΕΑ να προσφέρουν στα μέλη τους προγράμματα υγείας, με την προϋπόθεση ότι ο σχετικός κίνδυνος καλύπτεται πλήρως από ασφαλιστική ή αντασφαλιστική επιχείρηση ή από πάροχο υπηρεσιών υγείας.
- Θεσπίζεται η δυνατότητα παραμονής στην επαγγελματική ασφάλιση, ακόμα και σε περίπτωση απώλειας της επαγγελματικής ιδιότητας (ανεργία).
- Επιτρέπεται η ελεύθερη μεταφορά συνταξιοδοτικών δικαιωμάτων από την ιδιωτική ασφάλιση σε ταμείο επαγγελματικής ασφάλισης και αντίστροφα, ώστε οι ασφαλισμένοι να επιλέγουν φορέα και προγράμματα με καλύτερες παροχές.
- Θεσπίζεται το Ομαδικό Ασφαλιστικό Προϊόν Επαγγελματικής Συνταξιοδότησης (ΟΑΠΕΣ). Το ΟΑΠΕΣ θα εκδίδεται από τις ασφαλιστικές εταιρείες και θα παρέχει ισοδύναμη προστασία των δικαιωμάτων των ασφαλισμένων με τα προγράμματα των ΤΕΑ.
- Προβλέπεται πλατφόρμα πληροφόρησης που θα επιτρέπει σε ασφαλισμένους να παρακολουθούν και να συγκρίνουν τα δικαιώματά τους.
Του Γιώργου Μάλτη
Eφημερίδα Απογευματινή
