Το πετρέλαιο επανέρχεται στο επίκεντρο της διεθνούς οικονομικής ανησυχίας, καθώς η κλιμάκωση της σύγκρουσης μεταξύ ΗΠΑ και Ιράν οδηγεί σε νέα άνοδο τις τιμές του αργού και αναζωπυρώνει τους φόβους για μια παρατεταμένη ενεργειακή κρίση.
Για πρώτη φορά από τον Μάιο, το Brent ξεπέρασε το ψυχολογικό όριο των 100 δολαρίων ανά βαρέλι, ενώ το αμερικανικό WTI διαμορφώνεται κοντά στα 92 δολάρια. Παρά τη μικρή αποκλιμάκωση που ακολούθησε, το Brent εξακολουθεί να κινείται γύρω από τα 98 δολάρια, καταγράφοντας εβδομαδιαία άνοδο περίπου 11%.
Η άνοδος των τιμών συνδέεται με τη συνέχιση των αμερικανικών βομβαρδισμών στο Ιράν, τις επιθέσεις της Τεχεράνης σε αμερικανικές βάσεις στον Κόλπο, αλλά και με τη διακοπή της διακίνησης πετρελαίου μέσω των Στενών του Ορμούζ, από όπου διέρχεται σημαντικό μέρος της παγκόσμιας παραγωγής. Την ίδια ώρα, οι απειλές των Χούθι για διατάραξη της ναυσιπλοΐας στην Ερυθρά Θάλασσα εντείνουν περαιτέρω την αβεβαιότητα.
Οι πρώτες επιπτώσεις στην οικονομία
Η άνοδος του πετρελαίου έχει ήδη προκαλέσει αναταράξεις στις διεθνείς αγορές. Οι αποδόσεις των αμερικανικών κρατικών ομολόγων αυξήθηκαν, ενώ οι βασικοί δείκτες της Wall Street υποχώρησαν, καθώς οι επενδυτές ανησυχούν για τις επιπτώσεις του αυξημένου ενεργειακού κόστους στην παγκόσμια ανάπτυξη.
Οι συνέπειες είναι ήδη αισθητές και στους καταναλωτές. Στις Ηνωμένες Πολιτείες, η μέση τιμή της αμόλυβδης βενζίνης ξεπέρασε εκ νέου τα 4 δολάρια ανά γαλόνι, ενώ το ντίζελ διαμορφώθηκε στα 5,21 δολάρια, παρουσιάζοντας αύξηση 39% σε σύγκριση με πέρυσι.
Παράλληλα, οι αεροπορικές εταιρείες αναθεωρούν προς τα κάτω τις προβλέψεις τους λόγω του αυξημένου κόστους καυσίμων, ενώ η άνοδος του ενεργειακού κόστους επηρεάζει και τα επιτόκια, ενισχύοντας τις πληθωριστικές πιέσεις.
Ανησυχία για τα στρατηγικά αποθέματα
Ιδιαίτερη ανησυχία προκαλεί και η κατάσταση των στρατηγικών αποθεμάτων πετρελαίου. Οι Ηνωμένες Πολιτείες διαθέτουν τη μεγαλύτερη κρατική αποθήκη πετρελαίου στον κόσμο, με συνολική χωρητικότητα 714 εκατομμυρίων βαρελιών, ωστόσο τα αποθέματα βρίσκονται σήμερα περίπου στο 44% της δυναμικότητάς τους, στο χαμηλότερο επίπεδο από το 1983.
Σημαντικά αποθέματα διατηρούν επίσης η Κίνα, η Ιαπωνία, η Σαουδική Αραβία, η Νότια Κορέα και άλλες χώρες του ΟΟΣΑ. Σύμφωνα με εκτιμήσεις του αμερικανικού υπουργείου Ενέργειας, η Κίνα διαθέτει πλέον τα μεγαλύτερα συνολικά κρατικά και εμπορικά αποθέματα πετρελαίου παγκοσμίως.
Την ίδια στιγμή, αρκετές κυβερνήσεις επιχειρούν να περιορίσουν τις επιπτώσεις του ράλι των τιμών διοχετεύοντας μέρος των στρατηγικών αποθεμάτων στην αγορά ή εφαρμόζοντας φορολογικές ελαφρύνσεις και επιδοτήσεις στα καύσιμα.
Οι προειδοποιήσεις των αναλυτών
Οι αναλυτές εκτιμούν ότι όσο τα Στενά του Ορμούζ παραμένουν κλειστά για τη διακίνηση πετρελαίου, τόσο αυξάνεται ο κίνδυνος νέας ανόδου των τιμών.
Όπως επισημαίνουν, η αγορά δεν έχει ακόμη προσαρμόσει ουσιαστικά τη ζήτηση στα νέα δεδομένα και μια παρατεταμένη κρίση θα μπορούσε να οδηγήσει σε ακόμη υψηλότερες τιμές, με σημαντικές επιπτώσεις στη βιομηχανία, τις μεταφορές, τη γεωργία και ιδιαίτερα στις οικονομίες της Ασίας, οι οποίες εξαρτώνται σε μεγάλο βαθμό από το πετρέλαιο του Περσικού Κόλπου.
