Νέες δυνατότητες για νοικοκυριά και επιχειρήσεις που θέλουν να παράγουν και να καταναλώνουν τη δική τους ηλεκτρική ενέργεια φέρνει το νέο πλαίσιο για την αυτοκατανάλωση, το οποίο τίθεται από σήμερα σε ισχύ. Η σχετική Υπουργική Απόφαση, που υπογράφεται από τον υπουργό Περιβάλλοντος και Ενέργειας Σταύρο Παπασταύρου και τον υφυπουργό Νίκο Τσάφο, απλοποιεί το καθεστώς αυτοκατανάλωσης και διευρύνει τις δυνατότητες αξιοποίησης της παραγόμενης ενέργειας από φωτοβολταϊκά συστήματα.
Στόχος είναι να γίνει ευκολότερη η συμμετοχή περισσότερων καταναλωτών στο μοντέλο της αυτοπαραγωγής, περιορίζοντας ταυτόχρονα τις διαδικασίες που απαιτούνται. Για νοικοκυριά και επιχειρήσεις, η δυνατότητα παραγωγής ηλεκτρικής ενέργειας για ιδία χρήση μπορεί να μεταφραστεί σε μικρότερη εξάρτηση από το δίκτυο και περιορισμό του ενεργειακού κόστους.
Τι αλλάζει με το νέο πλαίσιο
Οι αλλαγές εντάσσονται στον σχεδιασμό του υπουργείου Περιβάλλοντος και Ενέργειας για τη μείωση του ενεργειακού κόστους σε βάθος τριετίας, ο οποίος παρουσιάστηκε στο πλαίσιο των κυβερνητικών εξαγγελιών στην 90ή ΔΕΘ.
Το νέο καθεστώς επιχειρεί να κάνει την αυτοκατανάλωση πιο απλή και ευέλικτη, διευκολύνοντας την αξιοποίηση της ηλεκτρικής ενέργειας που παράγεται από τους ίδιους τους καταναλωτές.
Πρακτικά, η κατεύθυνση είναι περισσότερα νοικοκυριά και επιχειρήσεις να μπορούν να καλύπτουν μέρος των ενεργειακών αναγκών τους από δική τους παραγωγή, αξιοποιώντας κυρίως φωτοβολταϊκά συστήματα.
Το πλαίσιο που τέθηκε σε εφαρμογή διαμορφώθηκε έπειτα από δημόσια διαβούλευση, στην οποία συμμετείχαν θεσμικοί φορείς και πολίτες, ενώ προηγήθηκε και η σχετική γνωμοδότηση της Ρυθμιστικής Αρχής Αποβλήτων, Ενέργειας και Υδάτων (ΡΑΑΕΥ).
Επιπλέον 476 εκατ. ευρώ για τα νησιά
Παράλληλα με τις αλλαγές στο Net Billing, σχεδιάζεται η διάθεση επιπλέον 476 εκατ. ευρώ από το Ταμείο Απανθρακοποίησης των Νήσων.
Τα συγκεκριμένα κονδύλια προορίζονται για δράσεις που θα ενισχύσουν την αυτοκατανάλωση και την ευελιξία του ηλεκτρικού συστήματος, με ιδιαίτερη έμφαση στη συγκράτηση του κόστους ηλεκτρικής ενέργειας στα νησιά.
Ήδη έχουν διατεθεί περισσότερα από 170 εκατ. ευρώ από το Ταμείο Ανάκαμψης και Ανθεκτικότητας για σχετικά προγράμματα. Σε αυτά περιλαμβάνονται τα «Φωτοβολταϊκά στη Στέγη» και «Φωτοβολταϊκά στο Χωράφι», καθώς και το πρόγραμμα «Αποθήκευση στις Επιχειρήσεις», το οποίο βρίσκεται σε εξέλιξη.
Με το νέο πλαίσιο, το βάρος μετατοπίζεται πλέον στη διεύρυνση της αυτοπαραγωγής και στην ευκολότερη αξιοποίηση της ενέργειας από τους ίδιους τους καταναλωτές, σε μια περίοδο κατά την οποία το κόστος ηλεκτρισμού εξακολουθεί να αποτελεί βασικό ζήτημα τόσο για τα νοικοκυριά όσο και για τις επιχειρήσεις.
Το νέο πλαίσιο για την αυτοκατανάλωση
Για πρώτη φορά θεσπίζεται η δυνατότητα εγκατάστασης:
• μικρών φωτοβολταϊκών συστημάτων μέγιστης ισχύος έως 800 Watt (“φωτοβολταϊκά στο μπαλκόνι”),
• μεμονωμένων συστημάτων αποθήκευσης ηλεκτρικής ενέργειας,
αποκλειστικά για την κάλυψη ιδίων αναγκών, μέσω απλοποιημένων αδειοδοτικών διαδικασιών, με σαφείς όρους και προϋποθέσεις για την εγκατάστασή τους και ειδικές προδιαγραφές για την προστασία του δικτύου. Σε συνδυασμό με τα δυναμικά τιμολόγια ηλεκτρικής ενέργειας, οι καταναλωτές θα μπορούν να αποθηκεύουν ενέργεια από το δίκτυο κατά τις ώρες χαμηλότερων τιμών και να την αξιοποιούν για την κάλυψη των αναγκών τους κατά τις ώρες υψηλότερων τιμών, μειώνοντας το ενεργειακό τους κόστος.
Επιπλέον, το νέο πλαίσιο απλοποιεί, αποσαφηνίζει και καθορίζει πλήρως τις διαδικασίες για την εφαρμογή όλων των σχημάτων αυτοκατανάλωσης, θέτοντας τους όρους και τις προϋποθέσεις για την προσθήκη συστημάτων αποθήκευσης σε σταθμούς αυτοκατανάλωσης. Παράλληλα, διευρύνει και απλουστεύει τη δυνατότητα συμμετοχής πολιτών, επιχειρήσεων, αγροτών και Ενεργειακών Κοινοτήτων στην ενεργειακή μετάβαση, και θεσπίζει ειδική διαδικασία εφαρμογής της αυτοκατανάλωσης αποκλειστικά για τους Οργανισμούς Τοπικής Αυτοδιοίκησης, τα νομικά πρόσωπα δημοσίου και ιδιωτικού δικαίου του δημόσιου τομέα και τους κοινωφελείς οργανισμούς.
Η ενίσχυση της ενεργειακής δημοκρατίας, μέσω της αυτοκατανάλωσης, αποτελεί βασική προτεραιότητα για την Κυβέρνηση. Ενεργειακή δημοκρατία σημαίνει δυνατότητα σε ολοένα και περισσότερα νοικοκυριά και επιχειρήσεις να αξιοποιούν τον ήλιο, να παράγουν τη δική τους καθαρή ενέργεια και να μειώνουν το ενεργειακό τους κόστος, με αυτάρκεια, έλεγχο και συμβολή σε ένα πιο βιώσιμο και καθαρό ενεργειακό μοντέλο. Η στήριξη της Πολιτείας, η ανταπόκριση των πολιτών και η δυναμική του θεσμού στη χώρα μας αποτυπώνονται και στα 38.812 συστήματα αυτοκατανάλωσης που τέθηκαν σε λειτουργία από το 2020 ως σήμερα, συνολικής ισχύος 1.128 ΜW, με σημαντική συμμετοχή νοικοκυριών και επιχειρήσεων, σε σύγκριση με την περίοδο 2015-2019, κατά την οποία τέθηκαν σε λειτουργία μόλις 1.772 συστήματα ισχύος 36 MW..
Απλούστερο και πιο ευέλικτο πλαίσιο αυτοκατανάλωσης
Με τη νέα Υπουργική Απόφαση αντιμετωπίζονται ζητήματα που ανέκυψαν κατά την εφαρμογή του προηγούμενου πλαισίου και επέρχονται στοχευμένες βελτιώσεις ώστε το πλαίσιο να καταστεί πιο λειτουργικό, προσφέροντας μεγαλύτερη ευελιξία και νέες δυνατότητες στους καταναλωτές.
Ειδικότερα:
• αποσαφηνίζονται οι διαδικασίες εφαρμογής και εκκαθάρισης των σχημάτων αυτοκατανάλωσης,
• διευκολύνεται η ανάπτυξη συλλογικής αυτοκατανάλωσης, όπως σε πολυκατοικίες και συγκροτήματα κατοικιών, καθώς και η ανάπτυξη σταθμών από τρίτο πρόσωπο προς όφελος του αυτοκαταναλωτή,
• εισάγεται η δυνατότητα εκπροσώπησης καταναλωτών που συμμετέχουν σε σχήματα αυτοκατανάλωσης από διαφορετικούς προμηθευτές,
• επιτρέπεται, υπό προϋποθέσεις, η μετάβαση μεταξύ διαφορετικών σχημάτων αυτοκατανάλωσης και η συμμετοχή μιας παροχής σε περισσότερους από έναν σταθμούς,
• προβλέπονται μεταβατικές διατάξεις για τους υφιστάμενους σταθμούς αυτοκατανάλωσης, ώστε η μετάβαση στο νέο πλαίσιο να πραγματοποιηθεί ομαλά, χωρίς επιπλέον κόστος για τους αυτοκαταναλωτές και με άμεσο οικονομικό όφελος.
Ψηφιοποίηση και εκσυγχρονισμός των υπηρεσιών
Το νέο πλαίσιο συνοδεύεται από σημαντικές παρεμβάσεις εκσυγχρονισμού, που διευκολύνουν την εξυπηρέτηση των πολιτών. Υπό το πρίσμα αυτό:
• επιταχύνεται η εγκατάσταση «έξυπνων» μετρητών για όλους όσοι επιλέγουν να ενταχθούν σε σχήματα αυτοκατανάλωσης,
• υλοποιείται το Ηλεκτρονικό Μητρώο Αυτοκατανάλωσης, αποσκοπώντας στην ψηφιοποίηση των διαδικασιών και στην ευέλικτη και άμεση ανταλλαγή πληροφοριών μεταξύ των εμπλεκόμενων φορέων.
Τι πετυχαίνουμε με τη νέα μεταρρύθμιση
Η αυτοκατανάλωση γίνεται πιο προσιτή, πιο απλή και πιο αποτελεσματική για όλους. Με τη συμμετοχή των καταναλωτών σε σχήματα αυτοκατανάλωσης και την αξιοποίηση των Ανανεώσιμων Πηγών Ενέργειας επιτυγχάνεται σημαντική μείωση, αφ’ ενός στους λογαριασμούς ηλεκτρικής ενέργειας σε μόνιμη βάση, αφ’ ετέρου στο περιβαλλοντικό αποτύπωμα της ενεργειακής κατανάλωσης.
